قوعامدا قىزۋ تالقىلانعان «بەيبٸت جيىن ۇيىمداستىرۋ جەنە ٶتكٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ٶز باسىم ليبەرالدى جەنە زاماناۋي زاڭ جوباسى دەپ باعالايمىن. بٷگٸندە اتالمىش زاڭ جوباسى سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ قاراۋىنا جٸبەرٸلدٸ. مەن بۇل زاڭ جوباسىنا قاتىستى ٶز ويىمدى بٸرنەشە رەت بٸلدٸردٸم.
بٸرٸنشٸدەن, جاڭا زاڭ جوباسى ادام قۇقىن قورعاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق پاكتٸلەرمەن تولىقتاي سەيكەسەسدٸ. اتاپ ايتاتىن بولساق, بۇۇ-نىڭ ازاماتتىق جەنە ساياسي قۇقىقتار پاكتسٸندەگٸ 21 تارماعىمەن تولىقتاي ٷندەسەتٸنٸن ايتقىم كەلەدٸ. حالىقارالىق قۇجاتتا حالىقتىڭ قاندايدا بٸر ساياسي مەسەلە بويىنشا كٶپشٸلٸكتٸڭ قوعامدىق تەرتٸپتٸ ساقتاي وتىرىپ, بەيبٸت جيىندارعا قاتىسىپ, ٶز ويلارىن اشىق بٸلدٸرۋ تايعا تاڭبا باسقانداي انىق كٶرسەتٸلگەن.
جاڭادان دايىندالعان «بەيبٸت جيىن ۇيىمداستىرۋ جەنە ٶتكٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىندا وسى مەسەلەلەر تولىقتاي كٶرٸنٸس تاپقان.
ەلٸمٸزدٸڭ كونستيتۋتتسيياسىنىڭ 32, 39 تارماقتارىندا دا جوعاردا اتاپ كٶرسەتٸلگەن حالىقارالىق زاڭ نورماسى قايتالانادى. سول سەبەپتٸ سەناتتىڭ قاراۋىن كەلٸپ تٷسكەن جاڭا زاڭ ەلٸمٸزدٸڭ اتازاڭىمەن دە تولىقتاي سەيكەسەدٸ. بۇدان باسقا ەۋروپانىڭ ادام قۇقى مەن ەركٸندٸگٸن قورعاۋ كونۆەنتسيياسىمەن جەنە ەىقۇ باسقارۋ پرينتسيپتەرٸمەن ٷيلەسەدٸ.
حالىقارالىق زاڭ نورمالارمەن سالىستىرىپ قاراعاندا قازاقستاننىڭ «بەيبٸت جيىنداردى ۇيىمداستىرۋ جەنە ٶتكٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى پوستكەڭەستٸك ەلدەردەگٸ ەڭ ليبەرالدى زاڭ جوباسى بولىپ تۇر. اتاپ ايتساق, جاڭا زاڭ جوباسىندا بەيبٸت جيىندى ۇيىمداستىرۋشىلار 5 جۇمىس كٷنٸ بۇرىن جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارىنا ٶتٸنٸش بەرۋٸ كٶزدەلگەن.
رەسەيدە بەيبٸت شەرۋدٸ ۇيمىداستىرۋشىلار 15 كٷن بۇرىن ٶتٸنٸش بەرۋٸ تيٸس. ال ٸرگەدەگٸ قىرعىزستاندا 12 كٷنتٸزبەلٸك كٷن ٸشٸندە ٶتٸنٸش بەرۋ قاراستىرىلسا, ٶزبەكستاندا شەرۋ ٶتكٸزۋ ٷشٸن 30 كٷن بۇرىن ٶتٸنٸش تاپسىرۋ قاراستىرىلعان.
تاعىدا اتاپ ايتساق, رەسەيدٸڭ ميتينگ تۋرالى زاڭىندا ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان تۇلعالار بەيبٸت شەرۋلەردٸ ۇيىمداستىرۋشىسى بولا المايدى. بۇدان باسقا رەسەيدە پوليتسييا, قاۋٸپسٸزدٸك قىزمەتكەرلەرٸ, ەسكەريلەر, كٶشٸ-قون سالاسىن مەملەكەتتٸك باقىلاۋشىلار جەنە ۇساق بۇزاقىلىق جاساعاندار بەيبٸت شەرۋدٸ ۇيىمداستىرۋعا قۇقى جوق. ال بٸزدٸڭ زاڭ جوباسىندا ونداي شەكتەۋ جوق.
بٸزدە كٶپتەگەن ادامدار بەيبٸت شەرۋلەردٸ ساياسي مەسەلەلەرمەن بايلانىسترادى. شىندىعىندا بەيبٸت شەرۋدٸڭ اۋقىمى كەڭ. جاڭا زاڭدا وسى مەسەلەلەر جٸكتەلٸپ كٶرسەتٸلگەن. بەيبٸت شەرۋگە شىعۋعا ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك, مەدەنيەت پەن بٸلٸم سالاسىنا قاتىستى دٷنيەلەردە سەبەپشٸ بولۋى مٷمكٸن. بۇل مەسەلەلەر زاڭ جوباسىندا انىق كٶرٸنٸس تاپقان.
«بەيبٸت جيىن ۇيىمداستىرۋ جەنە ٶتكٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا بەيبٸت شەرۋدە قالانىڭ ورتاسىنداعى ارنايى بەلگٸلەگەن ورىنداردا ٶتكٸزۋ قاراستىرىلعان. زاڭدا قالا ورتالىعىنداعى ارنايى ورىنداردىڭ حالىققا قولايلى بولۋىنا باسا مەن بەرٸلگەن. مۇنداي ورىندار جۇرتتىڭ ينفراقۇرىلىمدى پايدالانىپ, سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاۋىنا قولايلى بولۋى شارت. سونىمەن قاتار شەرۋدٸڭ ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قاۋٸسپٸزدٸگٸن ساقتاۋ ٸسٸنە دە ارنايى ورىندار قولايلى بولۋى زاڭدا كٶزدەلگەن. جاڭا زاڭعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەر بويىنشا جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەر بەيبٸت شەرۋلەردٸ ۇيىمداستىراتىن ارنايى ورىنداردى ٶزدەرٸنٸڭ ينتەرنەت رەسۋرستارىندا جارييالايدى.
«بەيبٸت جيىن ۇيىمداستىرۋ جەنە ٶتكٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنداعى ماڭىزدى ٶزگەرٸس رەتٸندە شەرۋ كەزٸندە جۋرناليستەردٸڭ جۇمىسىنا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن بارلىق دٷنيەلەردٸڭ الىنىپ تاستالىنعانىن اتاپ ايتۋعا بولادى. جاڭا زاڭ قابىلدانعاننان كەيٸن جۋرناليستەر بەيبٸت شەرۋدەن ەركٸن حابار تاراتا الاتىن بولادى.
سٶز سوڭىندا ايتاتىن باستى مەسەلە اتالىمىش زاڭ جوباسىن دايىنداۋعا ەلٸمٸزدەگٸ قوعامدىق بەلسەندٸلەردٸڭ بەرٸ بٸر كٸسٸدەي قاتىستٸ. ولاردىڭ قاتارىندا ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ بەلسەندٸ مٷشەلەرٸ ەرلان سايروۆ, مۇحتار تايجان, اسىلبەك قوجاحمەتوۆ, مۇرات ەبەنوۆ, اسحات سادىرباي سىندى ازاماتتاردىڭ بولدى.
