دامۋ ٷلگٸمٸزدٸ ٶزگەرتەتٸن كەز كەلدٸ مە?
پٸكٸر-سايىس كلۋبىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەدۋارد پولەتاەۆ ٶز سٶزٸندە قازاقستاننىڭ ەۋروپالىق وداقپەن اراداعى ەرٸپتەستٸك كەلٸسٸمشارتقا قول قويۋيىنا باعا بەردٸ. «بۇل بٸزدٸڭ ديپلوماتييا ٷشٸن ٷلكەن جەتٸستٸك. قوسىمشا ەۋروپالىق ينۆەستيتسييالاردى تارتا الامىز. بۇل كەلٸسٸم ەۋرازييالىق وداقتىڭ پرينتسيپٸنە دە قايشى كەلمەيدٸ» دەدٸ.
پروفەسسور بولات سۇلتانوۆ وداققا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىنا توقتالدى. «وداققا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى بيىلعى جىلى تٶمەندەپ كەتتٸ. 2015 جىلدىڭ قاڭتارى مەن قازانى ارالىعىندا قازاقستاننىڭ وداق ەلدەرٸمەن اراداعى ەكٸ جاقتى ساۋدا اينالىمى 13 ملرد دوللاردى قۇراعان ەكەن. نەگٸزٸندە, بۇل كٶرسەتكٸش 23-24 ملرد دوللاردى قۇراۋى تيٸس ەدٸ. پايىزعا شاقساق, وداققا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 40 پايىزعا تٶمەندەگەن» دەدٸ ول.
ال ەسكەري-ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ اندرەي حاننىڭ پٸكٸرٸنشە ەۋرازييالىق وداقتىڭ قۇرىلۋى سەتسٸز كەزەڭگە ساي كەلدٸ. «تاعى بٸر جايت – رەسەي تٷرٸك قىزاناقتارىن تاسىمالداۋعا تىيىم سالعاندا, قازاقستان: «ەندٸ كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸن تاسۋدى بٸزگە تاپسىرىڭىزدار» دەگەن. بٸراق, رەسەي بۇعان كٶنگەن جوق. ولار ٶزدەرٸنٸڭ كٶكٶنٸس ٶندٸرٸسٸن دامىتىپ, وسى ارقىلى يمپورتتى اۋىستىرۋدى كٶزدەۋدە. سايىپ كەلگەندە ٶزگە مەملەكەتتەردٸڭ رەسەيدەن كٷتكەن ٷمٸتٸ اقتالعان جوق» دەدٸ حان ٶز سٶزٸندە.
ال جيىندى تٷيٸندەگەن قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ لەسيا كاراتاەۆا: «نەگٸزٸندە رەسەيدٸڭ ەكسپورتتىق پوتەنتسيالى تٶمەندەگەن جوق. ال قازاقستاننىڭ ەلەۋەتٸ ازايىپ كەتتٸ. وسىعان تاڭ قالامىن. بٸزگە ەشقانداي سانكتسييا سالىنعان جوق. سوندا قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە نە سەبەپ بولدى? مۇنىڭ بٸردەن-بٸر سەبەبٸ – شيكٸزات. بٸزدٸڭ ەكسپورتتىڭ ەڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ – شيكٸزات. بٸزدٸڭ ەكونوميكا وسىعان بەيٸمدەلگەن. قيىن شاقتا وسى مەسەلە بٸزدٸڭ اياعىمىزدان شالدى. ەكونوميكالىق دامۋ مودەلٸمٸزدٸ ٶزگەرتپەسەك ەلٸ دە شالا بەرەدٸ» دەدٸ.
