قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ بۋراباي باۋرايىندا ٶتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ تٶرتٸنشٸ وتىرىسىندا كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەرگە توقتالا وتىرىپ, ٶز ويىن دا ورتاعا سالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەۋلەن ەشٸمباەۆ القالى جيىندا پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ ەلدٸڭ الداعى باعدارىن ايقىنداپ بەرگەنٸن, وندا سوڭعى كەزەڭدە قوعامدا قىزۋ تالقىلانعان ٶزەكتٸ مەسەلەلەردەن باستاپ ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە ساياسي باعدارىنا قاتىستى باسىمدىقتار تٷگەل قامتىلعانىن باسا ايتادى.
"جالپى, مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتاي تۋرالى باستامانى وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن ٶز جولداۋىندا كٶتەرٸپ, ونى ەلدٸ جاڭعىرتۋدىڭ تيٸمدٸ تەتٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە ۇسىنعان بولاتىن. سودان بەرٸ قازاقستاندا تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر قولعا الىنىپ, كەشەندٸ ساياسي رەفورمالار ٸسكە اسىرىلدى. مەملەكەت باسشىسى وسى اۋقىمدى جۇمىسقا ۇلتتىق قۇرىلتاي مٷشەلەرٸ زور ٷلەس قوسقانىن اتاپ ٶتٸپ, بۇل باستاما ارقىلى قوعامدىق ديالوگتىڭ جاڭا ٷلگٸسٸ قالىپتاسقانىن ايتتى", - دەپ جازدى Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا سەنات سپيكەرٸ.
سونداي-اق ول پرەزيدەنتتٸڭ كٶپتٸڭ نازارىنا ٸلٸنگەن سالىق رەفورماسىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرگەنٸن دە ايتادى.
"بۇل رەتتە قازاقستان ەلەۋمەتتٸك مەملەكەت ەكەنٸ, ەگەر بيۋدجەتتە قارجى بولماسا, تيٸستٸ مٸندەتتەمەلەر تولىق ورىندالمايتىنى, ال, سالىق وسى جٷيەنٸڭ باستى تٸرەگٸ سانالاتىنى ايتىلدى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى ٷكٸمەت ۇسىنعان جاڭا تەسٸلدەردٸ حالىققا ەگجەي-تەگجەيلٸ تٷسٸندٸرۋ ٸسٸنە باسا مەن بەردٸ. سونداي-اق پرەزيدەنتٸمٸز سالىقتان جالتارۋ ٷشٸن بيزنەسٸن بٶلشەكتەيتٸندەرگە جەنە زاڭنامادا سوعان جول بەرەتٸن ولقىلىقتارعا نازار اۋدارىپ, تيٸستٸ زاڭدارعا جەدەل تٷردە قاجەتتٸ تٷزەتۋلەر ەنگٸزۋدٸ تاپسىردى. وسى رەتتە قولعا الىنىپ جاتقان شارالاردىڭ مەنٸ مەن ماڭىزىن ازاماتتارعا جەتكٸزۋگە جەنە قاجەتتٸ زاڭنامالىق جۇمىستارعا سەنات دەپۋتاتتارى بەلسەندٸ قاتىساتىنىن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ", - دەيدٸ ەشٸمباەۆ.
ول جيىندا بٸرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋٸنە كٶشۋ ەلدٸ باسقارۋدى جەنە لوگيستيكا مەن كٶپتەگەن بيزنەس-ٷدەرٸستٸ وڭتايلاندىرۋ ٷشٸن قولايلى تەسٸل ەكەنٸ ايتىلعانىن دا جەتكٸزەدٸ. قۇرىلتاي وتىرىسىندا ەلٸمٸزدەگٸ دٸني احۋال مەن جات اعىمدارعا توسقاۋىل قويۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە مەن بەرٸلدٸ.
