بوزىمباەۆ كەزەگٸن كٷتۋدە
قازٸر ولاردىڭ بٸرازى ساياسي سالماعىنان ايرىلىپ, ساياساتتىڭ ساحناسىنان قاراسىن باتىردى.
ەندٸ بەرٸ سەۋلەلٸ سەتٸن كٷتٸپ, الداعى ۋاقىتتا ساياساتتىڭ قارا قازانىن بۇرق-سارق قايناتۋ ٷشٸن ەكٸ قولىن ىسقىلاپ, ەلدەگٸ ساياسي ناۋقانداردىڭ تولىق اياقتالۋىن كٷتٸپ وتىر.
سولاردىڭ بٸرٸ ھەم بٸرەگەيٸ – قانات بوزىمباەۆ.
يە, نازارباەۆتىڭ كەزٸندە بوزىمباەۆ ساياسي مەسەلەلەرگە كٶپ ارالاسقان جوق.
بٸراق كۆازيسەكتوردا ٸرٸ قۇرىلىمداردى باسقارىپ, ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸڭ تٷيٸنٸن تارقاتۋدا بوزىمباەۆتىڭ ٶزٸندٸك ورنى بولدى. ونى ەشكٸم جوققا شىعارماس.
بوزىمباەۆ تەك سوڭعى جىلدارى عانا پاۆلودار, جامبىل جەنە الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بولىپ, ساياساتتىڭ قارا سورپاسىن ساپىرا باستاعاندا قاڭتار وقيعاسى ورىن الىپ, تاساعا كەتۋگە مەجبٷر بولدى.
ايتپاقشى...
بوزىمباەۆ «كەگوكتى» باسقارىپ تۇرعاندا ەلٸمٸزدٸڭ سولتٷستٸگٸندەگٸ ەلەكتر قۋاتىن سولتٷستٸككە جەتكٸزٸپ, ٷلكەن ٸس تىندىرعانىن بٸرەۋ بٸلسە, بٸرەۋ بٸلمەۋٸ مٷمكٸن.
«كەگوكتى» و باستا مۇحتار ەبليازوۆ قۇرىپ, جۇمىسىن جولعا قويعان-دى.
بٸراق ەبليازوۆ نازارباەۆپەن سٶزگە كەلگەننەن كەيٸن «كەگوكتىڭ» كٶسەگەسٸن كٶگەرتۋ ٸسٸ بوزىمباەۆقا بۇيىردى.
نازارباەۆ رەجيمٸ كەزٸندە ەبٸليازوۆتىڭ سوڭىندا قالعان دٷنيەنٸ ساقتاپ قالىپ, جەتەكشٸ كومپانيياعا اينالدىرۋ ەكٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ قولىنان كەلمەيتٸن شارۋا-تۇعىن.
ايتالىق, بٸلٸكتٸ مەنەدجەر مۇحتار جەكٸشەۆ كەزٸندە «قازاتومٶندٸرٸس» كومپانيياسىن عالامدىق دەڭگەيدەگٸ كومپانيياعا اينالدىرىپ ارتىنشا نازارباەۆقا جاقپاي, اباقتىعا قامالعانىن بەرٸمٸز بٸلەمٸز.
جەكٸشەۆ كەتسە دە, «قازاتومٶندٸرٸس» ونىڭ ارقاسىندا حالىق اراسىندا بەدەلٸن جوعالتپادى. كەرەك دەسەڭٸز, ەلٸ كٷنگە دەيٸن جەكٸشەۆ دەسەڭٸز «قازاتومٶندٸرٸس», «قازاتومٶندٸرٸس» دەسەڭٸز جەكٸشەۆتىڭ ەسٸمٸ ويعا ورالا كەتەدٸ. سوندىقتان جاڭا قازاقستانعا جەكٸشەۆ پەن بوزىمباەۆ ٶتە كەرەك كادرلار.
ال «كەگوك» ٷشٸن ەبٸليازوۆ جەكٸشەۆتەي قامقور ەكە بولا العان جوق. ەسەسٸنە مۇنداي ماڭىزدى ميسسييا, ياعني, ەلٸمٸزدٸڭ ەلەكتر جەلٸلەرٸن دامىتۋ ٸسٸ بوزىمباەۆقا بۇيىردى.
بٸلٸكتٸ ەنەرگەتيك
ول بۇل سالادا تابان اۋدارماستان 6-7 جىل جۇمىس ٸستەدٸ. بوزىمباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ەلەكتر جەلٸلەرٸن باسقارۋ كومپانيياسىن» باسقارعان جىلدارى اۋىز تولتىرىپ ايتاتىندا جۇمىستار اتقاردى.
ايتالىق, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەلەكتر جەلٸلەرٸن جاڭارتۋ ٸسٸ, 2004-2009 جىلدارى 500 كۆ ەلەكتر قۋاتىن تاسىمالدايتىن «سولتٷستٸك-وڭتٷستٸك» ەلەكتر جەلٸسٸ تارتىلعانىن ايرىقشا اتاپ ايتۋعا بولادى. وسى جوبانىڭ ارقاسىندا ەلٸمٸزدٸڭ وڭتٷستٸك وبلىستارى ەلەكتر تاپشىلىعىنان قۇتىلدى. بۇدان باسقا مويناق گەس-ٸ سالىندى.
كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ بٸر شەتٸ مەن ەكٸنشٸ شەتٸنە ەلەكتر قۋاتى ەركٸن جەتۋٸ ٷشٸن بوزىمباەۆ بارىن سالىپ جۇمىس ٸستەدٸ. وسىلايشا ول «كەگوكتى» ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ ٸرٸ كومپانييالاردىڭ قاتارىنا قوستى.
«كەگوكتان» كەيٸن بوزىمباەۆ «سامۇرىق-قازىنا» قورىندا دا ات شالدىرىپ, باسشىلىق قىزمەتتەردٸ اتقارعانىن بٸلەمٸز.
جالپى جوعارى بيلٸكتٸڭ ەشالونىندا بوزىمباەۆ ٶزٸن ەنەرگەتيكا سالاسى بويىنشا بٸلٸكتٸ مامان رەتٸندە كٶرسەتكەن كادر. سول سەبەپتٸ ول قر ەنەرگەتيكا مينيسترلگٸن باسقارىپ, بٸراز جۇمىس ٸستەگەنٸن دە بٸلەمٸز.
وسى ارالىقتا بوزىمباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قىزىلوردادان بەرٸ «سارىارقا» گاز قۇبىرى تارتىلدى. وسى جوبانىڭ ارقاسىندا قازٸر استانانىڭ جەس-تەرٸ بٸرتٸندەپ گازعا كٶشە باستادى.
استانا تۇرعىندارىنىڭ كٶمٸر تٷتٸنٸنەن ارىلۋىنا بوزىمباەۆ تا ٶز ٷلەسٸنەن قوسقانىن ايتۋعا تيٸسپٸز.
ول جامبىل مەن پاۆلودار وبلىسىنا ەكٸم بوپ تاعايىندالعاندا ٶڭٸردەگٸ ەنەرگەتيكا سالاسىندا قالىپتاسقان مەسەلەلەردٸڭ تٷيٸنٸن تارقاتۋ ٷشٸن جٸبەرٸلگەنٸن بايقايمىز.
مەسەلەن, پاۆلودار وبلىسىنداعى ٸرٸ ەنەرگەتيكالىق نىسانداردى باۋىرىنا باسقان وليگارحتارمەن مەملەكەت مٷددەسٸن قورعاۋ ٷشٸن بيلٸككە بوزىمباەۆتىڭ ٸس-تەجٸريبەسٸ كەرەك بولعانى انىق. وسىلايشا ول بٸلٸكتٸ ەنەرگەتيك مامان دەڭگەيٸنەن كٶتەرٸلٸپ, ماڭىزدى ساياسي فيگۋراعا اينالىپ كەلە جاتقاندا قاڭتار وقيعاسى ورىن الىپ, كٶلەڭكەگە كەتۋگە مەجبٷر بولدى.
قاڭتارداعى سىناق
قاڭتار وقيعاسىنىڭ الدىندا نازارباەۆتىڭ ٷرٸم-بۇتاعى جاۋلاپ العان الماتى وبلىسىن باسقارۋدى توقاەۆ بوزىمباەۆقا سەنٸپ تاپسىرعانى انىق.
قاندى قاڭتارعا قايتا ورالساق.
دەل سول كەزەڭدە ەسكٸ جٷيەنٸڭ جانتالاسا كٷرەسۋٸ ەكٸ جەردە قاتتى جٷرگەنٸن بايقايمىز. ەڭ باستى كٷرەس استاناداعى اقوردادا جٷرسە, ەكٸنشٸ جانتالاستىڭ وشاعىنا الماتى مەن الماتى وبلىسى اينالدى.
اقورداداعى كٷرەستە توقاەۆ تاباندىلىق تانىتىپ, مەملەكەتتٸڭ ٸرگەسٸن شايقالتپاي ۇستاپ قالدى. ال الماتى قالاسىندا ساعىنتاەۆ پوزيتسييانى بەرٸپ قويسا, الماتى وبلىسىندا بوزىمباەۆ نازارباەۆ جاندايشاپتارىنا قارسى تۇرا بٸلدٸ.
ول حالىقتىڭ ورتاسىنا شىعىپ, اشۋعا بەرٸلٸپ ەيگٸلٸ «بىلاپىت» سٶزٸن ايتقانى دا ەسٸمٸزدە. وسىلايشا ول سىن ساعاتتا حالىقتىڭ ورتاسىندا بولدى. بوزىمباەۆتىڭ بۇل ەرەكەتٸ الداعى ۋاقىتتا اقوردا تاراپىنان سٶزسٸز باعالانۋى كەرەك.
سوندىقتان جاڭا قازاقستاننىڭ ساياسات ساحناسىنان بوزىمباەۆ سىرت قالدى دەپ سۇق ساۋساقتى بٷگۋگە ەلٸ ەرتە. الداعى ۋاقىتتا ول ٷكٸمەتتٸ باسقارۋعا لايىقتى كانديداتتاردىڭ بٸرٸنە اينالۋى مٷمكٸن. بولماسا ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ ٸرٸ ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ بٸرٸن باسقارۋ ٸسٸ بوزىمباەۆقا سەنٸم تاپسىرىلۋى مٷمكٸن.
بۇل رەتتە بوزىمباەۆتىڭ جالايىرلىعى ٶز الدىنا بٶلەك ەڭگٸمە... ول بٸرٸنشٸ كەزەكتە تەحنوكرات مامان. ال توقاەۆ بيلٸگٸ تەحنارلارعا سۋساپ وتىرعانىن بەرٸمٸز بٸلەمٸز.
نۇرلان جۇماحان
