مەجٸلٸستە دەپۋتات اسحات ايماعامبەتوۆ قۇرىلىس كودەكسٸنە قاتىستى ۇسىنعان جايتتار ەزٸرگە قابىلدانباعان. بۇل تۋرالى دەپۋتاتتىڭ ٶزٸ جازدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, قۇرىلىس كودەكسٸنٸڭ جوباسىندا ەلەۋمەتتٸك سالاعا تٸكەلەي قاتىستى تٷيٸندٸ مەسەلەلەر ەلٸ كٷنگە دەيٸن شەشٸمٸن تاپقان جوق.
ايماعامبەتوۆتٸڭ ايتۋىنشا:
1. مەكتەپ پەن بالاباقشا ٷيلەردەن كەيٸن ەمەس, ونىمەن بٸرگە سالىنۋى تيٸس
بىلتىر بٸز كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷيلەردٸ مەكتەپتەرسٸز, بالاباقشالارسىز جەنە ەمحانالارسىز سالۋعا تىيىم سالاتىن ماڭىزدى زاڭ قابىلدانعان. بۇل زاڭ ەندٸ عانا جۇمىس ٸستەي باستاعان ەدٸ.
"بٸراق جاڭا كودەكس جوباسىندا ول نورما جوق. نەلٸكتەن? بۇل كٸمگە تيٸمدٸ? قازٸر تۇتاس شاعىناۋداندار مەكتەپ پەن ەمحاناسىز سالىنىپ جاتىر مىڭداعان وتباسى كٶشٸپ كەلٸپ جاتىر, ال بالالارعا وقيتىن دا, ەم الاتىن دا جەر جوق. بۇل – ەدٸلەتسٸزدٸك. بٸز ناقتى ۇسىندىق: مەكتەپ, بالاباقشا جەنە ەمحانا جوق جەردە قۇرىلىسقا رۇقسات بەرٸلمەسٸن", - دەيدٸ ايماعامبەتوۆ.
2. بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ – ٷنەمدەيتٸن جەر ەمەس
"بىلتىر بەرٸمٸز بٸرگە ماڭىزدى نورمانى قابىلدادىق: بارلىق ەلەۋمەتتٸك نىساندار مەن كٶپقاباتتى ٷيلەردٸڭ تەرەزەلەرٸ مٸندەتتٸ تٷردە قاۋٸپسٸزدٸك قۇلىپتارىمەن جابدىقتالۋى كەرەك. ٶكٸنٸشكە قاراي, بالالاردىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋٸ سيياقتى قايعىلى وقيعالار ەلٸ دە كەزدەسٸپ وتىر. جٷزدەگەن بالا وسىلايشا قازا تابۋدا", - دەيدٸ دەپۋتات.
بٸراق جاڭا كودەكس جوباسىن اشىپ قاراساق, بۇل نورما مٷلدە جوق.
"نەلٸكتەن? يە, مٷمكٸن “قىمبات”. مٷمكٸن “زاسترويششيكتەرگە تيٸمسٸز”. بٸراق, بالا ٶمٸرٸنەن قىمبات نە بار? ەگەر وسى نورمانىڭ ارقاسىندا بٸر عانا بالانىڭ ٶمٸرٸ ساقتالسا – ول كودەكستە مٸندەتتٸ تٷردە بولۋى تيٸس", - دەيدٸ دەپۋتات.
3. گەولوگييا: استىمىزدا نە جاتقانىن بٸلمەي, قالاي قۇرىلىس سالۋعا بولادى?
"ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸزدە گەولوگييالىق زەرتتەۋ سالاسى ەلٸ دە بەيبەرەكەت, باقىلاۋسىز نارىق كٷيٸندە قالىپ وتىر. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, “گەولوگييالىق قورىتىندىنى” كەيدە تٸپتٸ الاڭعا شىقپاي-اق ساتىپ الۋعا بولادى.
كەيبٸرەۋلەر بۇرىن 100 مەتر قاشىقتىقتا جاسالعان دەرەكتەردٸ الىپ, كٶشٸرەدٸ دە, رەسمي قۇجات رەتٸندە ۇسىنادى. قاعاز جٷزٸندە بەرٸ مٸنسٸز, ال ٸس جٷزٸندە – جارىقتار, شٶگۋ, اپات", - دەيدٸ دەپۋتات.
ايماعامبەتوۆتٸڭ سٶزٸنشە, جوبالاۋ مەن گەولوگييالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن ناقتى بٶلٸپ, مٷددەلەر قايشىلىعىن بولدىرماۋ قاجەت.