"پرەزيدەنتٸمٸز اتاپ ٶتكەندەي, دٸننٸڭ اسا ماڭىزدى ميسسيياسى – ۇلتتى ۇيىستىرۋ. سوندىقتان دٸني ۇيىمداردىڭ قىزمەتٸن رەتتەيتٸن قۇجاتتار اتالعان تالاپقا ساي بولۋعا تيٸس. وسى مەسەلەنٸ جان-جاقتى قاراپ, زاڭنامانى جاڭا جاعدايعا بەيٸمدەپ وتىرۋ ەرەكشە مەنگە يە", - دەيدٸ سەناتور.
سونىمەن قاتار, ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى قىلمىستىق-اتقارۋ جٷيەسٸندە ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتارعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, "زاڭ مەن تەرتٸپ" قاعيداتىن ساقتاۋ ارقىلى كەمەلەتكە تولماعان بالاسى بار ەيەلدەرگە قاتىستى كەيبٸر زاڭدىق ۇستانىمداردى قايتا قاراۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار ەنگٸزۋدٸ جٷكتەگەن. جيٸلەپ كەتكەن الاياقتىق ەرەكەتتەرگە توسقاۋىل قويۋ, جالعان پسيحولوگتار مەن "كوۋچتاردىڭ" ٸس-ەرەكەتٸن جاۋاپتى ورگاندار نازارعا الۋ مەسەلەلەرٸ دە سٶز بولدى.
"ۇلتتىق قۇرىلتايدا پرەزيدەنتٸمٸز يدەولوگييالىق باعىتتاعى باسىمدىقتاردى دا ايقىنداپ بەردٸ. بۇل ورايدا كينو ٶندٸرٸسٸنە جٸتٸ مەن بەرٸپ, دايىن فيلمدەردٸ ەكرانعا شىعارماس بۇرىن ۇلتتىق مٷددە تۇرعىسىنان مۇقييات زەردەلەۋدٸڭ بەرەرٸ مول ەكەنٸ انىق. بيىل جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى اياسىندا كٶپتەگەن ٸرگەلٸ باستامالار قولعا الىنىپ جاتىر. وسى باعىتتا كەسٸبي تەحنيكالىق كوللەدجدەر جاڭا ماماندىقتارعا سۇرانىستى جەنە ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدى ەسكەرۋگە تيٸس. مەملەكەت باسشىسى ٶز سٶزٸندە وسى مەسەلەنٸ باسا ايتتى", - دەيدٸ ول رۋحانييات مەسەلەسٸنە قاتىستى.
سونداي-اق پرەزيدەنت بەلگٸلەپ بەرگەن نەگٸزگٸ مٸندەتتٸڭ بٸرٸ – جەكەلەگەن باعىتتار بويىنشا مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ جۇمىسىن جٷيەلەپ, رەتكە كەلتٸرۋ.
"سونىڭ اياسىندا تٷرلٸ سالاعا قاتىستى باعدارلامالار مەن كەشەندٸ جوسپارلاردى قايتا جاڭعىرتۋ اسا ماڭىزدى. بٸلٸم بەرۋ ٸسٸن دۇرىس تەربيەگە نەگٸزدەۋ ارقىلى وزىق ويلى ۇرپاق, ادال ازامات قالىپتاستىرۋ اسا ماڭىزدى ەكەنٸ ناقتى ايتىلدى. ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار تۋرالى زاڭدى جەتٸلدٸرۋ, ٸشكٸ ساياساتتاعى جۇمىستاردى جٷيەلەيتٸن بٸرتۇتاس قۇجات ەزٸرلەۋ, مەدەنيەت سالاسىن دامىتۋ, اباي ينستيتۋتتارىن تولىققاندى مەدەني-اعارتۋ مەكەمەلەرٸنە اينالدىرۋ باعىتتارى بويىنشا دا بەلسەندٸ جۇمىس جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى", - دەيدٸ ساياساتكەر.
قۇرىلتايدىڭ وتىرىسىندا ايماقتارداعى ەكونوميكانىڭ ٶركەندەۋٸنە سەرپٸن بەرەتٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشۋ جەنە ٶڭٸرلەردٸڭ دامۋ دەڭگەيٸندەگٸ تەڭسٸزدٸكتٸ جويۋ – بٷگٸندە مەملەكەت الدىندا تۇرعان نەگٸزگٸ مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە بەلگٸلەنگەن.
