1998 جىلدان بەرٸ مٷلٸكتٸ باعالاۋ قىزمەتٸندە ەڭبەك ەتٸپ كەلە جاتقان الەكساندر كالينين مارقۇم بولات نازارباەۆ جەكەشەلەندٸرٸپ العان عيمارات قالاي مەملەكەتكە قايتارىلعانىن ايتىپ بەردٸ.
ەڭگٸمە الماتىداعى اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى جايلى بولماق. كەڭەس زامانىندا ونى «وتاندىق ماشينا جاساۋدىڭ فلاگمانى» دەپ اتايتىن.
بۇل زاۋىتتى كەزٸندە مارقۇم بولات نازارباەۆ تٷرلٸ جولدارمەن يەمدەنٸپ, جەكەشەلەندٸرٸپ العان. جاقىندا بۇل زاۋىت مەملەكەت مەنشٸگٸنە قايتارىلدى. الەكساندر كالينين Barys media-عا بەرگەن سۇحباتىندا بۇل پروتسەسس قالاي جٷزەگە اسقانىن, قانداي پروتسەستەر بولعانىن ايتىپ بەردٸ.
"يە, راسىندا دا, ەكٸ جارىم جىلدان استام ۋاقىت بويى بۇل بٸرەگەي, الىپ كەسٸپورىنعا قاتىستى سوت پروتسەسٸ جٷردٸ. الماتىدا ورنالاسقان, ٶندٸرٸستٸك ماڭىزى بار ەڭ ٸرٸ بازالىق كەسٸپورىنداردىڭ بٸرٸ بولاتىن. قازٸرگٸ تاڭدا سوت ٷكٸمٸ زاڭدى كٷشٸنە ەندٸ. بۇل كەسٸپورىندا ٷش نەگٸزگٸ مەنشٸك يەسٸ بولعان. سولاردىڭ ەكەۋٸنەن مەنشٸك قۇقىعى الىنىپ, مٷلٸك الماتى قالاسىنىڭ مەملەكەتتٸك مٷلٸك جەنە جەكەشەلەندٸرۋ كوميتەتٸنە بەرٸلدٸ. ەگەر ناقتى ساندارعا جٷگٸنسەك, جالپى جەر كٶلەمٸ - 38,4 گەكتار", - دەيدٸ كالينين.
بارلىعى 93 عيمارات بولعان.
"سونىڭ ٸشٸندە شامامەن 4 گەكتار جەر ەلٸ دە ساتىپ الىنباعان, سەبەبٸ بٸر وبەكت بويىنشا سوت پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتىر. سونىمەن قاتار وعان جاپسارلاس 13 كەسٸپورىن بار. قالعان بارلىق اكتيۆتەر جەكەشەلەندٸرٸلدٸ. سوت ٷكٸمٸ كٷشٸنە ەندٸ. ياعني, ولار مەملەكەت مەنشٸگٸنە قايتارىلىپ, جەكەشەلەندٸرۋ پروتسەسٸنەن ٶتتٸ. ولاردى مەملەكەتتٸك بالانسقا تٸركەۋ ٷشٸن بٸزگە جٷگٸندٸ. بٸز مٸندەتتٸ تٷردە باعالاۋ جٷرگٸزدٸك. بۇل اكتيۆتەر جەر تەلٸمدەرٸ مەن سول 82 عيماراتتان تۇردى. جالپى باعالاۋ سوماسى - 15,5 ميلليارد تەڭگە. بۇل سول كەزدەگٸ باعاممەن 30,3 ميلليون دوللار شاماسىندا. ال مەملەكەتكە تٸكەلەي ٶتكەن ٷلەس 31,9 پايىزدى قۇرادى. ياعني, مەملەكەت ٶز بالانسىنا 9,7 ميلليون دوللاردىڭ مٷلكٸن قابىلدادى", - دەيدٸ مٷلٸكتٸ باعالاۋشى.
الەكساندر كالينين بولات نازارباەۆتان اكتيۆتٸ قايتارۋ پروتسەسٸ نەگە ۇزاققا سوزىلعانىن تٷسٸندٸردٸ.
