مەملەكەت ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىپ جٷرگەندەردٸڭ تابىسى 15 ملن تەڭگەدەن اسپاسا "جەكە كەسٸپكەر" رەتٸندە تٸركەلۋگە مٸندەتتەمەيدٸ. بۇل تۋرالى 27-ماۋسىم ەلوردادا جاڭا سالىق كودەكسٸن تالقىلاۋعا ارنالعان "Nextgen Finance Forum 2024" ٷلكەن فورۋمىندا قر قارجى ۆيتسە-مينيسترٸ ەرجان بٸرجانوۆ مەلٸم ەتتٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"جاڭا كودەكس شەڭبەرٸندە ازاماتتاردىڭ جەكە كەسٸپكەر رەتٸندە تٸركەلۋ شەگٸن جوعارىلاتىپ وتىرمىز. قازٸرگٸ تاڭدا 12 اي تابىستىق مٶلشەر 1 ملن تەڭگە بولاتىن بولسا, ول سالىق ورگاندارىندا جەكە كەسٸپكەر رەتٸندە تٸركەلەتٸن. جاڭا كودەكس شەڭبەرٸندە بٸز بۇل سومانى 15 ەسەگە كٶبەيتٸپ جاتىرمىز. ەكٸنشٸدەن, شاعىن بيزنەستە جٷرگەن ازاماتتار جالپى تابىسىنان 2% عانا سالىق تٶلەيدٸ. بيزنەس ٶكٸلٸ ەكەنٸ قۇجات بوويىنشا تانىلىپ, اينالىمى بٸز ايتقان 15 ميلليون تەڭگەنٸ قۇراسا جىلدىق سالىق ٷلەسٸ – 8% قۇرايدى. قازٸرگٸ تاڭدا قوسىلعان قۇن سالىعىنا مٸندەتتٸ تٷردە تۇرۋ ٷشٸن 20 مىڭ ايلىق ەسەپتٸك تابىسى (70 ملن اسسا) بولۋى تيٸس. جاڭا رەجيمدە بۇل شەك 7 ەسەگە ۇلعايىپ, 500 ملن تەڭگەگە كٶتەرٸلٸپ جاتىر. سالىق تٶلەۋشٸ بيزنەس ٶكٸلدەرٸ كەسٸپتەرٸن جشس, يپ-عا بٶلٸپ تاستاماي, تەك ٶز اتىنان جٷرگٸزٸپ تولىققاندى سالىق تٶلەيدٸ. بٷگٸن بٸراز ۇسىنىستار تٷسٸپ جاتىر. ۇسىنىستاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ ارنايى سالىق رەجيمدەرٸنە قاتىستى. جاڭا سالىق كودەكسٸنە بٸز بٸرنەشە رەجيمدٸ قوسقان بولاتىنبىز, كەسٸپكەرلەر سول ٶزگەرٸستەرمەن كەلٸسپەي وتىر", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەرجان بٸرجانوۆ.
فورۋم ۇيىمداستىرۋشىسى, كەسٸپكەر ەكاتەرينا كيم جاڭا سالىق كودەكسٸنٸڭ اسىعىس جاسالىپ جاتقانىنا بيزنەس قاۋىمداستىق نارازى دەيدٸ.
