ەلدٸك مەسەلەلەرگە نەگٸزدەلگەن مازمۇندى سۇحبات

ەلدٸك مەسەلەلەرگە نەگٸزدەلگەن مازمۇندى سۇحبات
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «Egemen Qazagstan» گازەتٸنە بەرگەن كەڭ كٶلەمدٸ سۇحباتىندا ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىن شىعارىپ, الداعى ۋاقىتتاعى جوسپارلارىمەن بٶلٸسٸپ, قوعامداعى ماڭىزدى مەسەلەلەرگە توقتالدى.

مۇندا پرەزيدەنت ٶزٸ ەل تٸزگٸنٸن ۇستاعان 2019 جىلدان بەرگٸ جٷرگٸزٸلٸپ كەلە جاتقان ساياسي رەفورمالاردىڭ نەتيجەسٸنە, رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنا, قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەرٸ مەن مەملەكەتتٸك باسقارۋداعى ورىن العان وقىس جاعدايلارعا جان-جاقتى شىنايى جەنە ەدٸل باعا بەرە كەلە, جاقىن بولاشاققا دا بايىپتى بولجام جاساعان.

سۇحباتتا قاسٸرەتتٸ «قاڭتار وقيعاسىنان» بەرٸ ەكٸ جىل ٶتسە دە, جۇرتشىلىقتى ەلٸ دە ويلاندىرىپ ھەم تولعاندىرىپ جٷرگەن كٶپتەگەن كٶكەيكەستٸ سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ. سونىمەن بٸرگە, مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸس جاساۋ ەرەكەتٸنٸڭ قالاي ٶربٸگەنٸن جەنە مۇنداي جاعداي ەندٸ قايتالانباس ٷشٸن, ەرٸ ودان دۇرىس ساباق الۋ ٷشٸن قاڭتار وقيعاسىنىڭ سەبەپ سالدارىن بۇرمالاپ كٶرسەتۋدٸڭ قاجەتٸ جوق ەكەندٸگٸن جەنە ەندٸگٸ جەردەگٸ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ قالاي جٷرگٸزٸلۋٸ قاجەت ەكەندٸگٸن ايقىنداپ بەردٸ.

پرەزيدەنت ٶز سۇحباتىندا قازاقستاننىڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتىنداعى باسىم باعىتتارعا ايرىقشا مەن بەردٸ. بٸرٸنشٸ كەزەكتە, وسى جىلداردا ەلٸمٸزدە قوردالانعان ەكونوميكالىق مەسەلەلەرگە شولۋ جاسالىنىپ, 2029 جىلعا قاراي ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ كٶلەمٸن ەكٸ ەسەگە ارتتىرىپ, اقشالاي ٶسٸمدٸ 450 ميلليارد دوللارعا جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. وسى تۇرعىدا اۋقىمدى ٶنەركەسٸپ جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردى كٶپتەپ تارتۋ قاجەتتٸگٸن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ قاجەت ەكەندٸگٸن, كەسٸپكەرلٸك پەن بەسەكەنٸ دامىتۋ, ەسٸرەسە, ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸككە باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتٸگٸن دەلەلدەرمەن نەگٸزدەپ بەردٸ.

ودان كەيٸن, قازاقستاننىڭ گەوگرافييالىق تۇرعىداعى شەكارالاس كٶرشٸ مەملەكەتتەرٸمەن, ەسٸرەسە, ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرٸكتەستەرٸ رەسەي فەدەراتسيياسى جەنە قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن اراداعى ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناستارى جەنە الداعى ۋاقىتتاردا جٷرگٸزٸلەتٸن جالپى ساياساتى قانداي باعىتتا ٶربۋٸ قاجەت ەكەندٸگٸنە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلدٸ.

كەلەسٸ كەزەكتە, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ستراتەگييالىق باعدارى اياسىنداعى الدىڭعى قاتارلى, زاماناۋي تەحنولوگييالاردى مەڭگەرگەن, ٶزگەلەردەن وزىق تۇرار ۇلى دا ويلى ۇلت رەتٸندەگٸ باستى مٸندەتتەرٸمٸزگە ەرەكشە مەن بەرٸلدٸ.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆ قاراپايىم حالىقتىڭ قارىزعا بەلشەدەن باتىپ, بورىشكەرگە اينالۋىن, ەلدە ورىن الىپ وتىرعان جۇمىسسىزدىق جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى قالىپتاسقان جاعدايدى جٷيەلٸ تٷردە قولعا الۋ قاجەتتٸگٸنە توقتالدى.

