ازاماتتىق فورۋمنىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸ «سىبايلاس جەمقورلىقسىز قوعام» مەسەلەسٸ تالقىلاندى
ساراپشىلار قوعامدىق باقىلاۋ, اشىق ٷكٸمەت, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس مەسەلەلەرٸن كٶتەردٸ. سونىمەن قاتار, ٷكٸمەتتٸك ەمەس سەكتوردىڭ بيلٸك ينستيتۋتتارىمەن ٶزارا ٸس-قيمىل ديناميكاسى جەنە اۋىلدى جەرلەردەگٸ ازاماتتىق بەلسەندٸلٸكتٸ دامىتۋدى قاراستىردى.
فورۋمنىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸنٸڭ قورىتىندى بٶلٸگٸندە, پاندەمييادان كەيٸنگٸ كەزەڭدە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋگە جەنە ەڭبەك نارىعىنداعى سىن-تەگەۋرٸندەرگە قاتىستى ساراپتامالىق تالقىلاۋلار ٶتتٸ.
"قوعامدىق كەڭەستەر: تەجٸريبە مەن پەرسپەكتيۆالار" اتتى ەكٸنشٸ كٷننٸڭ ساراپتامالىق تالقىلاۋىندا پٸكٸرتالاسقا قاتىسۋشىلار وسى بٸر ماڭىزدى ازاماتتىق ينستيتۋت جۇمىسىنىڭ ٶزەكتٸ باعىتتارىن اتاپ ٶتتٸ.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ٷشٸنشٸ شاقىرىلىمداعى قوعامدىق كەڭەستەر مٷشەلەرٸنٸڭ الداعى 2024 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ قىزمەتٸنٸڭ ماڭىزدى باعىتتارى - ولاردى ينستيتۋتسيونالدىق دامىتۋ جەنە ٶڭٸرلٸك, رەسپۋبليكالىق ينفراقۇرىلىمدى نىعايتۋ مەسەلەلەرٸ, جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ شەشۋگە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى مەن حالىقتى تارتۋ, مەملەكەتتٸك بيلٸك ورگاندارىنىڭ ازاماتتىق قوعاممەن ٶزارا ٸس-قيمىلى بولادى.
"سىبايلاس جەمقورلىققا مەسەلەلەرٸنە مٷلدەم تٶزبەۋشٸلٸك" پٸكٸرتالاس الاڭىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساراپتامانىڭ تيٸمدٸلٸگٸ قوزعالدى. ساراپشىلار ٶڭٸرلٸك جەنە ۇلتتىق دەڭگەيلەردە بيۋدجەتتٸ قالىپتاستىرۋ كەزٸندە ەلەۋلٸ سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, تەرٸس نەتيجەسٸ مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ شەشٸم قابىلداۋىنا مٷمكٸندٸك بەرمەيتٸن مٸندەتتٸ قوعامدىق ساراپتاما رەتٸندە بيۋدجەت پروتسەسٸنە قوعامنىڭ قاتىسۋىن زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكٸتۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بيلٸك پەن ٷكٸمەتتٸك ەمەس سەكتور اراسىنداعى ديالوگ سۇراعى "اشىق ٷكٸمەت سەرٸكتەستٸگٸ" تاقىرىبىنداعى ساراپتامالىق تالقىلاۋ بارىسىندا جالعاسىن تاپتى.
سپيكەرلەر اقپاراتتى نەگٸزسٸز "قولجەتٸمدٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ" ساناتىنا جاتقىزۋ مٷمكٸندٸگٸن جوققا شىعارۋ كەرەك دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
سونداي-اق, قر ەقبتك-نٸڭ 456-1-بابىن قايتا قاراپ, وعان اقپاراتتى ۇسىنۋ, تولىق ەمەس اقپاراتتى ورنالاستىرۋ مەرزٸمدەرٸن بۇزعانى ٷشٸن جەنە ت. ب. جاۋاپكەرشٸلٸكتەردٸ ەنگٸزۋ قاجەت دەپ سانايدى شاراعا قاتىسۋشىلار.
"جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ: ازاماتتىق قوعامنىڭ قاتىسۋى" فاسيليتاتسييالىق سەسسيياسى كەزٸندە ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ تاياۋداعى وتىرىستارىنىڭ بٸرٸن جاڭادان سايلانعان اۋىل ەكٸمدەرٸنٸڭ, سونداي-اق اۋداندار مەن وبلىس ەكٸمدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ پروبلەماسىنا ارناۋ ۇسىنىلدى. بۇدان باسقا, قر ٷكٸمەتٸنە جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدىڭ دامۋ كٶرٸنٸسٸن جەنە اۋىلدىق, اۋداندىق قۇرىلىمدارداعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جاعدايدى قاداعالاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جيناۋ جەنە ٶڭدەۋ جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋ تۋرالى مەسەلەنٸ قاراۋ ۇسىنىلدى.
فورۋمنىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸندەگٸ نەگٸزگٸ تالقىلاۋلاردىڭ بٸرٸ "قوعامدىق باقىلاۋ - "حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەتتٸڭ" باستى قۇرالى" تاقىرىبىنداعى پٸكٸرتالاس بولدى.
پٸكٸرتالاسقا قاتىسقان قوعام بەلسەندٸلەرٸ ورتالىق مەملەكەتتٸك جەنە وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارى قىزمەتٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن جىل سايىنعى باعالاۋ جٷيەسٸنە قوعامدىق باقىلاۋدىڭ جاي-كٷيٸن كٶرسەتەتٸن ينديكاتور رەتٸندە ەنگٸزۋدٸ ۇسىندى. سونىمەن قاتار, قوعامدىق باقىلاۋ ٷشٸن ساراپشىلاردى بٸلٸكتٸلٸكتٸ دايارلاۋ جەنە ٸرٸكتەۋ جٷيەسٸن ەزٸرلەۋ جەنە تيٸستٸ بٸلٸكتٸلٸگٸ بار تاقىرىپتىق ساراپشىلار قاتارىن قالىپتاستىرۋ سۇراعى قاراستىرىلدى.
