اقتاۋ ماڭىندا ورىن العان ۇشاق اپاتى حالىقارالىق سيپاتتاعى تراگەديياعا اينالىپ, ەلەمدٸك باق بەتتەرٸندە كەڭٸنەن تالقىلانىپ جاتىر. قازاقستاندىق ساراپشىلار دا قايعىلى وقيعاعا قاتىستى تٷرلٸ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, ٷن قوسۋدا. سولاردىڭ قاتارىندا ساياساتتانۋشى ەمٸرجان قوسان دا بار. ول اپاتقا ۇشىراعان ۇشاقتىڭ “قارا جەشٸگٸن” برازيليياعا بەرۋ تۋرالى شەشٸمگە كٷمەنمەن قارايتىنىن جەتكٸزدٸ. ايتۋىنشا, برازيلييا — رەسەيدٸڭ ساياسي وداقتاسى. بۇل جايىندا ول Dalanews.kz اگەنتتٸگٸنە باياندادى.
“اقتاۋ ماڭىندا ورىن العان ۇشاق اپاتى بٸر ەمەس, تٶرت ەلگە قاتىسى بار حالىقارالىق سيپاتتاعى رەزونانستى وقيعا بولىپ وتىر. ۇشاق تيەسٸلٸ ەۋە كومپانيياسى مەن جولاۋشىلاردىڭ دەنٸ – ەزٸربايجاننان, رەيس رەسەيلٸك گروزنىيعا باعىت العان, جولاۋشىلاردىڭ بٸرازى – رەسەيدەن, قالعانى – قازاقستان مەن قىرعىزستاننان, ەڭ باستىسى – اپات ورىن العان جەر – قازاقستان. تاس تٷسكەن جەرٸنە اۋىر, بٸزدٸڭ ەلگە دە اسا زور جاۋاپكەرشٸلٸك ارتىلىپ وتىر. بيلٸك سونى ۇعىنۋى كەرەك”, — دەيدٸ ول.
وسى تۇستا ول ٸستٸڭ اق-قاراسىن بٸلمەي جاتىپ, رەسەيلٸك تاراپتىڭ پوزيتسيياسىن قورعاۋعا ۇمتىلعان كەي شەندٸلەردٸڭ ەرەكەتٸن دە سىنعا الدى.
“ٶز باسىم, بٸزدٸڭ كەيبٸر شەندٸلەردٸڭ مەسەلەنٸڭ بايىبىنا بارماي, لەزدە رەسەي جاعىنىڭ ادۆوكاتىنىڭ رولٸن ويناعانى ۇنامادى. بۇل دا بٸزدٸڭ بيلٸكتە جٷرگەن كەيبٸر باسشىلاردىڭ قانىنا سٸڭٸپ, بويى مەن ويىنان كەتە قويماعان پرورەسەيلٸك رەفلەكس دەپ بٸلۋٸمٸز كەرەك!”, — دەيدٸ ول.
ساياساتتانۋشى ۇشاق اپاتىنان زارداپ شەككەندەرگە جەدەل كٶمەك كٶرسەتكەن اقتاۋ ٶڭٸرٸنٸڭ تۇرعىندارى مەن قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ٸس-ەرەكەتٸن جوعارى باعالادى.
“دٷنيەجٷزٸلٸك باق تٶرٸنەن ورىن العان وقيعادا ماڭعىستاۋداعى اعايىننىڭ, وقيعا ماڭىندا بولىپ, زارداپ شەككەندەرگە دەرەۋ كٶمەك كٶرسەتكەن ەلەكتريكتەردٸڭ, ٶڭٸردٸڭ تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرٸنە, ٶرت سٶندٸرۋشٸلەرٸنە, دەرٸگەرلەرٸنە ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ: سىن ساعاتتا ولار ەلٸمٸزدٸڭ ابىرويىن اسپانداتىپ جٸبەردٸ. بۇرىن بٸزدٸ بٸلە بەرمەيتٸن باسقا جۇرت: “قازاقتار دەگەن قينالعاندارعا قول ۇشىن بەرۋگە دايىن, قايىرىمدى, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك ورگاندارى ٸسكەر ەرٸ ۇيىمشىل, ٶزگە ەلدٸڭ ۇشاعى قۇلاعاندا لايىق كٶمەك بەرە الاتىن ەل ەكەن” دەگەن ويعا كەلگەنٸ سٶزسٸز”, — دەپ قوستى ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, حالىقارالىق دەڭگەيدە بۇل وقيعاعا قاتىستى پٸكٸرلەر سان تٷرلٸ, ونىڭ ٸشٸندە اۆياتەحنيكادان بەيحابار ادامدار دا جارىسا جازبا جارييالاۋدا.
“وسى كٷندەرٸ ەلەمدٸك باق-تا باستى تاقىرىپقا اينالعان وقيعانىڭ سەبەپتەرٸن سان-ساققا جٷگٸرتٸپ جاتقانى انىق كٶرٸندٸ.
اۆياتسييادان اۋىلى الىس ماقۇرىمدار دا حايپ ۇستاپ جاتقانى راس, بەدەلدٸ ماماندار مەن ساراپشىلار دا پٸكٸر ايتىپ جاتىر.
