الماتىداعى زٸلزالا: ەلەۋسٸزوۆ قۋاتتى جەر سٸلكٸنٸسٸ جايلى ەسكەرتكەن

الماتىداعى زٸلزالا: ەلەۋسٸزوۆ قۋاتتى جەر سٸلكٸنٸسٸ جايلى ەسكەرتكەن
بۇعان دەيٸن ەكولوگ, قوعام قايراتكەرٸ مەلس ەلەۋسٸزوۆ الماتىدا كەز كەلگەن ۋاقىتتا 12 باللدىق جويقىن جەر سٸلكٸنٸسٸ بولاتىنىن ايتقان ەدٸ دەپ جازادى Dalanews.kz. 

«1912 جىلى ٷلكەن سٸلكٸنٸس بولدى. سول كەزدە 28 پانفيلوۆشىلار پاركٸندەگٸ ورىستاردىڭ شٸركەۋٸ عانا امان قالعان. ٶتە كەرەمەت سالىنعان, قيراعان جوق. ال, الماتىنىڭ بارلىعى قيرادى. ەندٸ سونداي جاعداي بولسا سۇمدىق بولادى. عىلىمي نەگٸزدە ەندٸ كەز كەلگەن ۋاقىتتا بولۋى مٷمكٸن. سەبەبٸ, ارادا 100 جىل ٶتتٸ, تاريح كٶرسەتكەندەي ەر 100 جىلدا قايتالانادى. 12 باللدىق جەر سٸلكٸنٸسٸندە ادامداردىڭ تٸرٸ قالۋ ىقتيمالدىعى از», – دەدٸ ەكولوگ.

ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ ٷيلەردەن ادام شىعا الماي قالۋى دا مٷمكٸن.


«سوۆەت ٷكٸمەتٸ ۋاقىتىندا ٷيلەر 5 قاباتتى بولاتىن, ال قازٸرگٸ 20-30 قاباتتى ٷيلەر قيىن. فيزيكادا «ينەرتسييا پوكويا» دەگەن بار. ول دەگەنٸڭٸز سەيسميكالىق تولقىن تٶمەنگٸ جاقتا بولعاندا جوعارى جاق تولىق ساقتالادى. كەزٸندەگٸ 5 ەتاج بەكەر ەمەس. قازٸرگٸ ٷيلەردە ەشقانداي ساپا جوق. نەگٸزٸ حالىق اقىرىن-اقىرىن قايتادان اۋىلعا بارۋ كەرەك. الماتىدا تۇرۋعا بولمايدى», – دەدٸ ول.

ەلەۋسٸزوۆتىڭ سٶزٸنشە, جەر سٸلكٸنٸسٸ 12 باللعا باراتىن يندونەزييا, جاپونييا, كۋريل ارالدارى, چيلي ەلدەرٸنەن كەيٸن بەسٸنشٸ بٸز.

كٷنٸ كەشە الماتىدا 4 بالل دەڭگەيٸندە جەر سٸلكٸنٸپ, ەل كٶشە كەزٸپ كەتكەن ەدٸ.

جەراستى دٷمپۋٸ الماتىدان وڭتٷستٸك-شىعىسقا قاراي 264 شاقىرىم جەردە, قازاقستان مەن قىرعىزستان شەكاراسى اۋماعىندا ورىن العان. ازاندا دا 3 باللدىق تولقىن بايقالعان.

بٸراق تجم ماماندارى «الماتىدا 7 باللدان اساتىن جەر سٸلكٸنٸسٸ كٷتٸلمەيدٸ» دەپ سەندٸرٸپ وتىر.

https://dalanews.kz/news/98023-zhukti-kelinshekti-zhumystan-shygargan-m