ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ شارلاپ وتىرىپ ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم مەن جۋرناليست, Esquire.kz سايتىنىڭ باس رەداكتورى گۋلنارا باجكەنوۆانىڭ اراسىنداعى پٸكٸرتالاستى كٶزٸمٸز شالدى. قاراپ شىقتىق. «ازاتتىق» شاقىرعان ەكەن ەكەۋٸن. تٸل تاقىبىرى. ۇلت مەسەلەسٸ. بۇلارعا قاتىستى قازاقتٸلدٸ جەنە ورىستٸلدٸ ورتانىڭ كٶزقاراسى. بٸراز دٷنيەنٸڭ باسىن شالىپتى.
ەكەۋٸ ۇزاق داۋلاستى. ەكٸ دٷنيەتانىمنىڭ ٶكٸلدەرٸ الا-المادى بٸر-بٸرٸن. باجكەنوۆا بوي بەرمەيدٸ. ورىس ەلەمٸنٸڭ, ورىستٸلدٸ ەلەمنٸڭ ٶكٸلٸ سانايدى ٶزٸن. سونىڭ تۋىن كٶتەرٸپ, سونىڭ سٶزٸن سٶيلەيدٸ. سٶز ساپتاسىنان ۇققانىمىز ورىسشا بٸلمەيتٸندەر باقىتسىز. بۇل ٶمٸردە ماقساتىنا جەتە المايدى. كەدەيلٸكتە ٶمٸر سٷرەدٸ.
شىنى كەرەك, مۇنشالىقتى سوراقى پٸكٸردٸ ەستٸمەپپٸز…
«مەن بۇدان بۇرىن التىنبەسٸك دەگەن شاعىناۋدانعا باردىم. وسىنداعى لاشىقتاردا اۋماعى 5 شارشى مەتردەن اسپايتىن بٶلمەلەردە 5-6 ادامنان تۇرادى ەكەن. نە دٷنيە-مٷلٸك جوق, نە باسقا جوق. ەيتەۋٸر سىز ٶتپەۋ ٷشٸن استىلارىنا جايعان كٶرپە-جاستىقتارى بار. بۇل جاستار كٸم? بۇلار ورىسشا بٸلمەيتٸن جاستار», – دەيدٸ باجكەنوۆا.
سارىم سٶزٸن بٶلدٸ ونىڭ.
«سوندا سٸز ولار ورىسشا بٸلمەگەندەرٸ ٷشٸن باقىتسىز, جۇمىسسىز دەپ ويلايسىز با?»
«ەرينە, باسقا قانداي سەبەپ بار?
ولار قازاق مەكتەبٸن بٸتٸرگەن. ورىس تٸلٸن بٸلمەيدٸ. ورىس تٸلٸن بٸلمەۋٸ سەبەپتٸ كٶپشٸلٸگٸ قارا جۇمىستا جٷر. ەكٸ قولعا بٸر كٷرەك تاپقانىنا قۋانادى. ەرٸ كەتسە, كٷزەتشٸ بولادى. ال ەلەكتريكا, تەحنيكا جاعىندا بارلىعى ورىستٸلدٸلەر»
– دەيدٸ باجكەنوۆا.
يە, گۋلنارا سولاي ويلايدى. شىندىقتى ايتتىم دەپ ويلاعان شىعار. شىندىقتى ايتقاندا بولۋى مٷمكٸن.
مەسەلە بۇل ارادا باجكەنوۆا جاستارعا جانى اشىپ تۇرعان جوق, ورىس تٸلٸنٸڭ سويىلىن سوعىپ, سٶزٸن سٶيلەپ وتىر.
ٶزٸ سونداي توقتامعا كەلگەن. سارىممەن اراداعى سٶزتالاستا سول پٸكٸرٸن جارنامالاپ ٷلگەردٸ. كٶردٸڭٸز بە?
مۇنداي اداممەن سٶز تالاستىرۋ مٷمكٸن بە? ورىستىڭ دٷنيەتانىمىمەن ٶمٸر سٷرەتٸن, قازاقي قۇندىلىق اتاۋلىدان ادا باجكەنوۆا ەلگٸ جاستاردىڭ جۇمىسسىز جٷرۋٸنە, ٶمٸردەن ٶز ورنىن تاپپاۋىنا ورىسشا بٸلمەۋٸن سەبەپ ساناسا, ەندەشە, ودان قايىر جوق.
ول ٷشٸن ورىس تٸلٸ انا تٸلٸ.
ول ورىس تٸلٸنٸڭ ساقتالۋى ٷشٸن كٷرەسەدٸ, ەندەشە.
بەلكٸم, قانى قازاق شىعار. بٸراق, ۇستانىمى جات, جولى بٶلەك. بٶتەن. ورىس ەمەس, قاراورىس. ەڭ قيىنى, وسى. ٶز ٸشٸڭنەن شىققانى…
دۋمان بىقاي
https://youtu.be/prZTzytNBX8
