بٸرقاتار لاۋازىمدى قىزمەت اتقارعان مەملەكەت قايراتكەرٸ, شىمكەنتتٸڭ ەكس-ەكٸمٸ امالبەك تشان ديكيي ارمانمەن ارادا بولعان وقيعا, وعان داريعا نازارباەۆانىڭ ارالاسۋى, ەسكٸ قازاقستان ٶكٸلدەرٸنٸڭ بيلٸكتەن نەلٸكتەن كەتكٸسٸ كەلمەيتٸنٸ تۋرالى ايتتى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ سٶزٸنشە, زاڭعا قارسى ٸسكە بارعان نازارباەۆ ەۋلەتٸنە تىقىر ەلٸ دە تايانباي تۇر, ەشقانداي شارا قولدانىلىپ جاتقان جوق.
"شىن مەنٸسٸندە قاڭتاردان كەيٸن حالىقتىڭ كٶڭٸلٸن ورنىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن ەدٸلەتتٸ قازاقستان دەگەن سٶزدٸڭ ماعىناسى تەرەڭ. حالىقتىڭ بويىنا سٸڭٸپ, ەل ونى كٶزٸمەن كٶرۋٸ كەرەك ەدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, بەرٸ ۇران بولىپ قالىپ جاتىر.
مىسالى, بۇرىنعى پرەزيدەنتتٸڭ وتباسىن الايىق. قازٸر قىزدارىنىڭ رەيدەرلٸكپەن تارتىپ العان دٷنيەسٸن جۇرت باقىرايتىپ جاتىر. بٸراق ەشقانداي شارا قولدانىلمايدى. ۋتيلسبور دەگەندٸ بٸلەسٸز عوي. مامين مەن ەليياسىنىڭ جاساعان تٸرلٸكتەرٸنٸڭ بەرٸ, لاۋازىمدى قىزمەتتە وتىرعان ادامنىڭ وتباسىنىڭ سونداي جاعدايعا بارۋى تەك قازاقستاندا بولۋى مٷمكٸن, - دەدٸ تشان دەموكراتييالى قازاقستانعا بەرگەن سۇحباتىندا.
سونىمەن قاتار, ول كەزٸندە الماتى ەكٸمٸ بولعان بايبەك, ەسٸموۆتەردٸڭ جەمقورلىققا قاتىسى بارى ەكەنٸن ايتتى.
"قاتىسى بولماسا, قاشىپ جٷرە مە? الماتىدا قىزمەت ٸستەگەن ەكٸمدەردٸڭ قاي-قايسى بولماسىن, ولاردى تەكسەرە كەلسەڭٸز بەرٸ دە شىعادى.
بايبەك تازا بولسا, نەگە قاشىپ جٷر?! ەسٸموۆ تە سولاي. مىناۋ كٸمدٸكٸ دەسەڭ, جۇرتتىڭ بەرٸ "ەسٸموۆتٸكٸ" دەيدٸ. مىناۋ كٸمدٸكٸ دەسەڭ, "بايبەكتٸكٸ" دەيدٸ.
ولاردىڭ كٸم ەكەنٸنە حالىقتىڭ ٶزٸ باعاسىن بەرٸپ جاتىر. كٶپشٸلٸك قالت ايتپايدى دەپ دۇرىس ايتادى", - دەيدٸ ول.
شىمكەنت ەكٸمٸ بولعان امالبەك تشاننىڭ سٶزٸنشە, ديكيي ارمان ونىڭ جيەنٸن سوققىعا جىققان.
"ديكيي ارمان اسىپ بارا جاتقان ەشكٸم ەمەس. قاسىنا ون-ون بەس ادام جيناپ الىپ جٷرگەن ادام ٶزٸنشە باتىر بولادى عوي. 2005-جىلدارى دەپۋتات بولىپ جٷرگەن كەزدە ديكيي ارماننىڭ ٸس-ەرەكەتٸنە كۋە بولعانمىن.
جيەنٸم, تۋعان قارىنداسىمنىڭ بالاسىنىڭ اۆتوبازارى بولاتىن. سونى باسقاراتىن. سول جەرگە (ديكيي ارمان - ەسك.) كٶلٸگٸن ساتايىن دەپ بارعان. (جيەنٸ - ەسك.) ٶزٸ دەۋ جٸگٸت. سونى بۇلار 4-5 ادام جابىلىپ, ەبدەن ۇرىپ, ٶلەردەي ساباپ تاستاعان. ول كەزدە دەپۋتاتپىن. پروكۋراتۋراعا بەرٸپ, سٶيتٸپ سول كەزدە قاماتقانبىز", - دەدٸ ول سۇحباتىندا.