بٷگٸنگٸ قازاقستاندىق قوعامدا ٶتكٸر پٸكٸرتالاستاردىڭ ٶزەگٸنە اينالىپ وتىرعان جەنە سوڭعى ۋاقىتتا كٶپ تالقىلانىپ جٷرگەن, مەملەكەتٸمٸزدٸ ەنەرگەتيكالىق تەۋەلدٸلٸكتەن قۇتقارۋى ىقتيمال اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ مەسەلەسٸ بٷكٸلحالىقتىق رەفەرەندۋم نەتيجەسٸ نەگٸزٸندە تەك حالىق قالاۋىمەن عانا شەشٸلەتٸندٸگٸن تاعى بٸر مەرتە قايتالادى.

ەدٸلەتتٸ قازاقستان قۇرۋ جولىنداعى ساياسي جاڭعىرۋ پروتسەستەرٸ تىڭ قارقىنمەن جالعاسىپ جاتقانىن تٸلگە تيەك ەتە وتىرىپ, بيلٸكتٸڭ ٷش تارماعى تەڭگەرمەلٸ قىزمەت ەتەتٸن ساياسي جٷيەمٸزدٸ قۇرۋ بارىسىنداعى قۇقىقتىق ەدٸلەتتٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ تەك قانا اتى عانا ەمەس, زاتى دا تٷبەگەيلٸ ٶزگەرگەنٸن ناقتى مىسالدارمەن دەلەلدەپ بەردٸ.

بٷگٸنگٸ ەلەمدە عالامدانۋ پروتسەسٸ جەدەلدەتە جٷرٸپ جاتقان جاعدايدا ۇلتتىق يدەولوگييانىڭ جالعاندىققا ۇرىنباي, جالپى ادامزاتتىق جەنە جالپى ۇلتتىق قۇندىلىقتار بيٸگٸنەن كٶرٸنۋٸ اسا قاجەت ەكەندٸگٸ باسا ايتىلدى.
وزىق ويلى ۇلتتىڭ جاڭا ساپاسىن قالىپتاستىرۋ ٸسٸندە يدەولوگييانىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. مەملەكەت باسشىسى, وسى تۇرعىدان العاندا ەلٸمٸزدەگٸ قۇندىلىقتار جٷيەسٸنٸڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كٶتەرٸلۋٸنە ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ وتىرىستارىندا كٶتەرٸلٸپ, كەيٸن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى ٸستەر ايتارلىقتاي وڭ ەسەر ەتٸپ وتىرعانىن ورىندى اتاپ ٶتتٸ.

پرەزيدەنت «قازاقستان حالقىن بٸرٸكتٸرٸپ, ۇيىستىرا الاتىنداي, ەڭ باستىسى قوعام مٷشەلەرٸ وعان كەمٸل سەنەتٸندەي - ناعىز ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگٸزدەلگەن ۇلتتىق يدەولوگييا قاجەت» دەدٸ..

سۇحبات بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى تاريحشىلارىنىڭ پايىمىن نەگٸزگە الا وتىرىپ, مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ تاريحى تىم تەرەڭدە جاتقاندىعىن بٸلدٸرەتٸن ايتۋلى داتا رەتٸندە جوشى ۇلىسىنىڭ ٸرگەتاسى قالانعانىنا بيىل - 800 جىل تولاتىندىعىن جەنە سوعان ساي كەڭ كٶلەمدٸ زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ قولعا الىناتىنىن جەتكٸزدٸ.

جاڭا باستالعان جىلدىڭ العاشقى كٷندەرٸ بەرٸلگەن مازمۇندى سۇحباتتان ەل ٷمٸتٸن اقتايتىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ سەنٸمدٸ سٶزدەرٸ مەن ناقتى ٸستەرٸ كٶرٸنٸس تاپقان.

ەسەناي ٸڭكەرباەۆ,
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ
ساياساتتانۋ جەنە ساياسي تەحنولوگييالار كافەدراسىنىڭ دوتسەنتٸ,
ساياسي عىلىمدارىنىڭ كانديداتى