قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ەيەل ٸستەرٸ جەنە وتباسىلىق دەموگرافييالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسيياسىنىڭ قاتىسۋىمەن ٶتكەن جيىندا گەندەرلٸك ساياسات بويىنشا ەيەلدەردٸڭ قوعامداعى, ساياساتتاعى جەنە شەشٸمدەر قابىلداۋ دەڭگەيٸندەگٸ رٶلٸ سٶز بولىپ, وتباسىندا زورلىق-زومبىلىق كٶرگەن ەيەلدەردٸڭ, جالعىز باستى جەنە مٷگەدەك بالالارى بار انالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سيياقتى ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ سەبەپتەرٸ مەن شەشۋ جولدارى قاراستىرىلدى.
«ەلٸمٸزدە ەيەلدەردٸڭ قۇقىقتارىن جٷزەگە اسىرۋعا كەدەرگٸ بولاتىن قاۋٸپ-قاتەرلەر تۋرالى قوعامنىڭ باسىم بٶلٸگٸن تارتا وتىرىپ, مەملەكەتتٸك ورگاندار ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن بەيرەسمي, اشىق پٸكٸرتالاس الاڭدارىندا, فورۋمداردا بارىنشا كەڭ تالقىلاۋ كەرەك», دەيدٸ شىعارماشىلىق ەيەلدەر باستاماسى ليگاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ اسييا حايرۋلينا.
ەلٸمٸزدە ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا جۇمىس جاساپ جاتقان «سوروس-قازاقستان» قورى ەيەلدەر قۇقىن قورعاۋ بويىنشا ارنايى جوبا جٷرگٸزۋدە. وعان «ەيەلدٸ ايالا» اقپاراتتىق ناۋقانى مەن «كيٸمدٸ كٸنەلەما» جەنە «ۇيات» اتتى كٶرمەلەردٸ جاتقىزۋعا بولادى. «ٶكٸنٸشكە قاراي قازٸرگٸ تاڭدا ەيەلدەردٸڭ قۇقىعىن تاپتاپ, زورلىق-زومبىلىققا جول بەرۋ كٶبەيٸپ بارادى. بٸز وسىعان جەكەلەگەن تۇلعا رەتٸندە ەمەس, قوعام بولىپ جۇمىلىپ توسقاۋىل قويۋدى كٶزدەپ وتىرمىز.
وسىعان بايلانىستى 8 ناۋرىز حالىقارالىق ەيەلدەر كٷنٸ اقپاراتتىق ناۋقان دا باستالعان بولاتىن. 10 جەلتوقساندا حالىقارالىق ادام قۇقىقتارى كٷنٸ اياقتالاتىن ناۋقانعا ٶنەر جۇلدىزدارى مەن قوعام قايراتكەرلەرٸنٸڭ بەلسەندٸ ٷن قوسۋى بٸزدٸ قۋانتتى. ەيەلدەردٸڭ قۇقىقتارى بويىنشا جاسالاتىن جۇمىستارىمىز بولاشاقتا دا جالعاسا بەرەدٸ», دەدٸ «سوروس-قازاقستان» قورىنىڭ باعدارلامالار ديرەكتورى ايدا ايدارقۇلوۆا. قازاق قوعامىنداعى ەيەلدەردٸڭ رٶلٸ, قوعامدىق پٸكٸردٸڭ قالىپتاسۋىنا ەيەلدەردٸڭ ەسەرٸ تۋرالى تانىمال جۋرناليست لەيلا سۇلتانقىزى توقتالسا, جالعىزباستى انالاردىڭ مەسەلەسٸن اينا دوسماحامبەتقىزى كٶتەردٸ.
جالعىز باستى انالارعا كٶمەك ٶتە از ەكەنٸن ايتقان بلوگەر ا.دوسماحامبەتقىزى اليمەنت مەسەلەسٸن شەشۋ بويىنشا ارنايى قور قۇرۋ دەگەندٸ ايتتى.
