شىمكەنتتەگٸ Sin Yuan Steel زاۋىتىنىڭ قىتايلىق قۇرىلتايشىسى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا ٷندەۋ جاسادى. ول مامىر ايىندا كەسٸپورىندا پوليتسييا جٷرگٸزگەن ارنايى وپەراتسييادان كەيٸن قوزعالعان قىلمىستىق ٸستٸڭ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە بەرٸلۋٸنە قارسىلىق بٸلدٸردٸ. كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, اتالعان وقيعادان كەيٸن كەسٸپورىن 179 ميلليون تەڭگە شىعىنعا ۇشىراپ, شامامەن 90 ميلليون دوللارلىق ينۆەستيتسييالىق جوبادان ايىرىلعان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
وقيعا قالاي ٶربٸدٸ?
Sin Yuan Steel كومپانيياسىنىڭ قۇرىلتايشىسى, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى كە سيۋيۋننٸڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلدىڭ 6 مامىرىندا شىمكەنتتەگٸ زاۋىت اۋماعىنا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ كەلگەن. كەيٸن كومپانييا ٶكٸلدەرٸ ارنايى وپەراتسيياعا “انونيمدٸ حابارلاما” نەگٸز بولعانىن بٸلگەن.
“بٸز ٷشٸن بەلگٸسٸز ادامنىڭ بٸر قوڭىراۋى نەگٸزٸندە مەتاللۋرگييالىق زاۋىتقا ارنايى جاساقپەن كٸرٸپ, وسىنداي اۋقىمدى وپەراتسييا جٷرگٸزٸلگەنٸ تٷسٸنٸكسٸز بولدى. پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ بارلىق بٶلمەنٸ تەكسەردٸ, بٸراق ادامداردى زاڭسىز ۇستاۋ نەمەسە مەجبٷرلٸ جۇمىسقا سالۋ دەرەكتەرٸ انىقتالعان جوق. بۇل وقيعادان كەيٸن كەسٸپورىننىڭ جۇمىسى ٸس جٷزٸندە تولىق توقتاپ, بٸزگە ٷلكەن ماتەريالدىق شىعىن كەلدٸ”, – دەدٸ كە سيۋيۋن.
ونىڭ ايتۋىنشا, ارنايى وپەراتسييا كەزٸندە كومپانييانىڭ قىتايلىق قىزمەتكەرلەرٸ ۇستالعان. ولاردىڭ اراسىندا زاۋىتقا ينۆەستيتسييا سالۋعا كەلگەن ەكٸ ينۆەستور دا بولعان.
“مەنٸڭ قىتاي ازاماتتارى بولىپ تابىلاتىن قىزمەتكەرلەرٸمدٸ شىمكەنت قالاسىنداعى ارنايى قابىلداۋ ورنىنا الىپ كەتتٸ. ولار ەشقانداي مەن-جاي تولىق انىقتالماستان, 12 كٷن بويى سوندا وتىردى. سالدارىنان كەسٸپورىننىڭ تولىق ٶندٸرٸستٸك تسيكلٸ توقتاعان”, – دەدٸ ول.
كە سيۋيۋندٸڭ ايتۋىنشا, كەيٸن شىمكەنت پوليتسيياسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرەكەتٸنە قۇقىقتىق باعا بەرٸلٸپ, ولاردىڭ لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸكتەرٸن اسىرا پايدالانۋى مٷمكٸن دەگەن كٷدٸكپەن قىلمىستىق ٸس تٸركەلگەن. تەرگەۋ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنە تاپسىرىلعان.
“قىلمىستىق ٸس بويىنشا نەگٸزگٸ تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸ اياقتالدى. ساراپتامالار جٷرگٸزٸلدٸ, كەلتٸرٸلگەن شىعىن كٶلەمٸ انىقتالدى. بٸراق بٸراز ۋاقىتتان سوڭ ٸستٸڭ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە بەرٸلگەنٸن بٸلدٸك. دەل وسى شەشٸم ٷلكەن كٷمەن تۋعىزدى”, – دەدٸ كومپانييا قۇرىلتايشىسى.