"بٸز وسىعان قاتىستى ناقتى تٷزەتۋلەر مەن شەشٸمدەر ۇسىندىق. وسى قادامسىز بٸز سٶزدٸڭ تۋرا ماعىناسىندا قۇمنىڭ ٷستٸنە قۇرىلىس سالىپ جاتىرمىز", - دەيدٸ دەپۋتات.
4. مەكتەپ پەن بالاباقشاعا ارنالعان جەر – دٷكەندەر مەن تۇرعىن ٷيلەرگە ارنالماعان
"بۇل دا ٶتە ٶزەكتٸ تاقىرىپ. كەيبٸر جەر تەلٸمدەرٸ پدپ-دا مەكتەپ پەن بالاباقشا ٷشٸن بەلگٸلەنگەن.
الايدا ۋاقىت ٶتە كەلە سول جەردە تۇرعىن ٷي, ساۋدا ورتالىعى, تٸپتٸ تٷنگٸ كلۋب سالىنىپ كەتەدٸ. نەمەسە بار مەكتەپتٸ “اپاتتى” دەپ تانىپ, ونىڭ ورنىنا تۇرعىن ٷي سالىپ, مەكتەپتٸ قالانىڭ شەتٸنە كٶشٸرەدٸ", - دەيدٸ ايماعامبەتوۆ.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات بٸرنەشە ۇسىنىس جاسادى.
- ەلەۋمەتتٸك نىساندارعا بٶلٸنگەن جەردٸڭ ماقساتتى پايدالانۋ تٷرٸن ٶزگەرتۋگە قاتاڭ تىيىم سالۋ,
- تەك بالاما جەر ۋچاسكەسٸ 100 مەتر راديۋستا بەرٸلگەن جاعدايدا عانا رۇقسات ەتۋ.
5. “بيزنەس–ەكٸمدٸك” مەموراندۋمدارى جاۋاپكەرشٸلٸكسٸز – بۇل جاي عانا قاعاز
قۇرىلىسشىلار جيٸ ەكٸمدٸكتەرمەن مەموراندۋمدارعا قول قويادى:
“ٷي سالۋعا رۇقسات بەرٸڭٸزدەر, كەيٸن مەكتەپ سالامىز”, “كەيٸن ينفراقۇرىلىمدى قامتاماسىز ەتەمٸز”.
"بٸراق ٸس جٷزٸندە بۇل مەموراندۋمدار – جاي ۋەدە, زاڭدى كٷشٸ جوق قۇجات. سوندىقتان بٸز ناقتى تەتٸك ۇسىندىق, بۇل ەندٸ جاي ۋەدە ەمەس, زاسترويششيكتٸڭ زاڭدى مٸندەتتەمەسٸ بولۋى كەرەك".
6. ساپاسىز قۇرىلىس جەنە جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ جوقتىعى
قازٸر ەلەۋمەتتٸك نىسانداردا جارىقتار, ساپاسىز ماتەريالدار, نەمقۇرايلى جۇمىس جيٸ كەزدەسەدٸ.
"نەلٸكتەن? ٶيتكەنٸ جاۋاپكەرشٸلٸك از, ايىپپۇلدار تىم از جەنە كٷلكٸلٸ دەڭگەيدە. بٸزدٸڭ ۇسىنىس: قۇرىلىس نورمالارىن بۇزعانى ٷشٸن ايىپپۇلداردى بٸرنەشە ەسە ارتتىرىپ, اسا ٶرەسكەل بۇزۋشىلىقتارعا قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك ەنگٸزۋ قاجەت", - دەيدٸ دەپۋتات.
قازٸر مۇنداي نورما جوق.
"كٶپ جاعدايدا بٸزگە ايتادى: “بۇل نورمالاردى زاڭعا ەمەس, كەيٸن بۇيرىقتار مەن قاعيدالارعا ەنگٸزەيٸك.” بٸراق زاڭ مەن بۇيرىقتىڭ ايىرماسى وراسان زور. زاڭ – ەڭ جوعارى زاڭدىق كٷشٸ بار اكت.
ونى مينيستردٸڭ بۇيرىعىمەن نەمەسە حاتپەن ٶزگەرتۋگە بولمايدى – تەك پارلامەنت ارقىلى عانا. زاڭداعى نورماعا سوتتا سٸلتەمە جاساۋعا, ونىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتۋگە جەنە بۇزعاندارعا جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەۋگە بولادى. ال باسقا اكتٸلەر – بٷگٸن قابىلدانادى, ەرتەڭ جويىلادى", - دەيدٸ دەپۋتات.