مٸنە, ەندٸگٸ جەردە ۇشاق اپاتىنىڭ سەبەبٸن انىقتاۋدا ساياسات ارالاسىپ كەتۋٸ ەبدەن مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ ەر ەل ٶزٸن اقتاپ, كٸنەنٸ باسقاعا ارتۋى ىقتيمال. جەنە دە بۇل گەوساياسات ارالاسقان العاشقى ەۋە اپاتى ەمەس. بۇرىن دا سونداي جاعدايلار ورىن العان. رەسەيلٸك دحر اسپانىندا جارىلعان مالايزييانىڭ "بوينگى" مەن رەسەيلٸك سمولەنسك ماڭىندا اپاتقا ۇشىراعان, ٸشٸندە پولشا پرەزيدەنتٸ كاچينسكيي مەن ٷكٸمەت دەلەگاتسيياسى بار “تۋ-154م” شە?
وسىندايدا اقيقاتتى انىقتاۋ ٷشٸن ۇشاقتاعى “قارا جەشٸكتەن” الىنار اقپاراتتىڭ رولٸ زور”, — دەيدٸ ول.
ساياساتتانۋشى پوستسوۆەتتٸك كەڭٸستٸكتە ۇشاق اپاتتارىنىڭ تەرگەۋٸ كٶبٸنە مەسكەۋگە جٸبەرٸلەتٸنٸن دە العا تارتتى.
“مەنٸڭ بٸلۋٸمشە, پوستسوۆەتتٸك كەڭٸستٸكتە اپاتقا ۇشىراعان ۇشاقتاردىڭ “قارا جەشٸكتەرٸ” مەسكەۋدە ورنالاسقان حالىقارالىق اۆياتسييالىق كوميتەتكە جٸبەرٸلەدٸ. مەسەلەن, 2019 جىلى جەلتوقساندا الماتى ماڭىندا اپاتقا ۇشىراعان “Bek Air” ەۋە كومپانيياسىنىڭ “Fokker” 100 ۇشاعىنىڭ “قارا جەشٸگٸ” دەل وسى مەسكەۋگە جٸبەرٸلگەن. ياعني, قۇپييانىڭ كٸلتٸ سول جاقتا بولماق. “نەگە “قارا جەشٸكتەر” ۇشاق تيەسٸلٸ ەلدە اشىلىپ, زەرتتەلمەيدٸ”, - دەپ سول كٷڭٸرەۋلٸ كٷندەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە سۇراق قويعانمىن.
سول سەبەپتٸ “قارا جەشٸك” اناۋ-مىناۋ ەمەس, مۇحيتتىڭ ار جاعىنداعى برازيليياعا جٸبەرٸلۋٸن قۇپ كٶرەمٸن”, — دەيدٸ ەمٸرجان قوسان.
الايدا ول بۇل شەشٸمگە كٷمەنمەن قارايتىنىن دا جاسىرمادى. “سەبەبٸ برازيلييا رەسەيدٸڭ ساياسي وداقتاسى بولىپ كەلەدٸ” دەيدٸ ساياساتتانۋشى.
“اۋزى كٷيگەن ٷرٸپ ٸشەدٸ دەمەكشٸ, كٶڭٸلدە بٸر كٷدٸك تە جوق ەمەس. ٶيتكەنٸ, بٷگٸنگٸ برازيلييا – رەسەيدٸڭ بريكس سەكٸلدٸ ۇيىمداعى قاندىكٶيلەك دوسى. ەردايىم رەسەيدٸڭ ساياسي باستامالارىن قولداپ جٷرەدٸ.
كٶپ نەرسە تٸرٸ قالعان ۇشقىشتار مەن جولاۋشىلاردىڭ سٶزدەرٸنە دە بايلانىستى, ەرينە...
كٷنٸ كەشە ەستٸدٸك: ەشكٸمنەن دە كەشٸرٸم سۇرامايتىن پۋتين ەزٸربايجاندىق ۇشاقتى اپاتقا ۇشىراتقانى ٷشٸن ەزٸربايجان پرەزيدەنتٸ ەليەۆتەن كەشٸرٸم سۇراپتى.
ەزٸربايجان ۇشاعى قازاق جەرٸنە قۇلادى, اپاتتا قازاقستاندىقتار قازا تاپتى.
قيسىنعا سالساق, پۋتين قازاقستان پرەزيدەنتٸ توقاەۆتان دا كەشٸرٸم سۇراۋى كەرەك ەمەس پە?
ەزٸرشە وسى!”, — دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
ەسكە سالايىق, 25 جەلتوقساندا جەرگٸلٸكتٸ ۋاقىت بويىنشا 11.30-دا اقتاۋ ماڭىندا باكۋدەن گروزنىيعا ۇشىپ بارا جاتقان ۇشاق اپاتقا ۇشىرادى. بۇل — Azerbaijan Airlines ەۋەكومپانيياسىنا تيەسٸلٸ ەمبراەر 190 ۇشاعى.
اقپارات بويىنشا ۇشاق بورتىندا 67 ادام, ونىڭ ٸشٸندە 5 ەكيپاج مٷشەسٸ بولعان. جولاۋشىلار رەيسٸ قاتتى تۇمانعا بايلانىستى گروزنىيعا قونا الماعان, الدىمەن ماحاچكالاعا, سودان كەيٸن اقتاۋعا باعىتتالعان.
اپاتتان 6 قازاقستاندىق كٶز جۇمدى. جالپى قازا تاپقاندار سانى — 38. 29 ادام امان قالدى.