ول ەشكٸمدٸ الدىن الا ايىپتامايتىنىن, الايدا تەرگەۋدٸ پوليتسييا قۇرىلىمىنا تەۋەلسٸز ورگان جٷرگٸزۋٸ قاجەت ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
“بٸز ەشكٸمدٸ كٸنەلامايمىز. بٸراق تەرگەۋ تەۋەلسٸز ەرٸ ەدٸل جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. بۇل ٸستٸ جەبٸرلەنۋشٸ تاراپتىڭ دا, قوعامنىڭ دا, حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ دا كٷمەنٸن تۋعىزبايتىن تەۋەلسٸز ورگان تەرگەۋٸ كەرەك”, – دەدٸ كە سيۋيۋن.
قىتايلىق ينۆەستوردىڭ ايتۋىنشا, بولعان وقيعادان كەيٸن كومپانييا 179 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە شىعىنعا ۇشىراعان. سونىمەن قاتار حالىقارالىق سەرٸكتەستەردٸڭ بٸرٸ كەلٸسٸمشارتتان باس تارتىپ, قازاقستان شامامەن 90 ميلليون دوللارلىق ينۆەستيتسييالىق جوبادان ايىرىلعان.
“حالىقارالىق سەرٸكتەسٸمٸز ارنايى قابىلداۋ ورنىندا بٸر تەۋلٸك وتىرعاننان كەيٸن قازاقستانداعى جوبانى جالعاستىرۋدان باس تارتتى”, – دەدٸ ول.
ادۆوكاتتار مەن اۋدارماشىلاردى كٸرگٸزبەگەن
كەسٸپورىن زاڭگەرلەرٸنٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, پوليتسييا باسقارماسىنا جەتكٸزٸلگەن قىتاي ازاماتتارىنا اۋدارماشىلار مەن قورعاۋشىلار جٸبەرٸلمەگەن.
“ولاردان قانداي جاعدايدا جاۋاپ الىنعانىن جەنە قانداي سۇراقتار قويىلعانىن بٸلمەيمٸز. ادۆوكاتتاردى دا, اۋدارماشىلاردى دا ٸشكە كٸرگٸزبەدٸ. كەيٸن ۇستالعان ازاماتتاردىڭ بارلىعىن ارنايى قابىلداۋ ورنىنا الىپ كەتتٸ”, – ادۆوكات باقىت شايدوزوۆ.
كومپانييا قىزمەتكەرلەرٸ ۇستالعانداردىڭ پاسپورتتارىن پوليتسيياعا تاپسىرۋعا دايىن بولعانىن, الايدا قۇجاتتاردى قابىلداۋ تۋرالى ٶتٸنٸشتەر ەسكەرۋسٸز قالعانىن ايتادى.
كەيبٸر قىتاي ازاماتتارىنىڭ تٶلقۇجاتتارى سول كەزدە ۆيزالارىن ۇزارتۋ ٷشٸن الماتى قالاسىنىڭ كٶشٸ-قون قىزمەتٸندە بولعان. زاڭگەرلەر بۇل جاعدايدى ٸٸم-نٸڭ اقپاراتتىق جٷيەسٸ ارقىلى تەكسەرۋگە بولاتىنىن تٷسٸندٸرگەنٸمەن, پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ ولاردىڭ ۋەجٸن نازارعا الماعان.
“ۇستالعانداردىڭ اراسىندا قازاقستاندا جۇمىس ٸستەۋگە رۇقسات بەرەتٸن ۆيزاسى بار قىزمەتكەرلەرمەن قاتار, ٸسكەرلٸك جەنە ينۆەستورلىق ۆيزامەن كەلگەن ازاماتتار دا بولدى”, - دەدٸ ادۆوكات.
