2026 جىلعى ەكونوميكا سالاسىنداعى شنوبەل سىيلىعى ەلەۋمەتتٸك جاعدايى جوعارى ادامداردىڭ ەدەپسٸز ەرەكەتتەرگە جيٸرەك باراتىنىن زەرتتەگەن پسيحولوگتار توبىنا بەرٸلدٸ. عالىمدار جەتٸ تەجٸريبە ارقىلى بايلىق پەن ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەنٸڭ ادامنىڭ مٸنەز-قۇلقىنا ىقپالىن زەرتتەگەن, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ماراپاتقا پول پيفف, دەنيەل ستانكاتو, ستەفان كوتە, رودولفو مەندوسا-دەنتون جەنە داچەر كەلتنەر يە بولدى. ولاردىڭ «جوعارى ەلەۋمەتتٸك تاپ ەدەپسٸز مٸنەز-قۇلىقتىڭ ارتۋىن بولجايدى» اتتى عىلىمي جۇمىسى 2012 جىلى Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) جۋرنالىندا جارييالانعان.
زەرتتەۋشٸلەر بٸرنەشە تەجٸريبە جٷرگٸزگەن. سونىڭ بٸرٸ كاليفورنيياداعى جول قوزعالىسىنا قاتىستى. عالىمدار قيىلىستار مەن جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٶتكەلدەرٸندە جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ ەرەكەتٸن باقىلاعان. نەتيجەسٸندە قىمبات ەرٸ مەرتەبەلٸ كٶلٸك يەلەرٸ باسقا كٶلٸكتەردٸڭ جولىن جيٸ كەسٸپ, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە جول بەرمەۋگە بەيٸم بولعان.
تاعى بٸر تەجٸريبەدە قاتىسۋشىلارعا كٶرشٸ زەرتحاناداعى بالالارعا ارنالعان تەتتٸلەر سالىنعان ىدىستان كەمپيت الۋعا رۇقسات بەرٸلگەن. الايدا تەتتٸلەردٸڭ بالالارعا ارنالعانى الدىن الا ەسكەرتٸلگەن. سوعان قاراماستان, ەلەۋمەتتٸك جاعدايى جوعارى قاتىسۋشىلار ىدىستان ٶزگەلەرگە قاراعاندا كٶبٸرەك كەمپيت العان.
زەرتتەۋدٸڭ تاعى بٸر بٶلٸگٸندە جۇمىسقا قابىلداۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسسٶزدەر مودەلدەنگەن. وندا تابىسى جوعارى قاتىسۋشىلار جۇمىس ورنىنىڭ جاقىن ارادا جابىلاتىنى تۋرالى اقپاراتتى ٷمٸتكەردەن جاسىرىپ, ونىڭ جالاقىعا قاتىستى تالابىن تٶمەندەتۋگە تىرىسقان.
بۇدان بٶلەك, عالىمدار كەيبٸر قاتىسۋشىلاردىڭ ويىن نەتيجەلەرٸن اسىرا كٶرسەتۋگە بەيٸم ەكەنٸن جەنە اشكٶزدٸكتٸ جاعىمدى قاسيەت رەتٸندە قابىلداۋ ىقتيمالدىعىن دا زەرتتەگەن.
زەرتتەۋشٸلەردٸڭ تۇجىرىمى بويىنشا, جوعارى ەلەۋمەتتٸك مەرتەبە مەن بايلىق كەيبٸر ادامداردىڭ ٶز مٷددەسٸن ٶزگەلەردٸڭ قاجەتتٸلٸگٸنەن جوعارى قويۋىنا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن. دەگەنمەن بۇل قورىتىندىنى بارلىق اۋقاتتى ادامعا ورتاق قاسيەت رەتٸندە قاراستىرۋعا بولمايدى.
ايتا كەتەيٸك, شنوبەل سىيلىعى ادامداردى ەۋەلٸ كٷلدٸرٸپ, كەيٸن ويلاندىرۋعا باعىتتالعان ەرەكشە عىلىمي زەرتتەۋلەرگە بەرٸلەدٸ. 2026 جىلعى ماراپاتتاۋ رەسٸمٸ 3 قىركٷيەكتە شۆەيتسارييانىڭ تسيۋريح قالاسىندا ٶتتٸ.