S&P Global Ratings halyqaralyq agenttigi Qazaqstannyń uzaqmerzimdi táýelsiz kredittik reitingin «BBB-» deńgeiinen «BBB»-ge deiin kóterdi. Qysqamerzimdi reiting te «A-3»-ten «A-2»-ge jaqsardy, al boljam «turaqty» deńgeide saqtaldy. Qazaqstan mundai kórsetkishke 2016 jyldan beri alǵash ret qol jetkizip otyr, dep habarlaidy dalanews.kz.
Bir qaraǵanda, «BBB-» men «BBB» arasyndaǵy aiyrmashylyq aitarlyqtai kórinbeýi múmkin. Alaida halyqaralyq investorlar úshin bul – eldiń qarjylyq mindettemelerin oryndaý qabileti men syrtqy ekonomikalyq kúizelisterge tótep berý múmkindiginiń jaqsarǵanyn kórsetetin mańyzdy belgi.
Agenttik sheshimine Qazaqstan ekonomikasynyń turaqty ósý perspektivasy, ekonomikany ártaraptandyrý sharalary jáne jinaqtalǵan qarjylyq qorlar áser etken.
Ekonomika 5,1%-ǵa ósýi múmkin
S&P boljamynsha, 2026 jyly Qazaqstannyń naqty jalpy ishki ónimi 5,1%-ǵa ósedi. Al 2027–2029 jyldary ekonomikalyq ósim jyl saiyn 4–4,5% shamasynda qalyptasýy yqtimal.
Agenttik Qazaqstannyń orta merzimdi kezeńdegi kórsetkishteri birqatar munai eksporttaýshy memleketpen salystyrǵanda joǵary bolatynyn boljap otyr. Ekonomikalyq ósimge shikizat sektory ǵana emes, qurylys, óńdeý ónerkásibi jáne basqa da munaiǵa qatysy joq salalar serpin berýi múmkin.
Investitsiia kólemi JIÓ-niń 30%-yna jetýi múmkin
S&P Qazaqstanda júzege asyrylyp jatqan aýqymdy investitsiialyq baǵdarlamalarǵa da nazar aýdardy. Infraqurylymdy jańǵyrtýǵa, energetikaǵa jáne shikizatty tereń óńdeýge baǵyttalǵan jobalarǵa, onyń ishinde «Báiterek» holdingi arqyly qarjy bólinip jatyr.
Agenttik boljamynsha, aldaǵy jyldary eldegi investitsiia kólemi jalpy ishki ónimniń shamamen 30%-yna jetýi múmkin. Mundai qarjy jańa óndiris oryndaryn ashýǵa, infraqurylymdy damytýǵa jáne ekonomikanyń shikizatqa táýeldiligin tómendetýge múmkindik beredi.
Qarjylai rezerv syrtqy qaýipterdi azaitady
Reitingtiń kóterilýine Qazaqstannyń qarjylyq jáne syrtqy rezervteri de yqpal etken. Ulttyq bank pen Úkimettiń sheteldegi aktivteri eldiń jalpy syrtqy qaryzynan asyp túsedi. Bul álemdik ekonomikadaǵy turaqsyzdyq kezinde yqtimal táýekelderdiń saldaryn jeńildetýge múmkindik beredi.
Sonymen birge biýdjet shyǵynyn baqylaý jáne salyq bazasyn keńeitý sharalary biýdjet tapshylyǵyn tómendetýge yqpal etýi múmkin. S&P Qazaqstannyń bank sektory makroekonomikalyq kúizelisterge tózimdi ekenin de atap ótti.
Reitingtiń kóterilýi Qazaqstanǵa ne beredi?
Táýelsiz kredittik reiting – halyqaralyq investorlar eldegi táýekeldi baǵalaý kezinde basshylyqqa alatyn negizgi kórsetkishterdiń biri. Reitingtiń jaqsarýy Qazaqstanǵa degen senimdi arttyryp, memleket pen otandyq kompaniialardyń syrtqy naryqtan qarjy tartýyna qolaily jaǵdai qalyptastyra alady.
Reitingtiń kóterilýi sheteldik investorlar men halyqaralyq qarjy uiymdarynyń Qazaqstanǵa degen senimin arttyrýy múmkin. Sonymen qatar memleket pen otandyq kompaniialardyń syrtqy naryqtan tiimdi sharttarmen qaryz alýyna múmkindik beredi. Sheteldik kreditorlar jáne investorlarmen jumys isteitin qazaqstandyq biznes úshin de qolaily jaǵdai qalyptasyp, eldiń jalpy investitsiialyq tartymdylyǵy arta túsedi.
Degenmen reitingtiń kóterilýi nesie men qaryz qarajatynyń birden arzandaitynyn bildirmeidi. Onyń naqty ekonomikalyq áseri infliatsiiaǵa, bazalyq mólsherlemege, biýdjet saiasatyna jáne investitsiialyq jobalardyń tiimdiligine bailanysty bolady.
Negizgi táýekelder saqtalyp otyr
S&P reitingti álemdik ekonomikadaǵy belgisizdik pen shikizat naryǵyndaǵy qubylmalylyqqa qaramastan kóterdi. Alaida Qazaqstan ekonomikasynyń munai baǵasyna jáne eksporttyq baǵyttarǵa táýeldiligi áli de basty táýekelderdiń biri sanalady.
Qazaqstan munaiynyń shamamen 80%-y Resei aýmaǵy arqyly ótetin Kaspii qubyr konsortsiýmy júiesimen tasymaldanady. Munai baǵasynyń uzaq ýaqyt tómendeýi nemese eksporttyq jetkizilimderdiń úzilýi el ekonomikasyna jáne reitingke keri áser etýi múmkin.
Osylaisha, S&P sheshimi Qazaqstannyń ekonomikalyq turaqtylyǵy men qarjylyq qoryna berilgen oń baǵa sanalady. Alaida reitingtiń naqty paidasy qarjylyq tártiptiń saqtalýyna, ekonomikany ártaraptandyrýǵa jáne investitsiianyń jańa óndiris pen uzaqmerzimdi ósimge ainalýyna bailanysty bolmaq.
