جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەيبٸت يساباەۆ اقسۋ اۋدانىندا بٸرنەشە قۇرىلىس نىساندارىن ارالاپ, بالقاش كٶلٸنە دەيٸنگٸ اۆتوجولدىڭ قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن كٶرٸپ قايتتى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
الدىمەن الماتى – ٶسكەمەن – لەپسٸ – اقتوعاي اۆتوتراسساسىنىڭ بويىنداعى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قالاي اتقارىلىپ جاتقانىنا نازار اۋدارعان وبلىس باسشىسى جول سالۋشى مەردٸگەر ۇيىم ٶكٸلدەرٸمەن تٸلدەستٸ.
اتاپ ٶتسەك, اتالعان جولدىڭ 0-35 كم تولىق اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرٸلگەن, 35-90 كم ۋچاسكەدە ەكٸ قابات اسفالت تٶسەلٸپ بٸتكەن, قازٸر 90-104 كم ۋچاسكەدە اسفالت تٶسەۋگە دايىندىق جەنە بٸر قابات اسفالتتاۋ جۇمىستارى 70-تەي تەحنيكانى تارتا وتىرىپ, قىزۋ جٷرٸپ جاتىر. مەردٸگەر ۇيىم باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلدىڭ 15 ماۋسىمىنا دەيٸن جول ەكٸ قابات اسفالت جابىنىمەن كٶلٸك قوزعالىسى ٷشٸن اشىلادى. ال ٷشٸنشٸ بەتكٸ قاباتىنىڭ اسفالتى مەن اباتتاندىرىلۋى جىل سوڭىنا دەيٸن اياقتالادى. بۇل رەتتە وبلىس ەكٸمٸ جازعى تۋريستٸك ماۋسىم باستالعانعا دەيٸن بەلگٸلەنگەن جۇمىستاردى بٸتٸرۋدٸ تاپسىردى.
مۇنان سوڭ بەيبٸت يساباەۆ اقسۋ اۋدانىنداعى بٸرنەشە قۇرىلىس الاڭدارىنا باردى. مەسەلەن, كٶلتابان اۋىلىندا جاڭادان سالىنىپ جاتقان مەكتەپ قۇرىلىسى وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا باستالعان. مەكتەپ 120 ورىنعا ارنالعان, وندا 25 ورىندى شاعىن ورتالىق قاراستىرىلعان. قۇرىلىس جۇمىستارى وسى جىلدىڭ قازان ايىندا اياقتالۋى تيٸس. ال قازٸرگٸ قولدانىستاعى مەكتەپ 1978 جىلى سالىنعان بەيٸمدەلگەن عيماراتتا ورنالاسقان. بەلگٸلٸ بولعانداي, قۇرىلىس الاڭىندا 50 شاقتى ادام جۇمىس ٸستەپ جاتىر. قۇرىلىس جۇمىستارىن بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە اياقتاۋعا تولىق مٷمكٸندٸگٸ بار.
ال جانسٷگٸروۆ اۋىلىنداعى ق.سەتپاەۆ اتىنداعى 1200 ورىندىق ورتا مەكتەپ عيماراتىنا كٷردەلٸ جٶندەۋ جەنە سەيسميكالىق كٷشەيتۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتقان قۇرىلىس كومپانيياسى جۇمىس كەستەسٸنەن 3 اي الدا كەلەدٸ. قۇرىلىس جۇمىستارىن قاڭتاردا باستاپ, قازٸر 90-نان استام ادام عيماراتتىڭ ٸشكٸ ەرلەۋٸنە قىزۋ كٸرٸسكەن. سونىڭ ٸشٸندە 30 جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندى جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارى ارقىلى جۇمىسقا تارتىپ وتىر. شاعىن فۋتبول الاڭىن جەنە مەكتەپتەن مولىقباي بايساقۇلى اتىنداعى مەدەنيەت ٷيٸنە دەيٸنگٸ تروتۋاردى مەردٸگەر ۇيىم ٶز قاراجاتىنا جاساپ بەرمەكشٸ. وبلىس ەكٸمٸ عيماراتتىڭ كٷردەلٸ جٶندەۋٸنٸڭ ساپالى جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتٸپ, نىساننىڭ ينجەنەرلٸك-كوممۋنيكاتسييالىق جەلٸلەرٸن تارتۋ مەن اباتتاندىرۋ ٸسٸن دە وسىنداي ساپادا اتقارۋدى تاپسىردى.
سول سيياقتى اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانا عيماراتىنا قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى مەن سەيسميكالىق كٷشەيتۋ جٷرگٸزٸلۋدە. بۇل مەديتسينا نىسانى 1972 جىلى سالىنعان. سودان بەرٸ اعىمداعى جٶندەۋ جٷرگٸزۋمەن عانا شەكتەلٸپ كەلگەن. مەردٸگەر ۇيىم ٶكٸلدەرٸمەن تٸلدەسۋ بارىسىندا بەيبٸت يساباەۆ ٶتكەن جىلدان بەرٸ سوزىلىپ كەلە جاتقان بۇل قۇرىلىس جۇمىستارىنا قارقىن بەرۋ كەرەكتٸگٸن ايتىپ, قۇرىلىس الاڭىنداعى 37 ادامنىڭ بەلگٸلەنگەن جۇمىس كٶلەمٸ ٷشٸن جەتكٸلٸكسٸز ەكەنٸن ەسكەرتتٸ. «حالىق اۋرۋحانا قۇرىلىسىنىڭ اياقتالعانىن كٷتٸپ وتىر, بۇل – ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار نىسان. سوندىقتان سٸزدەردەن ۋاقىتىلى, ەرٸ ساپالى اتقارىلعان جۇمىستى تالاپ ەتەمٸز», - دەگەن وبلىس ەكٸمٸ جۇمىسكەرلەر سانىن ارتتىرىپ, ٸسكە قارقىندى كٸرٸسۋدٸ قاتاڭ تاپسىردى.
وبلىس باسشىسى اتباسىن تٸرەگەن كەلەسٸ وبەكتٸلەر – تۇرعىن ٷي نىساندارى. الدىمەن اۋىلدا سالىنىپ جاتقان 60 پەتەرلٸك ٷيدٸڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى. وسىدان بٸر جىل بۇرىن باستالعان قۇرىلىس جۇمىستارى بيىلعى تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن اياقتالۋى تيٸس. قازٸرگٸ دايىندىق دەڭگەيٸ – 60 %. سول سيياقتى وسى ٷيدٸڭ ينجەنەرلٸك-كوممۋنيكاتسييالىق جەلٸلەرٸن جٷرگٸزۋ جۇمىستارى وسى سەۋٸر ايىنان باستالعان.
«ساپالى ٷيلەر تەك قالالاردا عانا ەمەس, اۋىلدىق جەرلەردە دە سالىنۋى كەرەك. حالىققا تۇرعىن ٷي قاجەت, باسپانا بەرۋ - تۇرعىنداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى شاراسى. بۇل - پرەزيدەنتتٸڭ الدىمىزعا قويىپ وتىرعان باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ", - دەگەن ب. يساباەۆ اۋدان ەكٸمٸ مەن قۇرىلىس باسقارماسىنا قاداعالاۋ جۇمىستارىن كٷشەيتۋدٸ مٸندەتتەدٸ.
مۇنان سوڭ سالىنىپ بٸتكەن, تۇرعىن ٷي كەزەگٸندە تۇرعان حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنا بەرٸلەتٸن 24 پەتەرلٸ كٶپ قاباتتى ٷيدٸڭ ٸشٸن ارالاپ كٶردٸ. قۇرىلىس ساپالى جٷرگٸزٸلگەنٸ ايقىن كٶرٸنٸپ تۇر. دەگەنمەن وبلىس ەكٸمٸ مەردٸگەر ۇيىمعا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندار ٷشٸن كٸرەبەرٸسكە كٶتەرگٸش ورناتۋدى تاپسىردى. سول سيياقتى بٸردٸ-ەكٸلٸ شاعىن ەسكەرتۋلەر ايتىلدى. اتالعان تۇرعىن ٷي جۋىردا پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
"جالپى اۋداندا قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتقان نىسانداردىڭ جۇمىسى بەكٸتٸلگەن كەستەگە سەيكەس ۋاقىتىلى جٷرگٸزٸلۋٸن جاۋاپتى مەملەكەتتٸك ورگاندار قاتاڭ قاداعالاپ وتىرۋى تيٸس. كەستەدەن كەشٸگۋ ورىن العان بەتتە, بٸردەن شارا قولدانۋ كەرەك. مەردٸگەر ۇيىمدارعا جۇمىس مەرزٸمٸنە قاتىستى دا, ساپاعا قاتىستى دا قاتاڭ تالاپ قويىلادى. بيىل كٷزدە اقسۋ اۋدانىنا تابيعي گاز جەتكٸزٸلەدٸ. سوعان الدىمەن جاڭادان سالىنعان ەلەۋمەتتٸك نىسانداردى, تۇرعىن ٷيلەردٸ قوسۋ ٸسٸن اۋدان ەكٸمدٸگٸ پىسىقتاۋى كەرەك. كەيٸنٸرەك اقسۋ زاۋىتىن دا گازعا قوسۋ قاراستىرىلادى. بۇل جۇمىسقا جٷيەلٸ جوسپار جاساپ كٸرٸسٸڭٸزدەر", - دەدٸ ب.يساباەۆ.