"ەڭ باستى سەبەپ - نەگٸزگٸ يەسٸنٸڭ مارقۇم بولعانى. وعان كەسٸپورىننىڭ شامامەن 70 پايىزى تيەسٸلٸ بولعان. ونىڭ تۋىستارى, بۇرىنعى ەيەلٸ مايرا قۇرمانعاليەۆا جەنە باسقا ادامدار… اتى-جٶندەرٸن اتاپ جاتۋدىڭ قاجەتٸ جوق, اسا تانىمال ەمەس. سونداي-اق تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر, ورىنداۋشىلار دا بولعان. پروكۋراتۋرا ٷلكەن جۇمىس اتقارعانىن ايتۋىمىز كەرەك. كەيٸن باعالاۋ جٷرگٸزٸلگەن جوق, بٸراق ولار بارلىق قۇجاتتاردى مۇقييات زەرتتەدٸ. باعالاۋمەن اينالىسقاندا, بارلىق قۇجاتتاردىڭ تولىق توپتاماسىن الاسىز. سٸزگە سەنٸمدٸ تٷردە ايتا الامىن - بۇل كٶپ تومدار. مەنٸڭ كەڭسەمدە سونداي ٷلكەن پاپكالار بولدى. بٸز ۇلىم ارتەم ەكەۋٸمٸز سول قۇجاتتاردى قاراپ, كٶپ نەرسەگە كٶز جەتكٸزدٸك", - دەيدٸ سپيكەر.
كالينيننٸڭ سٶزٸنشە, بولات نازارباەۆ عيماراتتاردى جەكەشەلەندٸرٸپ الىپ, جالعا بەرٸپ وتىرعان.
"بٸراق كەيٸن ول جەر تەلٸمدەرٸ بويىنشا جالعا الۋ قۇقىعىمەن عانا قولدانعان. جەردٸڭ ٶزٸن ساتىپ الماعان. بۇل – مەمٸلەلەردٸڭ زاڭسىز ەكەنٸن دەلەلدەيتٸن نەگٸزگٸ سەبەپتەردٸڭ بٸرٸ بولدى. سودان سوڭ زاڭگەرلەر باسقا كەلٸسٸمشارتتاردى دا قاراي باستادى, جەنە تٷرلٸ سيپاتتاعى كٶپتەگەن شارتتاردا ەلەۋلٸ زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. بٸراق ٶزٸڭٸز بٸلەسٸز, ول – اتاقتى ادام بولعان. ٶمٸر سٷرٸپ جٷرگەن كەزٸندە بۇل پروتسەستٸ ٶزٸ باقىلاۋدا ۇستاعان. ايتا كەتۋ كەرەك, پروكۋراتۋرا بۇل ٸستە ٶتە جاقسى جۇمىس اتقاردى. سوتتا ولار دەلەلدەپ بەردٸ – بۇل جاعداي شىنىمەن وسىلاي بولعانىن", - دەيدٸ ول.
ال ٷشٸنشٸ مەنشٸك يەسٸنە ولار ساق, ابايلاپ ەرەكەت ەتكەن.
"جەر تەلٸمٸن تٸپتٸ ساتىپ الىپ العان. سوندىقتان بۇل مەسەلە ەلٸ دە سوتتا قارالىپ جاتىر. ولار سول اۋماقتى ەلٸ دە پايدالانىپ وتىر", - دەيدٸ مامان.
ساراپشى عيماراتتىڭ نارىقتاعى قۇنى تۋرالى ايتتى.
"مەن ەردايىم ايتىپ جٷرەتٸنمٸن: ماعان بەلگٸلٸ بٸر كٷنگە – ياعني جەكەشەلەندٸرۋ بولعان كٷنگە – باعالاۋ جٷرگٸزۋ تاپسىرىلاتىن. سول كٷندەگٸ جاعدايمەن بۇل جەكەشەلەندٸرۋ دۇرىس پا, ەلدە دۇرىس ەمەس پە – سونى سالىستىرىپ انىقتايمىن. ال بۇل جاعدايدا ماعان مٷلدە باسقا مٸندەت جٷكتەلدٸ. جەكەشەلەندٸرۋ بولعان كٷنگە باعالاۋ جاساۋدىڭ قاجەتٸ بولمادى, تٷرلٸ سەبەپتەرگە بايلانىستى. سوندىقتان مەنٸڭ الدىما قويىلعان مٸندەت – وسى قالعان مٷلٸكتەردٸ, ەڭ الدىمەن جەر تەلٸمدەرٸن, عيماراتتاردى قازٸرگٸ كٷنگە باعالاۋ ەدٸ. بۇل مەلٸمەتتەر كەيٸن جەكەشەلەندٸرۋ كوميتەتٸنٸڭ بالانسىنا ەنگٸزٸلۋٸ كەرەك بولدى. بٸز باعالاۋدى دەل وسى كٷنگە جٷرگٸزدٸك. سول ەسەپ بويىنشا جالپى قۇنى 15 ميلليارد تەڭگە نەمەسە 30 ميلليون دوللار شاماسىندا. ونىڭ ٸشٸندە جەر تەلٸمٸنٸڭ ٷلەسٸ – 88% بولدى", - دەيدٸ ساراپشى.
الەكساندر كالينيننٸڭ سٶزٸنشە, عيماراتتاردىڭ ٶزٸ ونشا قۇندى ەمەس.