"ٷكٸمەتتٸك ەمەس سەكتوردىڭ بيلٸك ينستيتۋتتارىمەن ٶزارا ٸس-قيمىلىنىڭ سەرپٸنٸ" تاقىرىبىنداعى فاسيليتاتسييالىق سەسسييا بارىسىندا قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسى بازاسىندا ٷەۇ-مەن جۇمىس جەنە ٶزارا ٸس-قيمىل بويىنشا ەزٸرلەنگەن كەشەندٸ وقىتۋ باعدارلاماسى نەگٸزٸندە بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸن جٷيەلٸ وقىتۋدى ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق سپيكەرلەر فورۋمارالىق كەزەڭنٸڭ 4 جىلى ٸشٸندە ازاماتتىق اليانس پەن وتىرىستاردا ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ تٷرلٸ سەكتورلارىندا ازاماتتىق سەكتوردى دامىتۋ بويىنشا جٷيەلٸ شارالاردى جەنە ەكوجٷيەلەردٸ تالقىلاۋدى ۇسىندى.
اۋىلداعى ازاماتتىق بەلسەندٸلٸكتٸ دامىتۋ تۋرالى پٸكٸرتالاس بارىسىندا مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك تاپسىرىس جەنە گرانت تٷرٸندە مەملەكەتتٸك قولداۋدى بٶلۋ تەتٸكتەرٸ بويىنشا كەڭ اۋقىمدى اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىسىنىڭ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى مەسەلە كٶتەرٸلدٸ. اۋىلدا ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى تيٸمدٸ ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك گرانتتاردى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار نەمەسە رەسۋرستىق ورتالىقتار ارقىلى بٶلۋ ۇسىنىلدى.
"ٶندٸرۋشٸ سالالاردىڭ اشىقتىعى باستاماسى – ەلەۋمەتتٸك پروبلەمالاردى شەشۋدٸڭ پەرمەندٸ تەتٸگٸ" تاقىرىبىنا ساراپتامالىق تالقىلاۋ بارىسىندا ساراپشىلار قوعامدىق كەڭەستەر ارقىلى قوعامدىق پٸكٸرتالاستاردى, سسپ مونيتورينگٸن ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸك ورگاندارىنىڭ ٶساب-تى ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە قولداۋ جٶنٸندەگٸ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ قاجەت دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ.
كەلەسٸ "NEET جاستارى" اتتى ديسكۋسسييادا NEET جاستارىمەن جۇمىستا ولاردى ەلەۋمەتتەندٸرۋ, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى جوبالارعا تارتۋدى كٷشەيتۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى ايتىلدى. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ورتالىق دەڭگەيدەگٸ ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندى ايقىنداۋ, NEET جاستارىن ەسەپكە الۋ جەنە ستاتيستيكا جٷرگٸزۋ ەدٸسناماسىن جەتٸلدٸرۋ, جاستاردىڭ وسى ساناتى اراسىندا اقپاراتتىق جەنە اعارتۋ جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ, سونداي-اق NEET جاستارىمەن جۇمىس ٸستەيتٸن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ جاستاردىڭ وسى ساناتىن 100% قامتۋ ماقساتىندا رەسمي ستاتيستيكاعا قول جەتكٸزۋٸن ۇيىمداستىرۋ قاجەت.
ح ازاماتتىق فورۋمنىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸنٸڭ قورىتىندى پٸكٸرتالاسى "پاندەمييادان كەيٸنگٸ كەزەڭدەگٸ ەڭبەك نارىعىنىڭ جاڭا سۇرانىستارى مەن سىن-قاتەرلەرٸ: بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ قالاي قايتا قۇرىلۋى تيٸس" تاقىرىبىنداعى فورسايت-سەسسييا بولدى. قاتىسۋشىلار كەلەسٸ ۇسىنىستاردى ايتتى: مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەر اراسىندا "شەشەندٸك ٶنەر" ساباعىن ٶتكٸزۋ, اۋىلدىق جەنە قالالىق مەكتەپتەر اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ, بٸلٸكتٸ پەداگوگيكالىق كادرلارمەن 100% قامتاماسىز ەتۋ, وقۋ باعدارلامالارىن جاڭا جاعدايلارعا بەيٸمدەۋ جەنە ت.ب.
بٷگٸن X ازاماتتىق فورۋمىندا ٶتكەن ديسكۋسسييالارعا پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى ەلنۇر بەيسەنباەۆ, ايقىن قوڭىروۆ, بەرٸك ەبدٸعالي, ايدوس سارىم, دٷيسەنباي تۇرعانوۆ, جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا, سونداي-اق زەۋرەش باتتالوۆا, دوس كٶشٸم, ەۆگەنيي جوۆتيس, اندرەي چەبوتارەۆ, ولەگ چەرنىشەۆ, مارات قوعاموۆ, ولگا شييان, سەرٸك سەيدۋمانوۆ, راحىم وشاقباەۆ, ديانا وكرەموۆا, توعجان قوجالى,
الەكساندر براتەنكوۆ, سۆەتلانا ۋشاكوۆا, جانار بۋكانوۆا, التىناي نۇركەەۆا, مايرا ايسينا سىندى ٸرٸ ٷەۇ, عىلىمي ورتالىقتاردىڭ باسشىلارى, قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ مٷشەلەرٸ, قوعامدىق بەلسەندٸلەر قاتىستى.
