بٷگٸن مەجٸلٸستٸڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سۋبسيدييالاۋ جٷيەسٸن تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
اٶك-دەگٸ سۋبسيدييالاۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن كەلەسٸ كٶرسەتكٸشتەر دەلەلدەيدٸ: ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى سالاسىندا سۋبسيدييا الۋشىلار 2023 جىلى ەر گەكتاردان 18,5 تسەنتنەر ٶنٸم الدى, بۇل ەل بويىنشا ورتاشا ٶنٸمدٸلٸك كٶرسەتكٸشٸنەن (10 تس/گا) جوعارى. 2024 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 25-30 تسەنتنەرگە جەتٸپ, رەسپۋبليكالىق ورتاشا دەڭگەيدەن اسىپ تٷستٸ.
قۇس جەنە مال شارۋاشىلىعى سالالارىندا دا ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ تۇراقتى ٶسۋٸ بايقالۋدا. سوڭعى 5 جىلدا قۇس شارۋاشىلىعىنىڭ ەتپەن قامتاماسىزەتۋ دەڭگەيٸ 55%-دان 73%-عا دەيٸن ٶستٸ. تەك 2022-2023 جىلدارى ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ ٶسٸمٸ 16% بولدى. بۇل – ٶتە جاقسى كٶرسەتكٸشتەر. مىسالى, «ايتاس» حولدينگٸ 5 جىل ٸشٸندە ٶندٸرٸس كٶلەمٸن 5,5 ەسەگە ارتتىرىپ, جىلىنا 160 مىڭ توننا ٶنٸمگە جەتتٸ. ال «ەۋليە اتا فەنيكس» جشس ٶندٸرٸس كٶلەمٸن 3 جىلدا ەكٸ ەسەگە ۇلعايتىپ, 5 مىڭتوننادان 10 مىڭ تونناعا دەيٸن جەتكٸزدٸ.
سٷت ٶندٸرٸسٸندە زاماناۋي ستف-ندا ورتاشا سٷت ساۋىمى بٸر سيىرعا جىلىنا 7800 ليتردٸ قۇرادى, ال كٶشباسشىلار 11 مىڭ ليتردەن ٶنٸم الىپ, ەلەمدٸك ستاندارتتارعا ساي كٶرسەتكٸشكە جەتتٸ. 2021 جىلىاۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنداعى ورتاشا ساۋىم كٶلەمٸ جىلىنا 4400 ليتر بولعان ەدٸ.
سالىستىرمالى تٷردە الساق, 2014 جىلى تەحنيكانىجاڭارتۋ دەڭگەيٸ جىلىنا بار بولعانى 2%-دى قۇراپ, 5 مىڭ بٸرلٸك تەحنيكا ساتىپ الىنعان. ال قازٸرگٸۋاقىتتا بۇل كٶرسەتكٸش 5,5%-عا جەتٸپ, اگرارشىلار جىلىنا 22 مىڭ بٸرلٸك زاماناۋي تەحنيكا ساتىپالۋدا.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 14 باعىت بويىنشا سۋبسيدييالاۋ جٷرگٸزٸلەدٸ. 90 مىڭ تٸركەلگەن پايدالانۋشى بار جەنە جىل سايىن 224 مىڭ ٶتٸنٸمتٷسەدٸ. مۇنداي كٶلەمدٸ ەسكەرە وتىرىپ, قاتەلٸكتەرمەن ولقىلىقتار بولۋى مٷمكٸن. دەگەنمەن اۋديت نەتيجەسٸندە 943 ملرد تەڭگە قامتىلعان سوماعا شاققاندا 0,2%-دى قۇرايتىن 2 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قارجىلىق زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. بۇل جٷيەنٸڭ جالپى قالىپتى جۇمىس ٸستەپ تۇرعانىن كٶرسەتەدٸ.
2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٸشكٸ نارىق10 تاۋارلىق پوزيتسييا بويىنشا 100%-دان استامقامتاماسىز ەتٸلگەن, ونىڭ ٸشٸندە: بيداي ۇنى, تۇز, نان, كٷرٸش, ماكارون, كٷنباعىس مايى, كارتوپ, قويەتٸ, سيىر ەتٸ جەنە سەبٸز.
14 ازىق-تٷلٸك تاۋارى بويىنشا قامتاماسىز ەتۋدەڭگەيٸ 80%-دان جوعارى, ولاردىڭ قاتارىندا: تاۋىق جۇمىرتقاسى, قييار, جىلقى ەتٸ, قىزاناق, سٷت, قاراقۇمىق جارماسى, قىرىققابات, بۇرىش, شوشقاەتٸ, پيياز, قىزىلشا, قىشقىل سٷت ٶنٸمدەرٸ, سارى ماي جەنە الما بار.
2024 جىلى سۋبسيدييالاۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋٷشٸن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ بٸرقاتار شارا قابىلدادى. 2024 جىلى 450 ملرد تەڭگەسۋبسيدييانىڭ 50%-ى قارجى قۇرالدارىنا, نەگٸزٸنەن نەسيە مەن ليزينگتٸڭ پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸن ارزانداتۋعا باعىتتالماق. ونىڭ سوڭعى الۋشىلارى– ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر مەن قارجى ينستيتۋتتارى. ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ, فەرمەرلەر تازا 5% مٶلشەرلەمەمەن ارزانداتىلعان نەسيە الاتىنبولدى.
بۇل تەجٸريبە مال شارۋاشىلىعى, ٶڭدەۋسالالارىنىڭ اينالىم قاراجاتىنا جەنە ينۆەستيتسييالىق ماقساتتارعا ۇزاق مەرزٸمدٸ قارجىبٶلۋ ٷشٸن جالعاستىرىلاتىن بولادى. نەگٸزگٸمٸندەت – سالانى رەسۋرستارمەن قامتاماسىز ەتۋ. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٶندٸرۋشٸلەردٸڭ جالپى ٶنٸم كٶلەمٸن ارتتىرۋتٷرٸندە قارسى مٸندەتتەمەلەر ەنگٸزٸلدٸ. مينيسترلٸكتەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا بارلىق دەرەكتەر مەن ۇسىنىستاردى نازارعا الدى.
