2026 جىلعى 19 اقپاندا الماتىداعى قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە (QyzPU) قازاقستان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءۇشىن شىنىمەن ماڭىزدى وقيعا بولدى. مۇندا يننوۆاسيالىق KazChessLab زەرتحاناسى سالتاناتتى تۇردە اشىلدى جانە «شاحمات پەداگوگي» Minor باعدارلاماسىنىڭ العاشقى 25 تۇلەگىنە سەرتيفيكاتتار تابىستالدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
راسىمگە قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك، قازاقستان شاحمات فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆ، ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى بەيبىتكۇل كارىموۆا، قشف ءبىرىنشى ۆيسە-پرەزيدەنتى دارمەن ءسادۋاقاسوۆ جانە فەدەراسيانىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى گۇلميرا داۋلەتوۆا قاتىستى. قۇرمەتتى قوناقتار سيمۆولدىق لەنتانى قيىپ، جاڭا كەڭىستىك بويىنشا ەكسكۋرسيا وتكىزدى جانە ەلدەگى مەكتەپتەردە شاحماتتى دامىتۋ جونىندەگى ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلاردىڭ سيمۆولى رەتىندە ۋاقىت كاپسۋلاسىن سالدى.
KazChessLab — بۇل جاي عانا شاحمات تاقتالارى بار بولمە ەمەس. زەرتحانا زاماناۋي شاحمات كلۋبىن، ادىستەمەلىك ورتالىقتى جانە مۇعالىمدەردى دايارلاۋ الاڭىن بىرىكتىردى. ونى قازاقستان شاحمات فەدەراسياسى جابدىقتادى، ال ۋنيۆەرسيتەت ستراتەگيالىق بازانى ۇسىندى. مۇندا ماستەر-كلاستار، عىلىمي سەمينارلار، ستۋدەنتتەردىڭ پراكتيكالىق ساباقتارى جانە جاڭا وقۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ وتكىزىلەدى. نەگىزگى ماقسات — باستاۋىش مەكتەپتە شاحماتتى كاسىبي دەڭگەيدە وقىتاتىن بىلىكتى پەداگوگتاردى دايارلاۋ.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك ءسوز سويلەۋىندە قازىرگى زاماندا ينتەللەكتتى دامىتۋ قۇرالدارىن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«قازىرگى تاڭدا سيفرلاندىرۋ، جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە ەڭ ۇلكەن ماسەلە ول جالپى ادامداردىڭ زياتكەرلىك اۋلەۋەتتەرىنءنىڭ ءالسءىرەۋى. جانە دە زەيىندىلىك ماسەلەسى، ياعني، اقپارات وتە كوپ، جۇيەلى ءتۇردى ويلاۋ ءبىلۋ، ابستراكت ويلاۋ ءبىلۋ قابىلەتى السىرەپ كەلە جاتىر. ول كادىمگىدەي دە بىرنەشە كۇن زەرتتەۋلەرمەن دالىندەگەن. سوندىقتان، شاحماتى ويىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى بالالاردى، كەز كەلگەن، ەرەسەك ادام بولسىن، كەز كەلگەن ادامدى جۇيەلىككە ۇيرەتەدى. ءبىر نارسە ويلاۋ، ءبىر نارسەگە ءبىر فوكۋس ۇستاۋ. بۇل وتە ماڭىزدى. اسىرەسە ءبىزدىڭ جاس وسپىرىمىزدەرگە جاس بولعانعا بۇل وتە ماڭىزدى. قاسيەت، قابىلەت، يكەمدىلىككە دە ايتۋعا دا بولادى. بەس جوعارى وقۋ ورنىنىڭ نەگىزىندە وسىنداي ارنايى شاحمات ۇستازى، Minor باعدارلامارى ەنگىزىلدى»
قازاقستان شاحمات فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆ كوپ جىلدىق جۇمىستى قورىتىندىلاپ، زەرتحانانىڭ اشىلۋىن ساپالى جاڭا كەزەڭ رەتىندە باعالادى.