كومپانييا ٶكٸلدەرٸ پاسپورتتارى قولىندا بولعان ازاماتتاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ كەلەسٸ كٷنٸ بوساتىلعانىن ايتادى. ال قۇجاتتارى الماتىداعى كٶشٸ-قون قىزمەتٸندە بولعان ادامداردى ۇستاۋ بٸرنەشە كٷنگە سوزىلعان.
ادۆوكات شىعىننىڭ قالاي ەسەپتەلگەنٸن تٷسٸندٸردٸ
كومپانييانىڭ ادۆوكاتى مارات بايزاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەسٸپورىنعا كەلگەن 179 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ شىعىن جاي بولجاممەن ەمەس, سوت-ەكونوميكالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسىمەن انىقتالعان.
ونىڭ سٶزٸنشە, پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ زاۋىتتا بولعان جۇمىسشىلاردى الىپ كەتكەننەن كەيٸن كەسٸپورىننىڭ قالىپتى ٶندٸرٸستٸك پروتسەسٸ بۇزىلعان. مەتاللۋرگييالىق زاۋىت ٷزدٸكسٸز جۇمىس ٸستەۋگە تيٸس بولعاندىقتان, ٶندٸرٸستٸ اياقاستى توقتاتۋ جابدىقتاردىڭ قالىپتى رەجيمنەن شىعۋىنا جەنە اپاتتى جاعدايدىڭ تۋىنداۋىنا ەكەلگەن.
“زاۋىت تەۋلٸك بويى توقتاۋسىز جۇمىس ٸستەۋگە تيٸس. مۇندا مەتالدى بالقىتۋ, تٷرلٸ حيمييالىق قوسپالاردى قوسۋ سەكٸلدٸ كٷردەلٸ تەحنولوگييالىق پروتسەسس بار. قىزمەتكەرلەردٸ الىپ كەتكەننەن كەيٸن جابدىقتار قالىپتى جاعدايدا جۇمىس ٸستەمەي, ٶندٸرٸس توقتاپ قالدى”, – دەدٸ مارات بايزاقوۆ.
ادۆوكاتتىڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, كەسٸپورىن ٶنٸمدەرٸن الدىن الا ساتىپ العان تاپسىرىس بەرۋشٸلەر مەن كونتراگەنتتەر بولعان. ٶندٸرٸس توقتاعاندىقتان, كومپانييا مٸندەتتەمەلەرٸن ۋاقىتىندا ورىنداي الماي, دايىن ٶنٸمدٸ جەتكٸزبەگەن. جۇمىسسىز تۇرعان جابدىقتار, شىعارىلماعان ٶنٸم جەنە ورىندالماعان كەلٸسٸمشارتتاردان تۋعان شىعىننىڭ بارلىعى ساراپتاما كەزٸندە ەسەپكە الىنعان.
“كليەنتتەر بۇل ٶنٸمدەر ٷشٸن الدىن الا تٶلەم جاساعان. الايدا ٶندٸرٸستٸڭ توقتاۋىنا بايلانىستى تاۋار شىعارىلمادى. وسى جاعدايلاردىڭ بەرٸ سوت-ەكونوميكالىق ساراپتاما بارىسىندا زەرتتەلٸپ, نەتيجەسٸندە 179 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ شىعىن دەلەلدەندٸ”, – دەدٸ زاڭگەر.
پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنە قانداي ايىپ تاعىلعان?
كەسٸپورىنعا جاسالعان رەيدتەن كەيٸن شىمكەنت پوليتسيياسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرەكەتٸنە قاتىستى تەكسەرۋ باستالعان.
21 مامىردا ەڭبەكشٸ اۋداندىق پروكۋراتۋراسى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ ٶكٸلەتتٸگٸن اسىرا پايدالانۋى مٷمكٸن دەگەن دەرەك بويىنشا قىلمىستىق كودەكستٸڭ 362-بابىنىڭ 4-بٶلٸگٸنە سەيكەس قىلمىستىق ٸس تٸركەگەن.
