ەلٸمٸزدٸڭ باعى بولعان ەلباسى
ول تاۋعا باتىلدىقپەن ساپار شەگۋ ٷشٸن ساعان ٷلكەن دايىندىق كەرەك. ەرٸنشەكتەنٸپ جاتا بەرسەڭ ٶنەر كەتەدٸ, تالاپتانساڭ نۇر بٸتەدٸ. مٸنە بٸزدٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز ن.ە.نازارباەۆتىڭ حالقى ٷشٸن جاساپ جاتقان ماڭىزدى ٸستەرٸنەن جارقىراعان نۇردى كٶرەمٸز. ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى قازاقستاندىقتاردىڭ رۋحىن وياتىپ, ساناسىنا سٸلكٸنٸس تۋعىزدى. شىندىعىندا دا, بۇل بٸزدٸڭ كٶپتەن بەرٸ كٶكەيٸمٸزدە جٷرگەن قازاق حالقىنىڭ تاعدىرىنا قاتىستى تەرەڭ ويلار. ماقالانىڭ ەربٸر جولى, ەربٸر سٶزٸ – ٶزٸمٸزدٸڭ وسى كٷنگە دەيٸنگٸ جولىمىز, تاريحىمىز, كەلەشەكتە اتقارىلاتىن مٸندەتتەرٸمٸز. وتانسٷيگٸشتٸك قاي ەلدٸڭ بولماسىن التىن بوساعاسى. ادام تەنٸن جان بيلەسە, وتان تەنٸن حالقىنىڭ وعان دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸگٸ بيلەيدٸ. بۇعان ەشكٸمنٸڭ كٷمەنٸ جوق.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلدە بٸلٸم العان تٷلەكتەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا «...پاتريوت – ول قازاقستاندى شىن سٷيەتٸن, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قاستەرلەيتٸن, بويىندا ادالدىق, ار-نامىس, ٸزگٸلٸك قاسيەتتەرٸ بار حالقىنىڭ دەستٷرٸ مەن وتانىنا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸگٸ مول ادام» دەگەن بولاتىن. ەلباسىمىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ ماقالاسىندا بٸزدٸڭ قازٸرگٸ جەنە كەلەشەكتە ٸستەلٸنەتٸن جۇمىستارىمىز ايتىلعان. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ العاننان كەيٸن بٸزدٸڭ حالىق 1995 جىلعا دەيٸن داعدارىستى باسىنان ٶتكٸزدٸ, بۇل جاعداي سول كەزدە كٶزٸ كٶرگەن ادامداردىڭ بارلىعىنا ايان. دٷكەندەر قاڭىراپ بوس تۇردى, ناننان باسقا ەشتەمە جوق. زەينەتاقىنى, ەڭبەك جالاقاسىن بەرەتٸن اقشا جوق. مٸنە وسىنداي قيىن-قىستاۋ كەزٸندە وسىنداي تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولىن ەلباسىمىز ٶزٸنٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸنٸڭ, اقىلدىلىعىنىڭ, كەلەشەكتٸ بولجاي بٸلەتٸن كٶرەگەندٸگٸنٸڭ ارقاسىندا شەشۋگە تىرىستى جەنە شەشتٸ دە. سول كەزەڭدە حالىقتى جاقسىلىققا اپاراتىن, ەلدٸڭ مٷددەسٸ ٷشٸن بٸرنەشە ستراتەگييالىق باعدارلامالار جاسالىندى. شىندىعىندا دا, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى.
سونىڭ بٸرٸ – «بولاشاق باعدارلاماسى» بولدى. ەلباسىمىزدىڭ تٸكەلەي باسشىلىعىمەن قۇرىلعان بۇل باعدارلاما سول كەزدە, قيىن جاعدايعا قاراماستان, ون مىڭعا جۋىق جاستاردى ەلەمنٸڭ ٷزدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە وقىتىپ, ولاردىڭ بٷكٸل قاراجاتىن ٷكٸمەتتٸڭ قارجىلاندىرۋى بۇل سول كەزەڭدەگٸ حالىقتىڭ بولاشاعى ٷشٸن جاسالىنعان ٷلكەن جۇمىس بولاتىن. ونداعى ماقسات-تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸ وسىنداي قيىن جاعدايدان شىعارىپ الۋ ٷشٸن بٸلٸمدٸ جاستارىمىز ەلەمدەگٸ ماڭدايالدى ۋنيۆەرسيتەتتەردە بٸلٸم الىپ, ولاردىڭ وزىق تەجٸريبەسٸن, بٸلٸمٸن مەڭگەرٸپ ەلٸمٸزدٸ دامىتۋعا ٶركەندەتۋگە ات سالۋ بولدى. ۇلت تابىسقا تەك بٸلٸمنٸڭ ارقاسىندا جەتەتٸندٸگٸن سول كەزدٸڭ ٶزٸندە وسىنداي وزىق ٷلگٸدەگٸ باعدارلامالار ارقىلى كٶرسەتٸپ بەردٸ. مٸنە بيىل تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ «بولاشاققا باعدار : رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىنا دا بٸر جىل بولدى. بۇل قۇجات – پاتريوتيزمنٸڭ نەگٸزٸ. مۇندا حالىقتىڭ رۋحاني جەنە ماتەريالدىق قۇندىلىقتارىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى بويىنشادا كٶپتەگەن مەسەلەلەر كٶتەرٸلگەن. اتا-بابامىزدان بٸزگە مۇرا بولىپ قالعان وسىنداي جەرٸمٸزدٸ, تابيعاتىمىزدى, تاۋىمىزدى, دالامىزدى كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ قانا قويماي, ونىڭ بايلىعىن ٷنەمدٸ, ىسىراپ قىلماي ورىندى پايدالانۋ كەرەكتٸگٸن مٸندەتتەيدٸ. ٶزٸمٸزدٸڭ جەرٸمٸزگە نەمقۇرايلى قاراماۋ, بولاشاعىمىزدى دۇرىس جوسپارلاي بٸلۋ, ىسىراپشىلدىققا, استامشىلدىققا, داڭعويلىققا جول بەرمەۋ , مۇنىڭ بەرٸ ٶز ەلٸڭە , جەرٸڭە دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸك قۇرمەت بولىپ سانالادى. ناقتى ماقساتقا جەتۋ ٷشٸن دە ازاماتتىڭ ٶز جەرٸن, ەلٸن, وتانىن, حالقىن سٷيۋٸ جەنە ونى قۇرمەتتەۋٸ - ۇلى ٸس. وسى ورايدا ەلباسىمىزدىڭ «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنىڭ اۋقىمى ٶتە كەڭ.
تۋعان جەر – ەركٸمنٸڭ ٶزٸنٸڭ كٸندٸك قانى تامعان جەرٸ, بالالىق شاعى ٶتكەن, ٶمٸر جولىنا اياق باسقان ٶلكەسٸ. تۋعان جەرگە, ونىڭ سالت-دەستٷرلەرٸ مەن ەدەت عۇرپىنا, مەدەني, تاريحي ەسكەرتكٸشتەرٸنە ايرىقشا ىجداعاتتىلىقپەن اتسالىسۋ-شىنايى پاتريوتيزمنٸڭ ماڭىزدى كٶرٸنٸستەرٸنٸڭ بٸرٸ.سونداي-اق, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ن.ە.نازارباەۆتىڭ اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپپەن 2018 جىلعى قاڭتار ايىنداعى كەزدەسۋٸ ٶتە جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ دەۋگە تولىق نەگٸز بار.
سەبەبٸ, امەريكا پرەزيدەنتٸ ەلباسىمىزعا ايرىقشا ىقىلاس كٶرسەتٸپ, اق ٷيدە كەزدەسۋ ٶتكٸزۋٸ بٷكٸل ەلدٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى. قازاقستان باسشىسىنىڭ بۇل ساپارى تەك قازاقستاندىقتار ٷشٸن عانا ەمەس, ەلەم بولاشاعى ٷشٸن دە ماڭىزدى كەزدەسۋ بولدى. بۇل ساپار بارىسىندا ەلباسى بٸرنەشە مەسەلەلەر بويىنشا – ەكونوميكالىق, ديپلوماتييالىق, ٶزارا كەلٸسٸم, ساۋدا, مەدەني, بەيبٸت, عىلىمي كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزدٸ. مۇنىڭ بەرٸ قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى ٷشٸن جٷرگٸزٸلگەن اۋقىمدى جۇمىستار بولدى. بۇل كەزدەسۋ ەكٸ ەلدٸڭ ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناسىنا قان جٷگٸرتتٸ, امەريكا پرەزيدەنتٸ قازاقستان مەملەكەتٸن ٶتە سەنٸمدٸ سەرٸكتەس دەپ اتاپ ٶتتٸ. ەلەمدەگٸ سۋپەردەرجاۆا بولىپ ەسەپتەلٸنەتٸن اقش بيلەۋشٸسٸنٸڭ وسىنداي پٸكٸردٸ ايتۋى بٸز ٷشٸن ٷلكەن مەرتەبە بولدى. ەلباسىنىڭ قازاق حالقى ٷشٸن بٷگٸنگٸ كٷنٸ جەنە كەلەشەك ٷشٸن اتقارىپ جاتقان يگٸ ٸستەرٸ ۇشان تەڭٸز, سونىڭ بٸرٸ كٷنٸ كەشە عانا ەلباسىمىزدىڭ تٸكەلەي باسشىلىعىمەن سيرييادا قاندى قىرعىننىڭ اراسىندا جٷرگەن 371 بٷلدٸرشٸندٸ قازاقتىڭ بەيبٸت مەكەنٸنە جەتكٸزۋ بۇل ناعىز پاتريوت, حالقىن جٷرەگٸمەن سٷيەتٸن تۇلعانىڭ ەرەكەتٸ دەپ بٸلەمٸن.
بٸز باقىتتى, قاۋٸپسٸز, بەيبٸت قوعامدا ٶمٸر سٷرٸپ جاتىرمىز. ەرينە مۇنىڭ بەرٸ ەلباسىنىڭ كٶرەگەن ساياساتى ارقاسىندا. ەلٸمٸزدە وسىنداي تىنىشتىق پەن بەيبٸتشٸلٸك ورناتۋ ٷشٸن اقىل, پاراسات, بٸلٸم, «وتانىم, ەلٸم – مەنٸڭ ارداعىم»- دەپ سوعاتىن جٷرەك كەرەك, مۇنداي قاسيەتتەر بٸزدٸڭ ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ ٶن بويىندا بار. ەلٸمٸزدٸڭ باعى بولعان ەلباسى امان بولىڭىز, جاساي بەرٸڭٸز!
قالدىگٷل تاسپۋلاتوۆا, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى, PhD دوكتورانت
