ەسەل قالىقوۆا: «ۆاكتسينالاۋدىڭ قارقىنى ساقتالسا, الماتىدا ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاسادى»
ەسەل قالىقوۆانىڭ حابارلاۋىنشا, ٸندەت باستالعاننان بەرٸ الماتى قالاسىندا كۆي-دٸڭ 55 مىڭنان استام جاعدايى تٸركەلگەن (56526 جاعداي, 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققانداعى كٶرسەتكٸش 2852,3), ونىڭ ٸشٸندە 2021 جىلدىڭ باسىنان باستاپ 3 مامىردى قوسا العاندا 38005 جاعداي (100 مىڭ تۇرعىنعا شاققانداعى كٶرسەتكٸش 1917,7). مىسالى, قاڭتاردا 3607 جۇقتىرعان ادام تٸكەلسە, اقپاندا 2945 جاعداي, ناۋرىزدا – 9525, سەۋٸردە 19918 جاعداي تٸركەلدٸ.
– سوڭعى تەۋلٸكتە 658 جاعداي تٸركەلدٸ. تەۋلٸكتٸك ٶسٸمنٸڭ دە, سىرقاتتانۋشىلىق كٶرسەتكٸشٸنٸڭ دە سوڭعى 7 كٷندە 247,5-تەن 243,2-گە دەيٸن بولماشى تٶمەندەۋٸ بايقالادى. الايدا رەپرودۋكتيۆتٸ سانى 1,0 دەڭگەيٸندە ساقتالىپ وتىر, – دەپ اتاپ ٶتتٸ الماتى قالاسى سەبد باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەسەل قالىقوۆا.
قابىلدانعان سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق شارالاردىڭ, سونداي-اق جاپپاي ۆاكتسيناتسييالاۋدىڭ ارقاسىندا سىرقاتتانۋشىلىقتى ەدەۋٸر تٶمەندەگەن. بٷگٸندە كٶپتەگەن الماتىلىقتار ۆاكتسينانىڭ ەكٸ كومپونەنتٸن دە الىپ ٷلگەردٸ. بٸلٸكتٸ مامان ۆاكتسينالاۋدىڭ بەلسەندٸ قارقىنى ساقتالعان جاعدايدا مەگاپوليستە ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاساتىنىن العا تارتتى.
ەپيدەميولوگ ەسەل قالىقوۆا COVID-19-عا قارسى ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸ ادامدارعا كوروناۆيرۋستىڭ ەسەر ەتۋٸمەن ەمەس, ۆاكتسيناتسييا ارقىلى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. سوندىقتان كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاننان كەيٸن پايدا بولعان انتيدەنەلەرگە ٷمٸتتەنۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. بارىپ, ۆاكتسيناتسييا الۋ كەرەك.
– كوروناۆيرۋس اۋرۋىنان كەيٸنگٸ يممۋنيتەت كٶپتەگەن ەرەكشەلٸكتەرگە يە جەنە ادامنىڭ جەكە يممۋنيتەتٸنە بايلانىستى. ادامنىڭ اۋىرىپ, ودان ەمدەلگەنٸ ونىڭ يممۋنيتەتٸنٸڭ قورعالعانىن بٸلدٸرمەيدٸ. كوۆيدتٸڭ كەز كەلگەن فورماسىمەن اۋىرىپ, جازىلسا دا, ونىڭ اعزاسىنداعى انتيدەنەلەر ازايعان كەزدە ول قايتادان جۇقتىرىپ الۋى مٷمكٸن – ال بۇل كوروناۆيرۋس جاعدايىندا ايتارلىقتاي تەز تٶمەندەيدٸ. سوندىقتان ۆاكتسيناتسييا مەسەلەسٸنە بارىنشا بايىپپەن قاراۋ كەرەك, – دەدٸ ول.
ەسەل قالىقوۆا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسيناتسييا ٶتە قاجەت ەكەنٸن جەنە بٸز ونىڭ وڭ نەتيجەسٸن كەيبٸر ەلدەردٸڭ مىسالىندا كٶرٸپ وتىرعانىن ايتتى. مىسالى, يزرايلدە, ۇلىبريتانييادا.
– ياعني, بٸز ۆاكتسيناتسييادان ٶتكەن ەلدەردٸڭ مىسالىندا اۋرۋ مەن ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ ايتارلىقتاي تٶمەندەگەنٸن بايقاۋعا بولادى. دەمەك, ۇجىمدىق يممۋنيتەتكە قول جەتكٸزۋدٸڭ بۇل ەدٸسٸ ٶتە تيٸمدٸ, – دەپ تٷسٸندٸردٸ ەپيدەميولوگ.
سونىمەن قاتار, الماتىدا تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا جاقىن بايلانىستا بولعان 7002 جەنە جۇمىس ورنى بويىنشا بايلانىستا 302 بولعان كۆي-دٸڭ 5278 بەلسەندٸ وشاعى مەديتسينالىق باقىلاۋدا. سونىمەن قاتار, الماتىلىق ەپيدەميولوگتار سوڭعى ٷش اپتاداعى ناۋقاستاردىڭ جاس قۇرامىنا تالداۋ جاسادى.
– جٷرگٸزٸلگەن تالداۋ دەرەكتەرٸ بويىنشا, 1 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار اۋرۋشاڭدىعىنىڭ 0,3%-عا جەنە 20-39 جاستاعى جاستاردىڭ 2,5%-عا تٶمەندەۋٸنەن باسقا ايتارلىقتاي ٶزگەرٸستەر انىقتالعان جوق. بۇل رەتتە, بۇرىنعىداي, نەگٸزٸنەن 20-70 جاس ارالىعىنداعى بەلسەندٸ تۇرعىندار كۆي جۇقتىرۋعا بەيٸم, بۇل جۇقتىرىپ, ناۋقاستانعان ادامداردىڭ جالپى سانىنىڭ 76%-ىن قۇرايدى, – دەپ حابارلادى ەسەل قالىقوۆا.
حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا سوڭعى 14 كٷندە كۆي-مەن اۋىراتىن 9590 ناۋقاستىڭ ٸشٸندە كۆي ەڭ كٶپ تٸركەلگەن.
تٷرلٸ جشس, جك, اق جۇمىسكەرلەرٸ اراسىندا - 23,6% (2264 ادام.),
زەينەتكەرلەر اراسىندا – 17,6% (1690 ادام), مەكتەپكە دەيٸنگٸ جاستاعى بالالاراراسىندا – 4,7% (453 جاعداي).
ەسكە سالساق, قر باس مەملەكەتتٸك دەرٸگەرٸنٸڭ قاۋلىسىنا سەيكەس, ۇيىمدار, كەڭسەلەر قىزمەتكەرلەردٸ COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالانۋ جاعدايىندا قاشىقتىقتان جەنە كٷندٸزگٸ جۇمىس فورماتىندا جۇمىس ٸستەيتٸن قىزمەتكەرلەردٸڭ پايىزدىق اراقاتىناسى بويىنشا تالاپتاردى ەسكەرۋسٸز جٷزەگە اسىرادى. بۇل رەتتە سوڭعى 6 اي ٸشٸندە COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاۋدىڭ تولىق كۋرسىن العان جەنە COVID-19-بەن اۋىرىپ جازىلعان بارلىق قىزمەتكەرلەردٸڭ كٷندٸزگٸ رەجيمدە جۇمىس ٸستەۋٸنە بولادى.