“22 مامىردا بۇل ٸس شىمكەنت قالاسى بويىنشا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ دەپارتامەنتٸنٸڭ تەرگەۋشٸسٸنە بەرٸلگەن. 29 مامىردا باس پروكۋرور ورىنباسارىنىڭ قاۋلىسىمەن باس پروكۋراتۋرانىڭ ارنايى پروكۋراتۋراسى ٶكٸلٸنٸڭ جەتەكشٸلٸگٸندەگٸ تەرگەۋ-جەدەل توبى قۇرىلعان”, - دەدٸ زاڭگەر.
رەسمي ماتەريالدا تەرگەۋ بارىسىندا نەگٸزگٸ دەلەلدەر جينالىپ, سوت ساراپتامالارى جٷرگٸزٸلگەنٸ جەنە كەسٸپورىنعا كەلگەن ماتەريالدىق شىعىن مٶلشەرٸ انىقتالعانى جازىلعان.
نەلٸكتەن قىتاي ەلشٸلٸگٸنە جٷگٸنبەگەن?
باسپاسٶز مەسليحاتى بارىسىندا جۋرناليستەر كومپانييا ٶكٸلدەرٸنەن مەسەلەنٸ قازاقستاننىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ارقىلى عانا ەمەس, قىتاي ەلشٸلٸگٸ مەن حالىقارالىق قۇقىقتىق تەتٸكتەردٸ پايدالانۋ ارقىلى شەشۋگە نەگە تالپىنباعانىن سۇرادى.
مارات بايزاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي قىلمىستىق ٸس اياسىندا قارالىپ جاتقاندىقتان, كومپانييا ەڭ الدىمەن قازاقستان زاڭناماسىندا كٶزدەلگەن تەرتٸپپەن ەرەكەت ەتكەن.
“قازاقستاننىڭ قىلمىستىق-پروتسەستٸك زاڭناماسىندا مۇنداي جاعدايدا كونسۋلدىققا جٷگٸنۋ قىلمىستىق ٸستٸ جٷرگٸزۋدٸڭ جەكە تەتٸگٸ رەتٸندە قاراستىرىلماعان. سوندىقتان بٸز ارىز بەردٸك. سول ارىز بويىنشا قۇقىقتىق باعا بەرٸلٸپ, قىلمىستىق ٸس تٸركەلدٸ”, – دەدٸ ادۆوكات.
ونىڭ سٶزٸنشە, ٸس باستاپقىدا ۇقك دەپارتامەنتٸ مەن باس پروكۋراتۋرا ٶكٸلدەرٸ كٸرگەن ۆەدومستۆوارالىق تەرگەۋ توبىنىڭ ٶندٸرٸسٸندە بولعان. وسى سەبەپتٸ جەبٸرلەنۋشٸ تاراپ تەرگەۋدٸڭ ەدٸل ەرٸ وبەكتيۆتٸ جٷرگٸزٸلەتٸنٸنە سەنگەن جەنە قوسىمشا حالىقارالىق تەتٸكتەرگە جٷگٸنۋدٸ قاجەت دەپ ساناماعان.
بايزاقوۆ باس پروكۋراتۋرا جٷيەسٸندە ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جاۋاپتى ارنايى قۇرىلىم بار ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ. كومپانييا ٶكٸلدەرٸ قىلمىستىق ٸستٸڭ وسى ورگاننىڭ باقىلاۋىندا بولۋى شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ مٷددەسٸن قورعاۋعا جەتكٸلٸكتٸ بولادى دەپ ەسەپتەگەن.
“ٸستٸ بٸرنەشە ۆەدومستۆو بٸرلەسٸپ قاراپ, تەرگەۋگە باس پروكۋراتۋرا جەتەكشٸلٸك ەتكەندٸكتەن, بٸزدە ولاردىڭ ەرەكەتٸنە كٷمەن بولعان جوق. ونىڭ ٷستٸنە باس پروكۋراتۋرادا ينۆەستورلاردى قورعاۋمەن اينالىساتىن ارنايى كوميتەت بار. قىلمىستىق ٸس سول قۇرىلىمنىڭ تٸكەلەي قاداعالاۋىمەن قيسىندى اياقتالادى دەپ ويلادىق”, – دەدٸ ول.
الايدا ادۆوكاتتىڭ ايتۋىنشا, ۆەدومستۆوارالىق تەرگەۋ توبى تاراتىلىپ, ٸس تەك ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە بەرٸلگەننەن كەيٸن كومپانييادا تەرگەۋدٸڭ وبەكتيۆتٸلٸگٸنە قاتىستى كٷمەن پايدا بولعان.
“قازٸر ۆەدومستۆوارالىق توپتى تاراتىپ, ٸستٸ تولىعىمەن ٸٸم-گە بەرٸپ وتىر. تەرگەۋ نىسانىندا سول مينيسترلٸكتٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ تۇرعاندا, مۇنداي شەشٸم ٸستٸڭ وبەكتيۆتٸلٸگٸنە كەرٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن دەپ قاۋٸپتەنەمٸز”, – دەدٸ مارات بايزاقوۆ.
ٸستٸ ٸٸم-گە بەرۋ تۋرالى قاۋلى كٶرسەتٸلمەگەن
زاڭگەردٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, قىلمىستىق ٸستٸڭ ٸٸم-نٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە بەرٸلۋٸ جٶنٸندەگٸ پروتسەسسۋالدىق قاۋلىمەن جەبٸرلەنۋشٸ تاراپ ەلٸ تانىسپاعان. ايتۋىنشا, ٸستٸڭ تەرگەۋ ورگانىن اۋىستىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانسا, تيٸستٸ قاۋلى رەسٸمدەلٸپ, جەبٸرلەنۋشٸ تاراپقا حابارلانۋعا تيٸس. الايدا كومپانييا ٶكٸلدەرٸنە بۇل اقپارات تەك اۋىزشا جەتكٸزٸلگەن.
“قاۋلى قابىلداندى ما, جوق پا – بٸزگە بەلگٸسٸز. كەز كەلگەن پروتسەسسۋالدىق شەشٸم تۋرالى تاراپتارعا زاڭدا بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە حابارلانۋعا تيٸس. بٸراق بٸزدٸ قاۋلىمەن تانىستىرعان جوق. ٸستٸڭ باسقا ورگانعا بەرٸلگەنٸن تەك اۋىزشا ەستٸدٸك”, – دەدٸ ادۆوكات.
ول كومپانييانىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا جٷگٸنۋٸنە دە وسى بەلگٸسٸزدٸك سەبەپ بولعانىن ايتتى.
“قىلمىستىق ٸستٸڭ تاعدىرى تٷسٸنٸكسٸز بولىپ قالماۋى, تەرگەۋ سوڭىنا دەيٸن جەتٸپ, بارلىق دەلەل تيٸستٸ دەڭگەيدە جينالۋى ٷشٸن جۋرناليستەرگە جٷگٸنۋگە مەجبٷر بولدىق”, – دەدٸ مارات بايزاقوۆ.
مەملەكەتتٸك ورگانداردان رەسمي جاۋاپ كەلمەگەن
كومپانييا ٶكٸلدەرٸ پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە, باس پروكۋراتۋراعا جەنە باسقا دا مەملەكەتتٸك ورگاندارعا شاعىم جولداعانىمەن, ەزٸرگە رەسمي جاۋاپ الماعانىن حابارلادى.
مارات بايزاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸن كومپانييا ٶكٸلدەرٸ شىمكەنت قالاسى پروكۋراتۋراسىنىڭ عيماراتى ماڭىندا بەينەمەلٸمدەمە تٷسٸرە باستاعان كەزدە ولاردى پروكۋراتۋرا باسقارمالارىنىڭ بٸرٸنٸڭ باسشىسى قابىلداۋعا شاقىرعان.
“بٸز شاعىمدى بٸرنەشە كٷن بۇرىن جولداعانبىز. بٸراق وسى ۋاقىتقا دەيٸن قابىلدانعان شەشٸممەن تانىستىرعان جوق. بٷگٸن پروكۋراتۋرا ٶكٸلٸ بٸزدٸ قابىلداپ, جاۋاپ بەرەتٸنٸن ايتتى”, – دەدٸ ادۆوكات.
