اشىق ديالوگ
تالدىقورعان قالاسىنىڭ كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸ جارتى جىل بۇرىن قۇرىلعان. 7 وتىرىسى ٶتٸپ, وندا تاريف قۇنىن انىقتاۋ, سالىق, تابيعي مونوپولييالاردى رەتتەۋ مەسەلەلەرٸ, كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ جۇمىسى كٶتەرٸلدٸ.
كەسٸپكەرلەر مەسەلەسٸن وڭتايلى شەشۋ ماقساتىندا قالالىق كەڭەس جانىنان 4 كوميتەت قۇرىلدى. بۇلار – قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى جٶنٸندەگٸ كوميتەت (ساۋدا, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ, قوناق ٷيلەر جەنە ت.ب.), اگروٶنەركەسٸپ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميتەت, ٶنەركەسٸپ جەنە ٶندٸرٸس جٶنٸندەگٸ كوميتەت, ەلەۋمەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى جٶنٸندەگٸ كوميتەت (بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ. فارماكولوگييا).
«بٷگٸنگٸ تاڭدا قالالىق كەڭەستە 30-عا جۋىق كەسٸپكەر بار. ولاردىڭ بارلىعى قوعامدىق پٸكٸر كٶشباسشىلارى, تٷرلٸ سالالىق قاۋىمداستىقتاردىڭ ٶكٸلدەرٸ. كەڭەستٸڭ ەربٸر مٷشەسٸنٸڭ ارتىنان ونداعان ەرگەن كەسٸپكەر بار. سوندىقتان, كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸ بيزنەس پەن بيلٸك ٷشٸن ديالوگ الاڭى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ تالدىقورعان قالالىق كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى بانييامين فايزۋلين.
شارا الدىندا ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر, قارجىلىق ينستيتۋتتار مەن كەسٸپكەرلٸككە قولداۋ كٶرسەتۋ ورتالىعىنىڭ قارجىلىق ٶنٸمدەرٸ مەن سەرۆيستٸك قىزمەتتەرٸنٸڭ كٶرمەسٸ ۇيىمداستىرىلدى.
فورۋم ەكٸ پانەلدٸك سەسسييا بويىنشا ٶتتٸ. قالاداعى بيزنەس مٷمكٸندٸكتەرگە ارنالعان بٸرٸنشٸ سەسسييادا تالدىقورعان ەكٸمٸ باعدات قاراساەۆقا مودەراتور رٶلٸ بەرٸلدٸ. وندا ول كەسٸپكەرلەردٸڭ شاھار مەن ايماق دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸنە جوعارى باعا بەردٸ. ول سونداي-اق, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قالالىق كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸمەن تىعىز بايلانىس جۇمىس جاساۋ قاجەت ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
«اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار بارشىلىق. بٸراق, سالادا ەلٸ دە شەشٸمٸن تاپپاعان مەسەلەلەر بار. مەن ەر كەسٸپكەرمەن جەكە-جەكە سٶيلەسۋگە داييىنمىن. بٸراق, ول مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان, كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸ قۇرىلعان. بار مەسەلەلەرٸڭٸزدٸ وسى كەڭەسكە سالساڭىزدار ەبدەن بولادى. ال, ەكٸمدٸك جاعىنان بٸز سٸزدەردٸڭ بارلىق باستامالارىڭىزدى قولداۋعا دايىنبىز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ قالا باسشىسى.
«تك-مەتاكون» جشس ديرەكتورى پەتر سرەبنىي قالادا بيزنەس جٷرگٸزۋ جاعدايى مەن ٸرٸ كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ جٶنٸندە توقتالدى. الماتى وبلىسىنىڭ كەسٸپكەرلٸك جەنە يندۋستريالدىق-يننوۆاتسييالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارجان مۇرات نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتۋ جەنە جاپپاي كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋدىڭ جاڭا جولدارى تۋرالى باياندادى.
