S&P Global Ratings حالىقارالىق اگەنتتٸگٸ قازاقستاننىڭ ۇزاقمەرزٸمدٸ تەۋەلسٸز كرەديتتٸك رەيتينگٸن «BBB-» دەڭگەيٸنەن «BBB»-گە دەيٸن كٶتەردٸ. قىسقامەرزٸمدٸ رەيتينگ تە «A-3»-تەن «A-2»-گە جاقساردى, ال بولجام «تۇراقتى» دەڭگەيدە ساقتالدى. قازاقستان مۇنداي كٶرسەتكٸشكە 2016 جىلدان بەرٸ العاش رەت قول جەتكٸزٸپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بٸر قاراعاندا, «BBB-» مەن «BBB» اراسىنداعى ايىرماشىلىق ايتارلىقتاي كٶرٸنبەۋٸ مٷمكٸن. الايدا حالىقارالىق ينۆەستورلار ٷشٸن بۇل – ەلدٸڭ قارجىلىق مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداۋ قابٸلەتٸ مەن سىرتقى ەكونوميكالىق كٷيزەلٸستەرگە تٶتەپ بەرۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ جاقسارعانىن كٶرسەتەتٸن ماڭىزدى بەلگٸ.
اگەنتتٸك شەشٸمٸنە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى ٶسۋ پەرسپەكتيۆاسى, ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ شارالارى جەنە جيناقتالعان قارجىلىق قورلار ەسەر ەتكەن.
ەكونوميكا 5,1%-عا ٶسۋٸ مٷمكٸن
S&P بولجامىنشا, 2026 جىلى قازاقستاننىڭ ناقتى جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ 5,1%-عا ٶسەدٸ. ال 2027–2029 جىلدارى ەكونوميكالىق ٶسٸم جىل سايىن 4–4,5% شاماسىندا قالىپتاسۋى ىقتيمال.
اگەنتتٸك قازاقستاننىڭ ورتا مەرزٸمدٸ كەزەڭدەگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸ بٸرقاتار مۇناي ەكسپورتتاۋشى مەملەكەتپەن سالىستىرعاندا جوعارى بولاتىنىن بولجاپ وتىر. ەكونوميكالىق ٶسٸمگە شيكٸزات سەكتورى عانا ەمەس, قۇرىلىس, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە باسقا دا مۇنايعا قاتىسى جوق سالالار سەرپٸن بەرۋٸ مٷمكٸن.
ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ جٸٶ-نٸڭ 30%-ىنا جەتۋٸ مٷمكٸن
S&P قازاقستاندا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى ينۆەستيتسييالىق باعدارلامالارعا دا نازار اۋداردى. ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا, ەنەرگەتيكاعا جەنە شيكٸزاتتى تەرەڭ ٶڭدەۋگە باعىتتالعان جوبالارعا, ونىڭ ٸشٸندە «بەيتەرەك» حولدينگٸ ارقىلى قارجى بٶلٸنٸپ جاتىر.
اگەنتتٸك بولجامىنشا, الداعى جىلدارى ەلدەگٸ ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ شامامەن 30%-ىنا جەتۋٸ مٷمكٸن. مۇنداي قارجى جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارىن اشۋعا, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جەنە ەكونوميكانىڭ شيكٸزاتقا تەۋەلدٸلٸگٸن تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قارجىلاي رەزەرۆ سىرتقى قاۋٸپتەردٸ ازايتادى
رەيتينگتٸڭ كٶتەرٸلۋٸنە قازاقستاننىڭ قارجىلىق جەنە سىرتقى رەزەرۆتەرٸ دە ىقپال ەتكەن. ۇلتتىق بانك پەن ٷكٸمەتتٸڭ شەتەلدەگٸ اكتيۆتەرٸ ەلدٸڭ جالپى سىرتقى قارىزىنان اسىپ تٷسەدٸ. بۇل ەلەمدٸك ەكونوميكاداعى تۇراقسىزدىق كەزٸندە ىقتيمال تەۋەكەلدەردٸڭ سالدارىن جەڭٸلدەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن بٸرگە بيۋدجەت شىعىنىن باقىلاۋ جەنە سالىق بازاسىن كەڭەيتۋ شارالارى بيۋدجەت تاپشىلىعىن تٶمەندەتۋگە ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن. S&P قازاقستاننىڭ بانك سەكتورى ماكروەكونوميكالىق كٷيزەلٸستەرگە تٶزٸمدٸ ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ.
رەيتينگتٸڭ كٶتەرٸلۋٸ قازاقستانعا نە بەرەدٸ?
تەۋەلسٸز كرەديتتٸك رەيتينگ – حالىقارالىق ينۆەستورلار ەلدەگٸ تەۋەكەلدٸ باعالاۋ كەزٸندە باسشىلىققا الاتىن نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ. رەيتينگتٸڭ جاقسارۋى قازاقستانعا دەگەن سەنٸمدٸ ارتتىرىپ, مەملەكەت پەن وتاندىق كومپانييالاردىڭ سىرتقى نارىقتان قارجى تارتۋىنا قولايلى جاعداي قالىپتاستىرا الادى.
رەيتينگتٸڭ كٶتەرٸلۋٸ شەتەلدٸك ينۆەستورلار مەن حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ قازاقستانعا دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار مەملەكەت پەن وتاندىق كومپانييالاردىڭ سىرتقى نارىقتان تيٸمدٸ شارتتارمەن قارىز الۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. شەتەلدٸك كرەديتورلار جەنە ينۆەستورلارمەن جۇمىس ٸستەيتٸن قازاقستاندىق بيزنەس ٷشٸن دە قولايلى جاعداي قالىپتاسىپ, ەلدٸڭ جالپى ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعى ارتا تٷسەدٸ.
دەگەنمەن رەيتينگتٸڭ كٶتەرٸلۋٸ نەسيە مەن قارىز قاراجاتىنىڭ بٸردەن ارزاندايتىنىن بٸلدٸرمەيدٸ. ونىڭ ناقتى ەكونوميكالىق ەسەرٸ ينفلياتسيياعا, بازالىق مٶلشەرلەمەگە, بيۋدجەت ساياساتىنا جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە بايلانىستى بولادى.
نەگٸزگٸ تەۋەكەلدەر ساقتالىپ وتىر
S&P رەيتينگتٸ ەلەمدٸك ەكونوميكاداعى بەلگٸسٸزدٸك پەن شيكٸزات نارىعىنداعى قۇبىلمالىلىققا قاراماستان كٶتەردٸ. الايدا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ مۇناي باعاسىنا جەنە ەكسپورتتىق باعىتتارعا تەۋەلدٸلٸگٸ ەلٸ دە باستى تەۋەكەلدەردٸڭ بٸرٸ سانالادى.
قازاقستان مۇنايىنىڭ شامامەن 80%-ى رەسەي اۋماعى ارقىلى ٶتەتٸن كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى جٷيەسٸمەن تاسىمالدانادى. مۇناي باعاسىنىڭ ۇزاق ۋاقىت تٶمەندەۋٸ نەمەسە ەكسپورتتىق جەتكٸزٸلٸمدەردٸڭ ٷزٸلۋٸ ەل ەكونوميكاسىنا جەنە رەيتينگكە كەرٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
وسىلايشا, S&P شەشٸمٸ قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعى مەن قارجىلىق قورىنا بەرٸلگەن وڭ باعا سانالادى. الايدا رەيتينگتٸڭ ناقتى پايداسى قارجىلىق تەرتٸپتٸڭ ساقتالۋىنا, ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋعا جەنە ينۆەستيتسييانىڭ جاڭا ٶندٸرٸس پەن ۇزاقمەرزٸمدٸ ٶسٸمگە اينالۋىنا بايلانىستى بولماق.