تەرگەلٸپ جاتقان ورگان ەندٸ ٶزٸن-ٶزٸ تەكسەرە مە?
15 شٸلدەدە كومپانييا ٶكٸلدەرٸ اتالعان ٸستٸڭ تەرگەۋٸ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە بەرٸلگەنٸن بٸلگەن.
جەبٸرلەنۋشٸ تاراپقا بۇل شەشٸم الدىن الا حابارلانباعان. سونداي-اق ٸستٸ باسقا ورگانعا بەرۋ سەبەپتەرٸ تٷسٸندٸرٸلمەگەن جەنە كومپانييانىڭ پٸكٸرٸ سۇرالماعان.
ينۆەستورلار دەل وسى شەشٸمگە قارسى شىعىپ وتىر. ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, قىلمىستىق ٸس شىمكەنت پوليتسيياسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەرەكەتٸنە قاتىستى بولعاندىقتان, ونى ٸٸم قۇرامىنداعى بٶلٸمشەنٸڭ تەرگەۋٸ مٷددەلەر قاقتىعىسىن تۋعىزادى.
“بٸز بٸرنەشە اپتا بويى مەملەكەتتٸڭ ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قالاي قورعايتىنىن كٷتتٸك. الايدا پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنە قاتىستى ٸستٸ قايتادان ٸٸم جٷيەسٸنە بەردٸ. سوندا زاڭ بۇزدى دەگەن كٷدٸككە ٸلٸنگەن ورگان ٶزٸن-ٶزٸ تەرگەپ, ٶزٸنە-ٶزٸ باعا بەرە مە? بۇل بٸزگە تٷسٸنٸكسٸز”, – دەدٸ ينۆەستور يۋ چانتسي.
كومپانييا قۇرىلتايشىلارى اراسىندا دا داۋ تۋىنداعان
كە سيۋيۋن كەسٸپورىنعا جاسالعان رەيدتەن كەيٸن كومپانييا ٸشٸندە دە كەلٸسپەۋشٸلٸك باستالعانىن ايتتى.
ونىڭ سٶزٸنشە, قۇرىلتايشىلاردىڭ بٸرٸ شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ كومپانييا قاتىسۋشىلارىنىڭ قۇرامىنا زاڭسىز كٸرگەنٸن جەنە كەسٸپورىندا زاڭسىز قىزمەت جٷرگٸزگەنٸن مەلٸمدەگەن.
قىتايلىق ينۆەستور بۇل پٸكٸرمەن كەلٸسپەيدٸ.
“بٸزدٸڭ ويىمىزشا, مۇنداي مەلٸمدەمەلەر شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ بەدەلٸن تٷسٸرۋگە, قوعامدا تەرٸس پٸكٸر قالىپتاستىرۋعا جەنە كومپانييانى بٸر ادامنىڭ باقىلاۋىنا ٶتكٸزۋگە باعىتتالۋى مٷمكٸن”, – دەدٸ كە سيۋيۋن.
الايدا بۇل مەسەلەگە قاتىستى ەكٸنشٸ تاراپتىڭ ۇستانىمى ەزٸرگە بەلگٸسٸز. سوندىقتان كورپوراتيۆتٸك داۋ جٶنٸندەگٸ مەلٸمدەمەلەر كومپانييا قۇرىلتايشىلارىنىڭ بٸر تاراپىنىڭ پٸكٸرٸ رەتٸندە قاراستىرىلۋى كەرەك.
باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ بٸرٸ قازاقستان بيلٸگٸ حالىقارالىق الاڭداردا ينۆەستورلاردى قورعاۋعا دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەگەنٸمەن, ەل ٸشٸندە مۇنداي وقيعالاردىڭ ورىن الىپ وتىرعانىن سىنعا الدى.
