دەرتتٸڭ تٶمەندەگەنٸنە قاراماستان, الماتىدا ەپيدەميولوگييالىق احۋال بۇرىنعىسىنشا كٷردەلٸ كٷيٸندە قالۋدا. سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, سوڭعى اپتادا تۇرعىندار اراسىندا كۆي-دٸڭ 1065 جاعدايى تٸركەلگەن (بٸر اپتا بۇرىن ولار 1398 بولعان), ٶتكەن تەۋلٸكتە – 146 جاڭا ينفەكتسييا. قالا ەلدەگٸ ەپيدەميولوگييالىق احۋالدى باعالاۋ ماتريتساسىنىڭ سارى ايماعىندا ورنالاسقان.
جانداربەك بەكشيننٸڭ ايتۋىنشا, قالادا كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋى جالعاسۋدا, ال بۇل ۆاكتسينالانباعان ازاماتتار ٷشٸن ەرەكشە قاۋٸپتٸ. ول ەرەسەكتەردٸ ودان ەرٸ ۆاكتسينالاۋ جەنە 12 جاستان اسقان جاسٶسپٸرٸمدەرگە, جٷكتٸ جەنە بالا ەمٸزەتٸن ەيەلدەرگە ەكپە سالۋ ارقىلى ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸ 80%-عا دەيٸن جەتكٸزۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ەسكە سالساق, ۇجىمدىق يممۋنيتەت – ينفەكتسييانى توقتاتۋدىڭ جەنە حالىقتىڭ بويىندا دەرتكە قارسى قابٸلەتتٸ قالىپتاستىرۋدىڭ بٸردەن بٸر جولى. ۆاكتسيناتسييا جەنە رەۆاكتسيناتسييا ينفەكتسييانىڭ الدىن الادى. ەزٸرگە بٸز يممۋندىق قاباتتىڭ 56%-نا جەتتٸك. بۇل رەتتە تەۋلٸك سايىن حالىقتىڭ 0,1%-ى عانا ۆاكتسيناتسييالانادى. ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸڭ وسىنداي قارقىنىمەن كەم دەگەندە 75%-عا بٸز كەلەسٸ جىلدىڭ مامىر ايىندا عانا قول جەتكٸزەمٸز. تاعى دا ايتا كەتەيٸن, ۆاكتسيناتسييانى كەشٸكتٸرۋ ٶتە قاۋٸپتٸ, – دەپ بٶلٸستٸ بەكشين.
الماتىنىڭ باس سانيتارلىق دەرٸگەرٸ ۆاكتسيناتسييا قارقىنىن ارتتىرۋمەن قاتار, قالا تۇرعىندارى رەۆاكتسيناتسيياعا كەلۋٸ كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل مەديتسينادا مٷلدەم قالىپتى قۇبىلىس, ٶيتكەنٸ بارلىق ينفەكتسييالار بٸر رەت اۋىرعاننان كەيٸن تۇراقسىز يممۋنيتەت بەرەدٸ. كٶپتەگەن ۆاكتسينالار ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىتتان كەيٸن قايتا ەگۋ قاجەت, – دەدٸ ول.
قالادا كوروناۆيرۋسقا قارسى رەۆاكتسيناتسييا 22 قاراشادان باستالادى.
– رەۆاكتسيناتسييا ٶتە قاجەت. بۇل ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸ قالىپتاستىرۋعا كٶمەكتەسەدٸ جەنە ۆيرۋستىڭ ودان ەرٸ مۋتاتسيياسىنا جول بەرمەيدٸ, – دەيدٸ بەكشين. – بٸزدٸڭ باقىلاۋىمىز بويىنشا, ۆاكتسيناتسييالانعان انتيدەنەلەردٸڭ دەڭگەيٸ ۋاقىت ٶتە كەلە, 6 ايدان 9 ايعا دەيٸن تٶمەندەيدٸ, ياعني اۋرۋدىڭ ىقتيمالدىعى ارتادى. كٶپتەگەن ەلدەر قازٸردٸڭ ٶزٸندە رەۆاكتسيناتسييا ناۋقاندارىن بەلسەندٸ جٷرگٸزۋدە. بۋستەرلٸك ۆاكتسينانى قارت ادامدارعا قولدانۋ ٶتە ماڭىزدى, ٶيتكەنٸ الماتىدا 60 جاستان اسقان ادامدار اراسىندا جۇقتىرۋدىڭ 5 پايىزعا جۋىق ٶسكەنٸ بايقالادى. بۇل رەتتە, مەكتەپ وقۋشىلارىن ۆاكتسيناتسييالاۋ دا ٶتە ماڭىزدى.
الماتىلىق ەپيدەميولوگتاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, بيىل قالادا ۆاكتسينانىڭ ەكٸ كومپونەنتٸمەن ەگٸلگەننەن كەيٸن 2680 ناۋقاس تٸركەلگەن, ونىڭ ٸشٸندە 360 ادام قايتا اۋىرعان.
ساۋدا وبەكتٸلەرٸندە, قوعامدىق كٶلٸكتەردە, بازارلاردا جۇقتىرۋ قاۋپٸ ەلٸ دە جوعارى. بۇل انتي-رەيتينگكە جۇمىستا جۇقتىرۋ فاكتٸلەرٸ دە كٸردٸ, ياعني ينفەكتسييانىڭ 9%-دان استامى جۇمىس ورنىنىدا جۇققان.
ايتا كەتەرلٸگٸ, الماتىدا مەكتەپ وقۋشىلارىن, سونداي-اق جٷكتٸ ەيەلدەر مەن لاكتاتسييا كەزٸندە ەيەلدەردٸ قالالىق ەمحانالاردا ۆاكتسيناتسييالاۋ باستالادى.
اتا-اناسى بالاعا ەكپە سالۋدان باس تارتسا, ونى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىندا كەپٸلدٸك بەرٸلگەن دەنساۋلىقتى قورعاۋ قۇقىعىنان ايىرادى ەرٸ بالا ۆاكتسينالانباسا, وندان جۇقتىرۋدىڭ اۋىر تٷرٸنە ۇرىنۋى مٷمكٸن. ايتا كەتەرلٸگٸ, ۆاكتسيناتسييالانعان بارلىق جاسٶسپٸرٸمدەر, ەرەسەكتەر سيياقتى, ۆاكتسيناتسييا پاسپورتىن الادى.