استانا قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسىن شىعاردى. قالالىق پروكۋراتۋرا باسقارماسىنىڭ پروكۋرورى ساياحات سۇلتانوۆ بوپسالاۋ قىلمىسىمەن كٷرەسۋدٸڭ زاماناۋي ەدٸستەرٸ تۋرالى كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن بريفينگكە ايتىپ بەردٸ,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz ەلوردا ەكٸمدٸگٸنٸڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
بوپسالاۋ – بٸرەۋدٸ قورقىتۋ ارقىلى, ونىڭ مٷلكٸن, اقشاسىن نەمەسە قىزمەت كٶرسەتۋٸن تالاپ ەتۋ. تٸركەلگەن قىلمىستار سانى ازايعانىمەن, كٶپتەگەن جەبٸرلەنۋشٸلەر پوليتسيياعا جٷگٸنۋگە قورىققاندىقتان, بۇل قىلمىس جاسىرىن كٷيٸندە قالىپ وتىر.
سپيكەردٸڭ ايتۋىنشا, 2024 جىلى استانادا 52 بوپسالاۋ فاكتٸسٸ تٸركەلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 34 ٸس سوتقا جٸبەرٸلدٸ, 27 ادام سوتتالدى, ال 11-ٸ 3-7 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى.
بوپسالاۋدىڭ باستى سەبەبٸ – جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ قورقۋى. ولار قورقىتۋ, فيزيكالىق كٷش قولدانۋ نەمەسە جەكە مەلٸمەتتەردٸڭ جارييالانۋىنان قاۋٸپتەنٸپ, پوليتسيياعا جٷگٸنبەۋٸ مٷمكٸن.
«زاماناۋي بوپسالاۋشىلار ينتەرنەت پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ بەلسەندٸ پايدالانادى. ەڭ قاۋٸپتٸ پلاتفورمالار: Telegram, Instagram, Badoo. بوپسالاۋدىڭ كەڭ تارالعان ەدٸستەرٸ: جەكە دەرەكتەر مەن ينتيمدٸك فوتو-ۆيدەولار ارقىلى اقىلى قورقىتۋ, جالعان تانىستىق ارقىلى الداۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرٸ رەتٸندە ٶزٸن تانىستىرىپ, اقشا تالاپ ەتۋ. بۇل قىلمىستار جەبٸرلەنۋشٸگە كٷشتٸ پسيحولوگييالىق قىسىم كٶرسەتٸپ, ولاردىڭ پوليتسيياعا جٷگٸنۋٸن قيىنداتادى», - دەيدٸ پروكۋرور.
تەرگەۋ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ 28%-ى – ەيەل ادامدار. 21-39 جاس ارالىعىنداعى, تۇراقتى تابىسى بار, بٸراق رەسمي جۇمىسى جوق جاستار ەڭ كٶپ زارداپ شەگەدٸ. قىلمىسكەرلەردٸڭ 90%-ى – 17-60 جاس ارالىعىنداعى ەر ادامدار, ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ جۇمىسسىز جەنە بۇرىن سوتتالعاندار.
«قىلمىستاردىڭ توپتاسىپ جاسالۋى ەرەكشە قاۋٸپ تۋدىرادى – 54% جاعدايدا (52 وقيعانىڭ 28-ٸندە) بوپسالاۋشىلار ٶز ەرەكەتتەرٸن ٷيلەستٸرٸپ, جەبٸرلەنۋشٸلەرگە كٷشتٸ پسيحولوگييالىق قىسىم كٶرسەتكەن. مۇنداي قىلمىستار ٷشٸن قاتاڭ جازالار قاراستىرىلعان: جاي بوپسالاۋ ٷشٸن 4 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ كٶزدەلسە, ەگەر قىلمىس كٷش قولدانۋ ارقىلى نەمەسە توپپەن جاسالسا – 7 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى بەرٸلەدٸ. دەنساۋلىققا اۋىر زييان كەلتٸرٸلگەن جاعدايدا نەمەسە ٸرٸ مٶلشەردە زالال كەلتٸرٸلسە, جازا 10 جىلعا دەيٸن ۇلعايادى, ال قىلمىستىق توپ ەرەكەت ەتكەن نەمەسە اسا ٸرٸ زالال كەلتٸرٸلگەن جاعدايدا – 15 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار 15,7 ميلليون تەڭگەگە (4000 اەك) دەيٸن ايىپپۇل سالۋ جەنە مٷلٸكتٸ تەركٸلەۋ شارالارى دا قولدانىلۋى مٷمكٸن», - دەيدٸ ساياحات سۇلتانوۆ.
بوپسالاۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا استانا قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى بۇرىن سوتتالعان ادامداردى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستايدى, ٶيتكەنٸ بوپسالاۋشىلاردىڭ 63%-ى بۇرىن قىلمىس جاساعاندار.
«ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. ازاماتتار ينتەرنەتتەگٸ جەكە جەكە مەلٸمەتتەرٸن قورعاۋدى بٸلۋٸ كەرەك.
سونىمەن قاتار, بوپسالاۋ جەبٸرلەنۋشٸلەرٸنٸڭ قورىقپاي كٶمەككە جٷگٸنۋٸنە مٷمكٸندٸك جاساۋ ماقساتىندا انونيمدٸ جەدەل جەلٸلەر قۇرۋ جەنە قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارىن تارتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. ەگەر سٸز قىلمىسكەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلسەڭٸز, اقشا بەرمەڭٸز, بارلىق دەلەلدەردٸ ساقتاپ, دەرەۋ پوليتسيياعا نەمەسە پروكۋراتۋراعا حابارلاسىڭىز – سٸزدٸڭ انونيمدٸگٸڭٸز زاڭمەن قورعالادى.
پروكۋراتۋرا بوپسالاۋ قىلمىسىمەن كٷرەستٸ جالعاستىرىپ, ازاماتتاردى قىلمىستى جاۋاپسىز قالدىرماۋعا شاقىرادى. بارلىق وقيعالار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا جەنە «زاڭ مەن تەرتٸپ» قاعيداسى اياسىندا قاراستىرىلادى», - دەدٸ قالالىق پروكۋراتۋرا باسقارماسىنىڭ پروكۋرورى.
ەگەر سٸز بوپسالاۋشىلارعا تاپ بولساڭىز, ولاردىڭ تالاپتارىنا بوي الدىرماڭىز جەنە اقشا بەرمەڭٸز, ٶيتكەنٸ بۇل قىسىمدى ودان ەرٸ كٷشەيتۋٸ مٷمكٸن. بارلىق دەلەلدەردٸ – حات الماسۋلاردى, سكرينشوتتاردى, قوڭىراۋ جازبالارىن – ساقتاپ, دەرەۋ پوليتسيياعا نەمەسە پروكۋراتۋراعا حابارلاسىڭىز.
استانا پروكۋراتۋراسى بوپسالاۋ قىلمىستارىمەن كٷرەستٸ كٷشەيتۋدە جەنە ازاماتتاردى قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا بەي-جاي قاراماۋعا شاقىرادى. بارلىق ٸستەر قاتاڭ باقىلاۋدا.
