باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا استانا قالاسىنىڭ بٸلٸم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەرٸك ەدٸلباەۆ بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ, قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جەنە جايلى وقۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان شارالار جٶنٸندە مەلٸمەت بەردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz ەلوردا ەكٸمدٸگٸنٸڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
سپيكەردٸڭ ايتۋىنشا, ەلوردادا جالپى سانى 877 بٸلٸم بەرۋ مەكەمەسٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. ولاردىڭ قاتارىنا مەكتەپتەر, بالاباقشالار جەنە كوللەدجدەر كٸرەدٸ. وندا 390 مىڭنان استام بالا بٸلٸم الىپ جاتىر. بارلىق وقۋ ورنى زاماناۋي قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸمەن جابدىقتالعان: اۆتوماتتاندىرىلعان ٶرت دابىلى, تسيفرلىق بەينەباقىلاۋ جٷيەسٸ جەنە جەدەل باسقارۋ ورتالىعىمەن بٸرٸكتٸرٸلگەن دابىل تٷيمەلەرٸ ورناتىلعان.
«مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردىڭ كٸرەبەرٸستەرٸ تۋرنيكەتتەرمەن جابدىقتالىپ, قاۋٸپسٸزدٸكتٸ 1-ساناتتاعى ليتسەنزيياسى بار كەسٸبي كٷزەت ۇيىمدارى قامتاماسىز ەتۋدە. قاۋٸپسٸز بٸلٸم بەرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋ – بٸزدٸڭ باستى مٸندەتٸمٸز. مەكتەپتەر مەن بالاباقشالارعا تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ باقىلاۋ دەڭگەيٸن كٷشەيتٸپ, تٷرلٸ تٶتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ», – دەدٸ سەرٸك ەدٸلباەۆ.
ول پسيحولوگييالىق قولداۋ كٶرسەتۋ جەنە بۋللينگتٸڭ الدىن الۋ مەسەلەسٸن دە قوزعاپ ٶتتٸ.
«بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ تەك فيزيكالىق قورعاۋمەن شەكتەلمەيدٸ. پسيحولوگييالىق جايلىلىق تا اسا ماڭىزدى. وسى باعىتتا ەلوردادا وقۋشىلاردى جان-جاقتى قولداۋ جٷيەسٸ بەلسەندٸ تٷردە دامىپ كەلەدٸ. ارنايى اشىلعان «پسيحولوگييالىق قولداۋ ورتالىعىندا» بالالار مەن اتا-انالارعا 600-دەن استام كەڭەس بەرٸلگەن. سونىمەن قاتار, قوسىمشا 200 پەداگوگ-پسيحولوگتىڭ شتاتتىق بٸرلٸگٸ بٶلٸنٸپ, «تەۋەكەل توبىنداعى» جاسٶسپٸرٸمدەرمەن جەكە جوسپار بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. قازٸرگٸ تاڭدا يۋۆەنالدى پوليتسييانىڭ ەسەبٸندە 193 جاسٶسپٸرٸم, ال مەكتەپٸشٸلٸك باقىلاۋدا 785 وقۋشى تٸركەلگەن.
بۋللينگتٸڭ الدىن الۋ – جۇمىستىڭ ماڭىزدى باعىتىنىڭ بٸرٸ. 2024 جىلى 107 مىڭ وقۋشىعا بۋللينگتٸ انىقتاۋعا باعىتتالعان ارنايى تەستٸلەۋ ٶتكٸزٸلدٸ. 2025 جىلدان باستاپ بۇل تەست قالا مەكتەپتەرٸندە مٸندەتتٸ تٷردە ەنگٸزٸلەدٸ. سونىمەن قاتار بەس مەكتەپتە انتيبۋللينگتٸك باعدارلاما ٸسكە قوسىلدى. باعدارلاما اياسىندا مۇعالٸمدەرگە ارنالعان ترەنينگتەر, تاقىرىپتىق كەزەكشٸلٸكتەر مەن وقۋشىلارمەن جەكە جۇمىس ۇيىمداستىرىلعان», - دەيدٸ باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.