امالبەك تشان وسى جايتقا كەيٸن داريعا نازارباەۆا ارالاسىپ, ديكيي ارمان بوستاندىققا شىققانىن جەتكٸزدٸ.
"ارتىنشا ديكيي ارماندى داريعا نازارباەۆانىڭ تٸكەلەي ارالاسۋىمەن شىعارىپ الدى. پارلامەنتتە دە بۇل مەسەلەنٸ كٶتەرگەنمٸن. پارلامەنتتە ديكيي ارمان بيلٸكپەن سىبايلاس بولىپ, وسىنداي تٸرلٸكتەر ٸستەپ جاتقانىنىڭ بەرٸن ايتتىم. ارتىنشا ونى بوساتتى. ونىڭ حاتى بار. مەندە حاتىنىڭ كٶشٸرمەسٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن بار.
...بەرٸ بولعان وقيعا. سول كەزدەگٸ بيلٸكتٸڭ ەبدەن كٶزٸن شەل باسىپ كەتكەن. 2005-2006 جىلدارى باستالعان, ودان بەرٸ قانشا زامان ٶتتٸ?!" - دەدٸ مەملەكەت قايراتكەرٸ.
امالبەك تشان نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ تاعى بٸر ٶكٸلٸ تيمۋر قۇلىباەۆتىڭ بىلىقتارىن ەشكەرەلەدٸ.
"ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, كەيٸنگٸ كەزدە وليمپيادالىق جارىستاردا, ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ جارىستاردا قازاقستان سپورتشىلارىنىڭ دەڭگەيٸ ٶتە تٶمەن تٷسٸپ كەتتٸ. قانداي بٸر ٸس-شارا بولماسىن, ٶندٸرٸس بولسىن, سپورت بولسىن, بٸلٸم سالاسى بولسىن, جٷيەسٸز ەشبٸر ٸستٸڭ العا جىلجۋى مٷمكٸن ەمەس. سپورتتا دا جٷيەسٸز تٸرلٸكتەر بولدى.
سەبەبٸ كەزٸندە قۇلىباەۆتىڭ ىقپالىمەن سپورت تۋرالى زاڭدى ٶزگەرتٸپ, قاراجات بٶلۋ مەسەلەسٸنٸڭ بەرٸن وليمپيادالىق كوميتەتكە اۋىستىرىپ, بۇرىنعى قالىپتاسىپ قالعان جٷيەدەن اۋىتقىعان جاعداي بولدى.
جانكٷيەرلەردٸڭ اراسىندا دا ٷلكەن الاڭداۋشىلىق بولدى. توكيودا وليمپيادا بولعان كەزدە قۇلىباەۆتىڭ اينالاسىندا جٷرگەندەردٸڭ بەرٸ وليمپياداعا بارىپ, جانكٷيەر بولىپ وتىردى. كٶرەرمەندەر ٶزٸنٸڭ رەنٸشٸن بٸلدٸرٸپ جاتتى", - دەدٸ ول.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, قۇلىباەۆتىڭ وليمپيادا كوميتەتٸندە قىزمەتكە كەلۋٸ - جەكە قالاۋى.
"قۇلىباەۆتىڭ ٷلكەن بيزنەس يمپەريياسى بار عوي, مەنٸڭشە, سپورتقا قاراۋعا ۋاقىتى بولعان جوق. ٶز شارۋاسىمەن جٷردٸ. وليمپيادا كوميتەتٸنە تٶراعا بولىپ كەلۋٸنٸڭ ٶزٸ امبيتسييالىق قالاۋى دەپ ويلايمىن. بەرٸ سول كٸسٸنٸڭ قولىندا, قاي جەرگە قىزمەتكە بارامىن, نە ٸستەيمٸن دەسە دە, ونىڭ بەرٸنە مٷمكٸندٸكتەر بولدى. سول مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانىپ كەلگەن ٸس-ەرەكەتٸ دەپ ويلايمىن", - دەدٸ امالبەك تشان.