"مەملەكەت باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, بيىل ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا جۇمسالاتىن قارجى كٶلەمٸن ەكٸ ەسەگە جۋىق كٶبەيتٸپ, 8 تريلليون تەڭگەگە دەيٸن جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. الداعى جىلدارى ٷكٸمەت ناقتى سەكتورعا بٶلٸنەتٸن قارجى كٶلەمٸن 10 تريلليون تەڭگەگە دەيٸن جەتكٸزۋگە تيٸس. سونىڭ اياسىندا بيزنەستٸ قولداۋدىڭ ەلٸمٸزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدى شارالارى قولعا الىنادى. پرەزيدەنتٸمٸز ەلٸمٸزدە ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالارعا جەكە توقتالىپ, مۇنىڭ بەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ ايماقتاعى كٶشباسشىلىق رٶلٸن ارتتىرا تٷسەتٸن ماڭىزدى قادامدار ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق بٷگٸن شەكارا ماڭىنداعى اۋدانداردى دامىتۋ تۋرالى زاڭ قابىلداۋ, ايماقتاردىڭ دامۋىنداعى الشاقتىقتى جويۋ ٷشٸن ەزٸرلەنٸپ جاتقان ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن جان-جاقتى پىسىقتاۋ, عىلىم قالاشىعىن قۇرۋ جٶنٸندە زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋ جەنە ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردى قولداۋعا ارنالعان ارنايى زاڭ دايارلاۋ مەسەلەلەرٸ قوزعالدى", - دەيدٸ سەنات سپيكەرٸ.
قاسىم-جومارت كەمەلۇلى قۇرىلتاي وتىرىسىندا قازاقستاننىڭ تٶرت سالاداعى وراسان زور مٷمكٸندٸگٸ تۋرالى دا ايتتى. ولار: تسيفرلاندىرۋ ٸسٸ مەن جاساندى ينتەللەكت, كٶلٸك تاسىمالى, ەنەرگەتيكا, اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ جەنە ادام كاپيتالى.
"مۇنىڭ بەرٸ – ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا ەلەمدەگٸ ورنىقتى دامۋىنا ىقپال ەتەتٸن نەگٸزگٸ فاكتورلار. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ يادرولىق ەنەرگەتيكا اگەنتتٸگٸن قۇرۋ تۋرالى شەشٸمٸ ەلٸمٸزدٸڭ يادرولىق كلاستەر رەتٸندە قالىپتاسۋىنا جول اشاتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن" دەگەن ەشٸمباەۆ جالپى, جىل سايىن قۇرىلتايدىڭ مەنٸ ارتىپ, مازمۇنى كەڭەيٸپ كەلە جاتقانىن باسا اتاپ ٶتەدٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل كٶتەرٸلگەن اۋقىمدى مەسەلەلەر مەن بەلگٸلەنگەن ماڭىزدى مٸندەتتەر سوعان دەلەل.
"بۇل باسىم باعىتتار ەدٸلەتتٸ, قاۋٸپسٸز, تازا, قۋاتتى قازاقستان قۇرۋ يدەياسىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن قولعا الىنعان كەشەندٸ باستامالار ەكەنٸ انىق. بٸزدٸڭ الدىمىزدا تۇرعان ەندٸگٸ مٸندەت – وسى ٸرگەلٸ ٸستەردٸ جٷيەلٸ تٷردە جٷزەگە اسىرىپ, وتانىمىزدى ودان ەرٸ ٶركەندەتۋ. بارلىق قازاقستاندىق اتالعان ماڭىزدى مٸندەتتەردٸ ورىنداۋ جولىندا بەلسەندٸلٸك تانىتىپ, ەل دامۋىنا ٶز ٷلەستەرٸن قوسادى دەپ سەنەمٸن", دەپ سٶزٸن تٷيٸندەيدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
