بٷگٸن مەملەكەت باسشىسى دوستىق – مويىنتى تەمٸرجولىنىڭ ەكٸنشٸ جەلٸسٸن ٸسكە قوسۋعا باستاۋ بەردٸ. بۇل ستراتەگييالىق جوبا ەلٸمٸزدٸڭ شىعىس باعىتىنداعى ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن ايتارلىقتاي ارتتىرىپ, قازاقستاندىق ەكسپورت پەن ترانزيت ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشادى. وسىعان وراي «قتج» ۇك» اق «ينتەگراتسييالانعان جوسپارلاۋ ديرەكتسيياسى» فيليالىنىڭ ديرەكتورى ۆاديم كوپىلوۆ جوبانىڭ ماڭىزى مەن جٷك تاسىمالىنىڭ بولاشاعى تۋرالى ايتتى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz "BAQ.KZ"-كە سٸلتەمە جاساپ.
«دوستىق» – «درۋجبادان» ستراتەگييالىق دەلٸزگە دەيٸن
كوپىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, دوستىق ستانساسى جاي عانا شەكارالىق تٷيٸسۋ بەكەتٸ ەمەس. ول 1990 جىلدان باستاپ قازاقستاندى قىتايمەن جالعاپ كەلەدٸ. العاشقى جىلدارى بۇل ٶتكەلدەن كٷنٸنە نەبەرٸ 10 ۆاگون ٶتسە, بٷگٸندە كٶرسەتكٸش 800 ۆاگونعا جەتكەن.
35 جىل ٸشٸندە وسى باعىتپەن 400 ميلليون توننادان استام جٷك تاسىمالداندى. 1990 جىلى نەبەرٸ 10 ۆاگون بولسا, قازٸر كٷنٸنە 800-دەن اسادى. بۇل باعىتتىڭ ەلەۋەتٸ بٸز ٷشٸن ەرقاشان كٷن تەرتٸبٸندە بولدى, – دەدٸ ول.
2015 جىلدان بەرٸ تاسىمال كٶلەمٸ 4,5 ەسەگە ٶسٸپ, 7,5 ملن توننادان 32 ملن تونناعا جەتتٸ.
شەكتەۋلەرگە قاراماستان ٶسۋ
كەيبٸر كەزەڭدەردە جٶندەۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸ تٶمەندەسە دە, جاڭا لوگيستيكالىق شەشٸمدەردٸڭ ارقاسىندا جٷك كٶلەمٸ ارتا تٷستٸ. مىسالى, كونتەينەرلەردٸ تٸكەلەي جارتىلاي ۆاگوندارعا تيەۋ تەجٸريبەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. بۇل بوس پويىزداردىڭ سانىن ازايتىپ, ايىنا 100–120 پويىزعا دەيٸن ٷنەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
بٸز جىلىنا 12 ملن توننا جٷك جٶنەلتەمٸز, 8 ملن توننا قابىلدايمىز. نەگٸزٸنەن قىتايعا شيكٸزات جٶنەلتٸلەدٸ. ال كەرٸ باعىتتا كونتەينەرلٸك پويىزدار كەلەدٸ. بۇرىن بوس پويىزداردى قايتارۋعا تۋرا كەلەتٸن. ال ٶتكەن جىلدان باستاپ بٸز قىتايدان كەلگەن كونتەينەرلەردٸ بوس جارتىلاي ۆاگوندارعا تيەپ, وسىلايشا قوسىمشا شىعىنداردى قىسقارتتىق, – دەپ تٷسٸندٸردٸ كوپىلوۆ.
ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸنٸڭ ارتۋى
ۇزىندىعى 836 شاقىرىمدى قۇرايتىن دوستىق – مويىنتى جەلٸسٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن سالىندى. الدىمەن مويىنتى – بالقاش بٶلٸگٸ پايدالانۋعا بەرٸلٸپ, بالقاش تورابى جەڭٸلدەدٸ. كەيٸن بەسكٶل – دوستىق جەنە اقتوعاي – بەسكٶل ۋچاسكەلەرٸ ٸسكە قوسىلدى. سوڭعى بولىپ بالقاش – ساياق جەنە ساياق – اقتوعاي ارالىعى اياقتالدى.
ەگەر بۇرىن بٸر جولاقتى باعىتپەن تەۋلٸگٸنە 12 جۇپ پويىز جٷرسە, ەندٸ ەكٸنشٸ جەلٸنٸڭ ارقاسىندا بۇل كٶرسەتكٸش 60 جۇپ پويىزعا جەتەدٸ.
بۇل – تاسىمال كٶلەمٸن بەس ەسە ارتتىرۋ دەگەن سٶز. وسىلايشا قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق جەنە ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن تولىق اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەدٸ ساراپشى.
كەشەندٸ ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ
دوستىق – مويىنتى جوباسى كٶلٸك دەلٸزدەرٸن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەڭ اۋقىمدى باعدارلامانىڭ بٸر بٶلٸگٸ. قازٸر التىنكٶل – جەتٸگەن جەلٸسٸ جاڭارتىلىپ جاتىر, نەتيجەسٸندە ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸ ەكٸ ەسە ٶسٸپ, تەۋلٸگٸنە 30 جۇپ پويىزعا جەتپەك. سونىمەن قاتار, 2028 جىلعا قاراي قىزىلجار – جەزقازعان ۋچاسكەسٸن جەنە باقتى – اياگٶز ٷشٸنشٸ شەكارالىق ٶتكەلٸن سالۋ جوسپارلانعان.
جاڭا تەحنولوگييالار دا ەنگٸزٸلۋدە: پويىز قوزعالىسىن اۆتوماتتى بلوكتاۋ جٷيەسٸ ٶتكٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن 2–2,5 ەسەگە دەيٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەكسپورتتاعى سەرپٸن
قىتاي قازاقستاندىق جٷكتٸڭ نەگٸزگٸ تۇتىنۋشىسى بولىپ قالا بەرەدٸ. وعان رۋدا, استىق جەنە مال ازىعى جەتكٸزٸلەدٸ. مەسەلەن, سوڭعى 8 ايدا قىتايعا مال ازىعى ەكسپورتى 5 ەسەگە ٶسكەن. 2024 جىلى قازاقستان كٶرشٸ ەلگە 3 ملن توننادان استام استىق جٶنەلتتٸ.
كوپىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار تاسىمال كٶلەمٸنٸڭ ٶسۋٸنە تٸكەلەي ىقپال ەتۋدە. 2023 جىلى جالپى جٷك تاسىمالى 298 ملن توننانى قۇراسا, 2024 جىلى 303 ملن تونناعا جەتتٸ. بيىل كٶرسەتكٸش تاعى 8 ملن تونناعا ٶسەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
جاھاندىق ترانزيتتٸك دەلٸز
جاڭا تەمٸرجول جوبالارى قازاقستانعا قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى جٷك جەتكٸزۋ ۋاقىتىن ەكٸ ەسەگە قىسقارتۋعا جول اشتى. مىسالى, سيان – بۋداپەشت باعىتى تەڭٸز ارقىلى 40–50 كٷن جٷرسە, ەندٸ تەمٸرجولمەن 23–25 كٷندە جەتەدٸ.
بٸزدٸڭ ماقسات – نارىققا سەنٸمدٸ قىزمەت قانا ەمەس, تيٸمدٸ ۋاقىت ۇسىنىپ, قازاقستاندى جاھاندىق لوگيستيكانىڭ نەگٸزگٸ بۋىنىنا اينالدىرۋ, – دەپ تٷيٸندەدٸ ۆاديم كوپىلوۆ.