جۋىردا وليمپيادا كوميتەتٸنە گولوۆكين باسشىلىققا كەلدٸ. ال ونىڭ كومانداسىندا ەسكٸ قازاقستاننىڭ بەلدٸ مٷشەلەرٸ بار.
"گولوۆكينعا ورىنباسار بولىپ بەكٸتكەندەردٸڭ بەرٸ دە باياعى ەسكٸ قازاقستاننىڭ ميللياردەرلەرٸ. ناعىز كوررۋپتسيونەردٸڭ بەرٸ سول جەردە جٷر. ولار - تەك ميللياردەر ەمەس, كوررۋپتسيونەرلەر, ونى اشىپ ايتۋ كەرەك. ونى ەل دە, جۇرت تا بٸلەدٸ.
بٸر ماميننٸڭ ٶزٸ نە تۇرادى? ونىڭ تەمٸرجولدا ٸستەگەن نەرسەلەرٸنٸڭ بەرٸ - ميللياردتاپ, تريلليونداپ جاتقان اقشا.
پرەمەر-مينيستر بولىپ جٷرگەندە قۇرىلىستار سالامىز دەپ اشقانىنىڭ بەرٸ كٶزبوياۋشىلىق بولىپ شىقتى, جالعاسى جوق.
احمەتوۆ, مىسالى, ولاردىڭ بەرٸنٸڭ دە جاسى كەلگەن. ولاردى قازاقستان سپورتى قىزىقتىرادى دەپ ايتا المايمىن.
ەگەر پاتريوت بولسا, ولار ادال قىزمەت ٸستەگەن بولار ەدٸ. سونداي ۇرلىقتىڭ ارقاسىندا ميللياردتاعان قاراجاتقا ەگە بولىپ وتىرعان ادام سپورت ٷشٸن جانى اشيدى دەپ ايتا المايمىن. ولارعا ەشەيٸن حوببي سيياقتى نەرسە. ولاردىڭ ەڭ نەگٸزگٸ مەسەلەسٸ - ۇرلانعان اقشالارىن رەتتەۋ, بيزنەستەرٸنٸڭ بەرٸن رەتكە كەلتٸرۋ.
قۇلىباەۆ تا, مامين دە, احمەتوۆ تە جيعان دٷنيەسٸنٸڭ بٸر شەتٸن بٸلسە, ەكٸنشٸ شەتٸن بٸلمەيدٸ عوي دەپ ويلايمىن. سەبەبٸ از ۋاقىتتىڭ ٸشٸندەگٸ جيناعان دٷنيەسٸ ادامنىڭ ۇعىمىنا كٸرمەيدٸ", - دەدٸ ول.
بۇعان دەيٸن دە قوعام قايراتكەرٸ "قالا مەن دالا" گازەتٸنە بەرگەن سۇحباتىندا ەلدەگٸ سپورتتىڭ جاي-كٷيٸ تۋرالى ايتقان ەدٸ.
"بٸزدٸڭ ەل وليمپيادا چەمپيوندارىنا سۇمدىق سىياقى بەرەدٸ. چەمپيون بولعان سپورتشى ٷكٸمەتتەن 250 مىڭ دوللار الادى. بٸرازى دوپينگمەن ۇستالدى. ويلاپ كٶرٸڭٸز, مەملەكەت سول سپورتشىعا قانشاما قارجى جۇمسادى. ونىڭ جاتتىعۋى, حالىقارالىق جارىسقا قاتىسۋىنا كەتەتٸن شىعىننىڭ بەرٸن مەملەكەت كٶتەردٸ ەمەس پە?
قازٸر قازاق قوعامىنىڭ سانا-سەزٸمٸ ٶستٸ. مۇنداي استا-تٶك سىيلىق بەرۋدٸ كٶپشٸلٸك قابىلداي المايدى. بۇل ٷردٸس بٸرتە-بٸرتە سايابىرسۋى كەرەك.
ەشقانداي شەنەۋنٸك سپورتشىلارعا قالتاسىنان اقشا بەرمەيدٸ. ونىڭ بەرٸ حالىقتىڭ اقشاسى. سوندىقتان قوماقتى سىياقى بٸرتٸندەپ تٶمەندەۋٸ كەرەك. مەدەنيەت وسىلاي قالىپتاسارىن ۇمىتپاعان جٶن..." - دەدٸ ول.
