ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸن قورعاۋعا الۋ, تۋريزم كلاستەرٸن دامىتۋ بويىنشا ماماندارمەن پٸكٸر الماستى.
– قاراتاۋدىڭ قاتپارى تاريح پەن شەجٸرەگە تولى. ونىڭ ٸشٸندە ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸنٸڭ ورنى ايرىقشا. بٸراق وسى تاڭعاجايىپ تاريحي مۇرا تۋرالى كٶپشٸلٸك جاقسى بٸلەدٸ دەي المايمىز. مىڭجىلدىقتارعا جەتەلەيتٸن اسپان استىنداعى تاريحي جەدٸگەردٸ ساقتاپ قالۋىمىز كەرەك. وسى باعىتتا تاريحشىلار مەن زەرتتەۋشٸلەردٸڭ پٸكٸرلەرٸ نازارعا الىنادى, – دەدٸ دارحان ساتىبالدى.
زەرتتەۋشٸلەردٸڭ ايتۋىنشا, سوزاقتاعى كەلٸنشەكتاۋ جوتاسىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان پەتروگليفتەر 4-5 مىڭ جىلدى قامتىعان. قولا دەۋٸرٸنەن ساقتالعان قۇندى ەسكەرتكٸشتەردە ادامداردىڭ سۋرەتٸ, جان-جانۋارلاردىڭ بەينەسٸ, سول زاماننان سىر شەرتەتٸن كٶرٸنٸستەر سۋرەتتەلگەن. ٶگٸز جەنە تٷيە جەككەن شارۋاشىلىق اربالارى, جاۋىنگەرلٸك اربالارى, كٷن جەنە ٶزگە دە ۇعىمدار تاڭبالانعان.
قر ۇعا اكادەميگٸ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى باۋىرجان بايتاناەۆتىڭ ايتۋىنشا, ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸن قورعاۋ, ناسيحاتتاۋدىڭ ماڭىزى زور.
– مۇندا بٸزدٸڭ تاريحىمىز جاتىر. ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸ سيياقتى جاقسى ساقتالعان جەنە اۋقىمدى مۇرالار ەلەمدە سيرەك كەزدەسەدٸ. تٷركٸستان ٶڭٸرٸندە وسىنداي تاڭبالى تاستاردىڭ كٶپ ەكەنٸنە قۋانۋىمىز كەرەك. ەسٸرەسە, قاراتاۋدىڭ جوتالارى تاريحقا باي. بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – وسى تاريحي مۇرانى ساقتاۋ جەنە قورعاۋ اۋماعىن انىقتاۋ.
ەگەر تاڭبالى تاستاردى يۋنەسكو-نىڭ مەدەني-تاريحي مۇرالار تٸزٸمٸنە ەنگٸزە الساق, بۇل اۋماققا شەتەلدەن تۋريستەر كەلەدٸ. تۋريزم كلاستەرٸ داميدى, جۇمىس ورىندارى اشىلادى. ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸنٸڭ ەلەۋەتٸ ٶتە جوعارى. بۇل اۋماقتى قورعاۋ, تٸپتٸ كٷزەت ۇيىمداستىرعان جٶن. تاڭبالى تاستاردى بٷلدٸرٸپ, ٷستٸنەن سۋرەت سالىپ كەتەتٸندەردەن ساقتاۋ – ۋاقىت تالابى, – دەيدٸ اكادەميك.
الداعى ۋاقىتتا ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸن ارنايى قورعاۋعا الۋ جۇمىستارى جوسپارلانىپ وتىر. بۇل باستاما تٷركٸستان وبلىسىندا مەدەنيەتتٸ دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنا ەنگٸزٸلگەن. تاڭبالى تاستاردى قورعاۋ جۇمىستارى 2 كەزەڭنەن تۇرادى. پەتروگليفتەر تٷگەل سۋرەتكە تٷسٸرٸلٸپ, تٶلقۇجاتى جاسالادى. وعان عالىمدار توبى تارتىلادى. بۇل جۇمىس بيىل جەنە كەلەسٸ جىلى ٸسكە اسادى دەگەن جوسپار بار. ەكٸنشٸدەن, ارپاٶزەن پەتروگليفتەرٸن يۋنەسكو-نىڭ تاريحي جەنە مەدەني مۇرالار تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋ قولعا الىنادى. وسى ماقساتتا ەلٸمٸزدٸڭ عالىمدارى تيٸستٸ ۇسىنىستار ەزٸرلەەيدٸ دەپ كٷتٸلٸپ وتىر.