«قوعام كٶپ جاعدايدا كٸنەنٸ ەيەلدٸڭ موينىنا ٸلٸپ قويادى. بٸزدە اجىراسسا دا, كٷيەۋٸ قول كٶتەرسە دە, مٷگەدەك بالا تۋسا دا ەيەل كٸنەلٸ دەگەن تٷسٸنٸك قالىپتاسقان. سوندىقتان كٶپ جاعدايدا ەيەلدەر زورلىققا شىدايدى», دەيدٸ ول. قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ەيەلدەر ٸستەرٸ جەنە وتباسىلىق-دەموگرافييالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييانىڭ ساراپشىلار كەڭەسٸنٸڭ حاتشىسى كامال ەلپەيٸسوۆا دا بارلىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ەيەلگە ارتۋدان اۋلاق بولىپ, ۇل تەربيەسٸن مىقتاپ قولعا الۋ كەرەكتٸگٸن ايتادى.
«بۇل قوعامنىڭ جاندى مەسەلەلەرٸنٸڭ بٸرٸ. ەۋەلدە ەر بالانى بولاشاقتا ەكە اتانىپ قورعاۋشى, سٷيەۋ بولاتىنىن كٸشكەنتاي كەزٸنەن ميىنا سٸڭٸرٸپ ٶسٸرۋ بٸزدە ٶتە از. مەن ماڭايىمداعى جاستارمەن سٶيلەسٸپ, قالىڭدىقتارىنا قانداي تالاپ قوياتىنىن تىڭدايمىن. ال ول تالاپقا ساي كەلمەسە اجىراسىپ كەتە سالامىن دەيتٸن بوزبالالار ٶتە كٶپ. «تەڭٸزدٸڭ دەمٸن بٸر تامشى سۋدان بٸلۋگە بولادى». وسىنىڭ ٶزٸ بٸزدٸڭ ەر بالالاردا وتباسىن قۇرۋعا دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ از ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. قىزدى, ەيەلدٸ, جاس كەلٸندٸ تەربيەلەۋ بويىنشا جۇمىس جاسايتىن ۇيىمدار بار, قانشاما كونكۋرستار ۇيىمداستىرىلادى.
بٸراق ۇلدى تەربيەلەۋ دەگەندٸ ەستٸمەپپٸن. قىزدى تەربيەلٸ قىلىپ, تەربيەسٸز جٸگٸتكە بەرۋدٸڭ سوڭى جاقسىلىققا ەكەلٸپ جاتقان جوق. بۇل ەر مەن ەيەلگە جٸك سالۋ ەمەس. مەسەلەنٸڭ سەبەبٸن تالداۋ كەرەك. مەكتەپكە ۇل تەربيەسٸ تۋرالى باعدارلاما كٸرگٸزۋ كەرەك», دەگەن كامال ەبٸلقاسىمقىزى قىزدىڭ عانا ەمەس, ۇلدىڭ دا جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋىنا باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى.
كونفەرەنتسييا جۇمىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ەيەلدەر ٸستەرٸ جەنە وتباسىلىق-دەموگرافييالىق ساياسات جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى لەززات سۋلەيمەن, ەدٸلەت ۆيتسە-مينيسترٸ ەلۆيرا ەزٸموۆا, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم ٶكٸلدەرٸ, قۇقىق قورعاۋشىلار, جۋرناليستەر مەن قوعام قايراتكەرلەرٸ قاتىستى.
كونفەرەنتسييانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەزٸرلەنگەن ماڭىزدى ۇسىنىستار تەك مەملەكەتتٸك ورگاندارعا عانا ەمەس, ازاماتتىق قوعام مٷشەلەرٸنە جەنە قوعامدىق ۇيىمدارعا ۇسىنىلماق. مايگٷل سۇلتان «ەگەمەن قازاقستان»
دەرەككٶز: egemen.kz