سەرٸك ەدٸلباەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2024 جىلدىڭ باسىنان باستاپ ەلوردادا 2018 پروفيلاكتيكالىق كەڭەس وتىرىسى ٶتكٸزٸلدٸ. بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 89,6%-عا ارتىق. مۇنداي ٶسٸم قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تاراپىنان جٷرگٸزٸلٸپ وتىرعان بەلسەندٸ الدىن الۋ جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸ بولىپ وتىر.
قالالىق پروكۋراتۋرامەن بٸرلەسٸپ, قيىن جاعدايداعى وتباسىلاردىڭ تۇرمىس جاعدايىن تەكسەرۋ ماقساتىندا رەيدتەر ۇيىمداستىرىلدى. ونىڭ اياسىندا 3673 وتباسىعا تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلٸپ, 42 وتباسىعا ناقتى كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
سونىمەن قاتار بالالارعا قاتىستى وقىس وقيعالارعا جەدەل ەرەكەت ەتۋ ٷشٸن كٷندەلٸكتٸ مونيتورينگ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا ارنالعان «قاۋٸپسٸز بالالىق شاق: قامقورلى اتا-انا بولۋ» اتتى سەمينارلار ۇيىمداستىرىلۋدا. وقۋ ورىندارىندا «Balaqorgau» QR-كودى بار اقپاراتتىق تاقتايشالار ورناتىلىپ, بالالار ٶز مەسەلەلەرٸ تۋرالى انونيم تٷردە حابارلاي الاتىن مٷمكٸندٸك جاسالعان.
جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا تٷرلٸ ٷيٸرمەلەر مەن سپورتتىق سەكتسييالار بەلسەندٸ دامىپ كەلەدٸ. بٷگٸندە ەلوردالىق مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ 81,5%-ى, ياعني 213 556 بالا تٷرلٸ ٷيٸرمەلەر مەن سپورتتىق سەكتسييالارعا قاتىسۋدا. مەكتەپ جانىنداعى 135 قوسىمشا بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىنىڭ فيليالدارى جۇمىس ٸستەيدٸ. سونداي-اق بەس بٸلٸم بەرۋ مەكەمەسٸندە جاسٶسپٸرٸمدەردٸ ەلەۋمەتتٸك بەلسەندٸلٸككە تارتۋعا باعىتتالعان «دوسبولLIKE» باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلدى.
سونىمەن قاتار بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى بەينەروليكتەر اپتا سايىن YouTube پلاتفورماسىندا جارييالانىپ كەلەدٸ. جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر ٷشٸن قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋعا ارنالعان دەرٸستەر ٶتكٸزٸلۋدە.
«2025 جىلى قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا جاڭا باعدارلاما ٸسكە قوسىلادى. باعدارلاما اياسىندا 36 ٸس-شارا جوسپارلانعان. بۋللينگكە قاتىستى تەستٸلەۋ بارلىق مەكتەپتەردە مٸندەتتٸ تٷردە ٶتكٸزٸلەدٸ. انتيبۋللينگتٸك باعدارلاما تاعى 10 مەكتەپتە ەنگٸزٸلمەك, ال «دوسبولLIKE» جوباسى باسقا وقۋ ورىندارىندا دا ٸسكە اسىرىلادى.
قابىلدانعان شارالار وڭ نەتيجەسٸن بەرۋدە: جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى قۇقىقبۇزۋشىلىق دەڭگەيٸ تٶمەندەپ, ولاردىڭ وقۋ ٷدەرٸسٸنە جەنە بوس ۋاقىتتى تيٸمدٸ ٶتكٸزۋگە قاتىسۋى ارتا تٷستٸ. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار پروفيلاكتيكالىق باعدارلامالاردى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ مەن ٶسكەلەڭ ۇرپاق ٷشٸن قاۋٸپسٸز ەرٸ جايلى ورتا قالىپتاستىرۋعا نەگٸزدەلەتٸن بولادى», - دەپ قورىتىندىلادى ۆەدومستۆو ٶكٸلٸ.