ول زاۋىت قىزمەتكەرلەرٸ ۇستالعان كەزدە قازاقستاننىڭ باس پروكۋرورى بەرٸك اسىلوۆتىڭ گونكونگتا قۇقىق قورعاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ قۇجاتتارعا قول قويعانىن ايتتى.
“بٸر جاعىنان, قىتاي مەن گونكونگتا ىنتىماقتاستىق پەن ينۆەستورلاردى قورعاۋ تۋرالى كەلٸسٸمدەرگە قول قويىلادى. ەكٸنشٸ جاعىنان, قازاقستاندا زاۋىتقا ارنايى جاساق كٸرٸپ, شەتەل ازاماتتارى ۇستالادى. مۇنداي قاراما-قايشىلىق ينۆەستورلاردىڭ سەنٸمٸنە ەسەر ەتەدٸ”, – دەدٸ سپيكەر.
پرەزيدەنتكە قانداي ٷندەۋ جولداندى?
Sin Yuan Steel كومپانيياسىنىڭ قۇرىلتايشىلارى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتان قىلمىستىق ٸستٸڭ تەرگەلۋٸن جەكە باقىلاۋىنا الۋدى سۇرادى.
كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, ولار ەڭ الدىمەن قىلمىستىق ٸستٸ ٸٸم-نٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸنە بەرۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ زاڭدىلىعىنا قۇقىقتىق باعا بەرٸلۋٸن قالايدى. سونداي-اق بۇل شەشٸمنٸڭ كونستيتۋتسيياعا, قىلمىستىق-پروتسەستٸك كودەكسكە جەنە ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى زاڭناماعا قانشالىقتى سەيكەس كەلەتٸنٸ تەكسەرٸلۋٸ كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“بٸز بۇل ٸستٸ ٸٸم-نٸڭ ٶزٸندٸك قاۋٸپسٸزدٸك دەپارتامەنتٸ ەمەس, بۇعان دەيٸن تەرگەگەن ۆەدومستۆوارالىق تەرگەۋ توبى نەمەسە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان تەۋەلسٸز باسقا ورگان اياقتاعانىن قالايمىز. ەڭ باستىسى – تەرگەۋ بارىنشا اشىق, ەدٸل ەرٸ وبەكتيۆتٸ جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. سوندا عانا ونىڭ نەتيجەسٸنە جەبٸرلەنۋشٸ تاراپ تا, قوعام دا, حالىقارالىق ينۆەستورلار دا كٷمەن كەلتٸرمەيدٸ”, – دەدٸ كە سيۋيۋن.
كومپانييا قۇرىلتايشىسى كە سيۋيۋن قازاقستاندا ەدٸل تەرگەۋ جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن قۇقىقتىق تەتٸكتەر بار ەكەنٸنە سەنەتٸنٸن ايتتى.
“شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى قاعاز جٷزٸندە عانا ەمەس, ٸس جٷزٸندە دە قورعالۋعا تيٸس. سوندىقتان پرەزيدەنتتەن بۇل جاعدايدى جەكە باقىلاۋىنا الۋدى سۇرايمىز”, – دەدٸ ول.
كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, قىلمىستىق ٸستٸ بۇعان دەيٸن تەرگەگەن ۇقك دەپارتامەنتٸ نەمەسە باس پروكۋراتۋرا ٷيلەستٸرگەن ۆەدومستۆوارالىق تەرگەۋ توبى اياقتاۋى تيٸس. ولار مۇنداي شەشٸم تەرگەۋدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە قاتىستى كٷمەندٸ سەيٸلتٸپ, شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جٷيەسٸنە دەگەن سەنٸمٸن نىعايتادى دەپ ەسەپتەيدٸ.
ەزٸرگە شىمكەنت قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ جەنە شىمكەنت قالالىق پوليتسييا دەپارتامەنتٸ كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ سوڭعى مەلٸمدەمەسٸنە قاتىستى رەسمي پٸكٸر بٸلدٸرگەن جوق.