"بۇل فورۋمنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى رەتٸندە بيزنەس قاۋىمداستىق ٶكٸلدەرٸ مەن سالىق ساراپشىلارىنان تيٸستٸ ۇسىنىستاردى جيناپ, ٷكٸمەتكە جەتكٸزدٸك. بٷگٸنگٸ فورۋم اياسىندا مەملەكەت كەيبٸر ولقىلىقتاردى تٷسٸندٸ جەنە ٷكٸمەتتٸڭ بيزنەسكە قۇلاق اسىپ جاتقانى بٸزدٸ قۋانتادى. بيزنەستٸڭ جاڭا سالىق كودەكسٸن تالقىلاۋىنا از عانا ۋاقىت بەرٸلدٸ, ادامدار مۇنداي قاتاڭداتىلعان سالىق كودەكسٸن كٷتپەدٸ. ەكٸمشٸلٸك مٸندەتتەر مەن كٶپتەگەن تەكسەرۋلەر ەنگٸزٸلگەن. اتاپ ايتسام, بٶلشەك سالىعى مەن جەڭٸلدەتٸلگەن رەجيمدٸ الىپ تاستاۋعا قارسىمىز. ٷش جىل موراتورييدە بولدىق, ەندٸ سالىق تەكسەرٸستەرٸن قاتايتپاقشى. بۇرىن كەسٸپكەرلەردٸڭ مٷددەسٸن قورعاعان بٸرنەشە پۋنكتٸلەر قازٸر مٷلدەم جوق. بۇل بيزنەس ٷشٸن ٷلكەن مەسەلە. جاڭا سالىق رەجيمٸمەن شاعىن كەسٸپكەرلەردٸڭ 80% كٶلەڭكەلٸ بيزنەسكە كەتەدٸ. وتباسىلىق بيزنەسكە دە جول جابىق, سەبەبٸ, جىلدىق ليميتتٸ 500 ملن تەڭگەگە كٶتەردٸ. كەسٸپكەرلەردٸڭ اينالىمى 500 ملن بولعانىمەن, تابىسى 50-100 ملن تەڭگە عانا بولۋى مٷمكٸن, ال تٶلەيتٸن قوسىمشا قۇن سالىعى, ٷستەمە سالىقتارمەن مينۋسقا كەتۋگە بولادى", - دەدٸ ەكاتەرينا كيم.
"اتامەكەن" ۇكپ باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر جاركەنوۆ جاڭا كودەكس كٶپ جاعدايدا مەملەكەت مٷددەسٸنە جۇمىس ٸستەپ وتىرعانىن العا تارتتى.
"كودەكستەگٸ جاڭا ٶزگەرٸستەردٸڭ 70% بيزنەس ٶكٸلدەرٸ ۇسىنعان ەدٸ. بٸراق ەلٸ دە شەشٸلۋگە تيٸس اۋقىمدى مەسەلە بار. مىسالى, بۇرىن سالىققا 3% تٶلەگەن كەسٸپكەر ەندٸ 8% تٶلەۋگە مٸندەتتەلٸپ وتىر. بٸز بۇعان كەلٸسپەيمٸز. سونداي-اق ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋشىلارعا قاتىستى دا بٸرقاتار مەسەلە بار. ايتا كەتەيٸن, ٶنٸمدٸ ٶزٸ ٶندٸرٸپ, ٶزٸ ساتاتىن سالىق تٶلەۋشٸلەر كٷشٸن كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى 10%, جەكە تابىس سالىعى 5% تٶمەندەتٸلەدٸ. جالپى, جاڭا قۇجات مەملەكەتتٸڭ عانا ەمەس, بيزنەستٸڭ دە مٷددەسٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيدٸ دەپ سەنەمٸز", - دەيدٸ "اتامەكەن" ۇكپ باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر جاركەنوۆ.
ايتا كەتەيٸك, ەندٸ جاڭا سالىق كودەكسٸنە «سەن-سالتانات» سالىعى ەنگٸزٸلەدٸ. مۇندا 450 ملن تەڭگەدەن اساتىن جىلجىمايتىن مٷلٸكتەر, قىمبات كٶلٸكتەر, ياحتا, كەمە, تٸپتٸ قىمبات الكوگولدٸ ٸشٸمدٸكتەر مەن تاباك ٶنٸمدەرٸ كٸرەدٸ. سونداي-اق, سالىق 10 جىل بۇرىنعى كٶلٸككە 30%, 20 جىلدىق كٶلٸككە 50% ارزاندايدى. ەندٸ, سالىققا بەرەشەك 20 اەك جەتپەسە, ياعني, قارىز 73 مىڭ تەڭگە شاماسىندا بولسا, بٸردەن شوتتار بۇعاتتالمايدى. سالىق ورگانى بٸرٸنشٸ كەزەكتە ەسكەرتۋ جٸبەرەدٸ. جاڭا سالىق كودەكسٸنٸڭ جوباسى 5 شٸلدەگە دەيٸن حالىق تالقىلاۋىنا ۇسىنىلدى. كەز-كەلگەن قازاقستاندىق اشىق پورتالىنا كٸرٸپ, ٶز پٸكٸرٸن قالدىرا الادى.