شارانىڭ ەكٸنشٸ سەسسيياسى كەسٸپكەرلەر مەن بيلٸكتٸڭ ٶزارا ەرٸپتەستٸگٸ مەسەلەلەرٸنە ارنالدى. سەسسييا مودەراتورى, الماتى وبلىسى كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى لەززات شىڭعىسباەۆا پالاتانىڭ ستراتەگييالىق ەرٸپتەستەرٸ – ەكٸمدٸك پەن پروكۋراتۋرا قولداۋىمەن بيزنەستٸڭ كٶپتەگەن جٷيەلٸ مەسەلەلەرٸ شەشٸلگەنٸن ايتتى.
«وبلىس بويىنشا 18 فيليالىمىز بار. ەربٸر اۋدان-قالاداعى بيزنەستٸڭ جاعدايى, كەسٸپكەرلەرلٸك قاۋىمداستىقتىڭ بەلسەندٸلٸگٸ ەر تٷرلٸ. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ دە قولداۋ دەڭگەيٸ تٷرلٸشە. تەجٸريبە كٶرسەتكەندەي, تالدىقورعان بيزنەس جٷرگٸزۋ بويىنشا ەڭ قولايلى قالا بولىپ وتىر. بيزنەستٸڭ دامۋىنا, ەسٸرەسە, باعدات ەبٸلمەجٸنۇلى سٸزدٸڭ قولداۋىڭىز زور», - دەدٸ وبلىستىق پالاتا باسشىسى.
بيزنەس پەن بيلٸك ەرٸپتەستٸگٸ جولىنداعى كەسٸپكەرلەر اسسوتسياتسييالارىنىڭ رٶلٸ مەن ونداعى مەسەلەلەردٸ قازاقستان مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمدار قاۋىمداستىعىنىڭ تالدىقورعان قالاسى بويىنشا فيليالىنىڭ ديرەكتورى مارجان احمەدجانوۆا, ٸسكەر ەيەلدەر قاۋىمداستىعىنىڭ مٷشەسٸ گٷلنار يساتاەۆا, تالدىقورعان قالاسىنىڭ شارۋا جەنە فەرمەرلٸك قوجالىقتارىن ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى الەكساندر اۆدەەۆ تارقاتىپ بەردٸ.
مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ ٶكٸلٸ مارجان احمەدجانوۆا قالالىق بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ بيزنەس ٶكٸلدەرٸمەن بايلانىسىنىڭ جوقتىعىن تٸلگە تيەك ەتٸپ, مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸكتٸ جاقسارتۋ جولدارىن ۇسىندى.
«قازٸرگٸ زامان مەن ۋاقىت مەملەكەت پەن بيزنەس قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا شارتتارىن ۇسىنىپ وتىر. شەنەۋنٸكتەر كەسٸپكەر پروبلەماسىن شەشۋ ٷشٸن بار كٷشٸن سالۋ, سۇراقتى ەكٸ جاقتاپ شەشۋ قاجەتتٸلٸگٸن تٷسٸنۋٸ تيٸس. فورۋمنىڭ مازمۇندى باعدارلاماسى, قىزۋ تالقىلاۋلار شەشۋ جولدارىن بٸرلەسە انىقتاۋعا, قالا ەلەۋەتٸن زاماناۋي جەنە بەسەكە قابٸلەتتٸ ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن», - دەپ قورىتتى.
فورۋم سوڭىنا قاراي كەسٸپكەرلەر مەن بيلٸك ٶكٸلدەرٸ بٸرلەسە اتقاراتىن جۇمىس باعىتتارىن, كەلەسٸ جىلى ٶتەتٸن كەزەكتٸ فورۋمنىڭ تاقىرىبىن انىقتادى. 2017 جىلعى شارا كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸ مەن ەكٸمدٸكتٸڭ ٶزارا اتقارىلعان جۇمىستىڭ قورىتىندىلارىنا ارنالادى دەپ جوسپارلانۋدا.
جالپى, قالا بويىنشا 9 مىڭنان استام كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸ تٸركەلگەن جەنە وندا 26 مىڭنان استام ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. 2016 جىلى جاڭادان 44 نىسان اشىلىپ, 356 جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولدى. ٶتكەن جىلى قالا كەسٸپورىندارى 50 ملرد. تەڭگەدەن استام ٶنٸم ٶندٸرگەن. قالا ەكونوميكاسىنا 62 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلدى.