ەلباسى كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتاتىن زاڭعا قول قويدى
وسىناۋ زاڭعا جارييالى تٷردە قول قويۋ شاراسىندا سٶيلەگەن سٶزٸندە مەملەكەت باسشىسى ەگەمەندٸك العان العاشقى جىلداردان باستاپ قازاقستاندا نارىقتىق ەكونوميكانىڭ ٸرگەتاسى بەرٸك ينستيتۋتسيونالدىق العىشارتتارى قالىپتاسقانىن ايتتى.
– جەكە باستاما مەن ەركٸن كەسٸپكەرلٸك ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ جەنە ەل-اۋقاتىمىزدىڭ ارتۋىنىڭ باستى فاكتورىنا اينالدى. بٸزدٸڭ رەفورمالارىمىزدىڭ تابىستىلىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸنٸڭ جارقىن مىسالى رەتٸندە استانانى ايتۋعا بولادى. ونىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىن بٷكٸل قازاقستان اتاپ ٶتۋدە, – دەدٸ ٶز سٶزٸندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ قول قويىلاتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ رەتتەۋدٸ جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
– ەنگٸزٸلٸپ وتىرعان ٶزگەرٸستەردٸڭ باستى ماقساتى – بيزنەستٸ رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتٸلدٸرە تٷسۋ. زاڭدا مەملەكەتتٸك باقىلاۋ فۋنكتسييالارىن شامامەن 30 پايىزعا قىسقارتۋ كٶزدەلٸپ وتىر. قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الاتىن پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ ينستيتۋتىنا باسا مەن بەرٸلگەن. تابيعي مونوپولييالار مەن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور تاراپىنان كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر رەتتەلەدٸ, – دەدٸ ەلباسى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى بيزنەس شىعىندارىن جاپپاي تٶمەندەتۋ ٷشٸن زاڭدا قاراستىرىلعان شارالار جٶنٸندە جەنە بەسەكەگە كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن نورمالاردىڭ الىنىپ تاستالعانى تۋرالى ايتتى.
– وسى زاڭ ارقىلى 14 كودەكس پەن 109 زاڭعا شامامەن 1 مىڭعا جۋىق ٶزگەرٸس ەنگٸزٸلٸپ وتىر. وسى ٶزگەرٸستەردٸڭ بەرٸنٸڭ دٸتتەگەن ماقساتى بيزنەستٸ دامىتۋ ٷشٸن مەيلٸنشە قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸڭ باستى ستراتەگييالىق باعىتىنا تولىق ساي كەلٸپ وتىر.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸكتٸ كٷشەيتۋ جەنە جۇرتشىلىقتى كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا تارتۋ ٷشٸن بارلىق مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانۋ اسا ماڭىزدى, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ رەتتەۋدٸ جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭعا نەلٸكتەن جارييا قول قويعانىن تٷسٸندٸردٸ.
«بٷگٸن مەن كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ رەتتەۋدٸ جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان زاڭعا قول قويامىن. وسىلاي اشىق تٷردە قول قويۋدىڭ سەبەبٸ, بۇل قۇجات ٶتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمٸن, ەسٸرەسە كەسٸپكەرلەرگە.
حالىققا كەڭٸنەن تٷسٸندٸرۋٸمٸز كەرەك. كەسٸپكەرلەر زاڭنىڭ مەن-ماعىناسىن بٸلۋٸ كەرەك. شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋ – ەلٸمٸزدەگٸ ٶتە ماڭىزدى تالاپتاردىڭ بٸرٸ.
سوندىقتان مەن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ بٸرٸنشٸ كٷنٸنەن باستاپ بۇل مەسەلەنٸ قولعا الىپ, ىلعي رەتتەپ كەلەمٸن.
كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ ٷشٸن جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزٸپ كەلگەنٸمٸزدٸ بٸلەسٸزدەر. بيزنەس پەن بيلٸك اراسىندا سەرٸكتەستٸك قاتىناستار ورناتۋ ماڭىزدى مٸندەت بولىپ سانالادى.
سول ارقىلى كەسٸپكەر قاۋىمىنىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنٸمٸ ارتا تٷسەتٸن بولادى», – دەدٸ ەلباسى.
سوندىقتان ەلباسىنىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ رەتتەۋدٸ جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭدى پارلامەنت قابىلداعان.
«ەندٸ مەن بٷگٸن سوعان قول قويامىن. بۇل بيزنەستٸ دامىتۋ, جاعداي جاساۋ جولىنداعى تاعى دا بٸر ٷلكەن قادام بولىپ سانالادى.
بۇل قۇجات بيزنەس سالاسىن تٷبەگەيلٸ جاقسارتۋى كەرەك. مەنٸڭ تاپسىرمامدى ورىنداۋ ماقساتىمەن قابىلدانىپ وتىر. زاڭ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قاداعالاۋ فۋنكتسيياسىن قىسقارتۋ ارقىلى بيزنەس ٶكٸلدەرٸنٸڭ ەركٸن جۇمىس ٸستەۋٸنە جول اشادى.
بٸز الداعى ۋاقىتتا دا كەسٸپكەرلٸكتٸ ٶركەندەتۋ ٷشٸن قولايلى جاعداي قالىپتاستىرا بەرەمٸز.
بيزنەس قوعامداستىعى ەلٸمٸزدٸ ٶركەندەتۋگە, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا بەلسەندٸ اتسالىسادى دەپ سەنەمٸن», – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سٶز سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ بٷگٸندە جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان «بەس ەلەۋمەتتٸك باستاما» شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٷشٸن زور مٷمكٸندٸك تۋعىزىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتٸپ, وسى زاڭنىڭ قابىلدانۋى حالقىمىزدىڭ يگٸلٸگٸ جولىندا ەلدەگٸ كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ جانداندىرۋعا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
ايتا كەتسەك, بۇدان بۇرىن مەملەكەتتٸڭ بيزنەستٸ باقىلاۋ قىزمەتٸ قىسقاراتىنى بەلگٸلٸ بولعان.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ تيمۋر سٷلەيمەنوۆتٸڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ٶزگەرتۋ جاڭا پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ ينستيتۋتىن ەنگٸزۋدٸ قاراستىرادى. ول ەكٸمشٸلٸك ٸستٸ باستاماي, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ پروفيلاكتيكاسىن جٷرگٸزەدٸ.
سونىمەن قاتار ول مۇنداي شارا كەسٸپكەرلەردٸڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸنە كەدەرگٸلەرٸنە بايلانىستى شىعىندارىن جەنە قىسىمدى, سىبايلاس جەمقورلىقتى ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن ايتقان.
«سونىمەن بٸرگە بٷگٸن بار بولعان 144 سالادان 20-سى جەنە 544 باقىلاۋ قىزمەتٸنەن 108-ٸ الىنىپ تاستالادى. ولاردى الىپ تاستاۋدىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ – قايتالانۋى جەنە جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە تيٸمدٸلٸكتٸڭ بولماۋى. سوندىقتان تۇتىنۋشىلاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ تيٸستٸ دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتٸلەدٸ», – دەگەن ەدٸ تيمۋر سٷلەيمەنوۆ.