«قازاقستاندىق شاحماتتار وسىعان بىرنەشە جىل دايىندالدى جانە بۇگىن ولار ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ءوز ورنىن الدى. ءبىز العاشقى 25 شاحمات پەداگوگۋنا ديپلوم تابىستادىق. قازاقستان تاريحىندا مۇنداي بۇرىن بولماعان سياقتى. بۇل جاس ماماندار بالالارعا ويىن ەرەجەلەرىن عانا ۇيرەتپەيدى، ولارعا ينتەللەكتۋالدىق ءوسۋ الەمىندەگى تالىمگەر جانە جول كورسەتۋشى بولادى. ءبىراق ءبىز ودان ءارى جۇرگىمىز كەلەدى. سوندىقتان ەلدەگى العاشقى جاڭا فورماتتاعى شاحمات قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى — KazChessLab ىسكە قوسىلۋدا، مۇندا شاحماتتى وقىتۋدىڭ ۇزدىك ادىستەمەلەرى سىناقتان وتكىزىلىپ، جەتىلدىرىلەدى. زاماناۋي ينفراقۇرىلىمنىڭ، كۇشتى پەداگوگيكالىق مەكتەپتىڭ جانە مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ مۇنداي سينەرگياسى قازاقستاندىق شاحماتتار مەن شاحماتتىق ءبىلىم بەرۋدى مۇلدە باسقا دەڭگەيگە كوتەرەدى دەپ سەنەمىن»، — دەدى تيمۋر تۋرلوۆ.
قشف-تىڭ ءبىلىم بەرۋ باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا جاۋاپتى ءبىرىنشى ۆيسە-پرەزيدەنت دارمەن ءسادۋاقاسوۆ مۇعالىمدەردى دايارلاۋدىڭ جۇيەلى جۇيەسىنسىز شاحماتتى بۇكىل ەل مەكتەپتەرىنە اۋقىمدى ەنگىزۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ءبىز ءۇشىن مەكتەپتەرگە شاحمات ەنگىزۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ — باستى باسىمدىق. ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مۇعالىمدەردى جۇيەلى دايارلاۋ قاجەت، بۇل وتە تەرەڭ، بايىپتى ادىستەمەلىك قولداۋدى تالاپ ەتەدى. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەككە، QyzPU-عا KazChessLab اشۋ باستاماسىن قولداعانى ءۇشىن وتە ريزامىز، بۇل ادىستەمەلىك جۇمىستى جۇيەلى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، — دەدى دارمەن ءسادۋاقاسوۆ.
بۇل جوبانىڭ تاريحى بۇگىننەن الدەقايدا بۇرىن باستالعان. 2025 جىلعى 30 قاڭتاردا QyzPU مەن قازاقستان شاحمات فەدەراسياسى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. 2025 جىلعى ناۋرىزدا ۋنيۆەرسيتەتتە گروسسمەيستەر گۇلميرا داۋلەتوۆا مەن ازيا چەمپيونكاسى كسەنيا بالابايەۆانىڭ قاتىسۋىمەن شابىتتاندىراتىن ءدارىس ءوتتى. جازدا جەتى وڭىردەن 38 ءمۇعالىم بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان ءوتىپ، ءۇشىنشى سىنىپتاردا شاحمات وقىتۋعا قۇقىق الدى. ال 2025 جىلعى قىركۇيەكتە زەرتحانانى III حالىقارالىق «ءبىلىم بەرۋدەگى شاحماتتار» كونفەرەنسياسىندا FIDE حالىقارالىق ساراپشىلارى جوعارى باعالادى.
ءقازىر شاحمات 20 وڭىردەگى 1500 مەكتەپتە وقىتىلادى — بۇل باستاۋىش سىنىپتارداعى 60 مىڭنان استام وقۋشى. 2023–2027 جىلدارعا ارنالعان شاحماتتاردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنىڭ ماقساتى (2027 جىلعا قاراي 1400 مەكتەپ) مەرزىمىنەن بۇرىن ورىندالدى. «شاحمات پەداگوگي» باعدارلاماسى جەتى پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورنىندا ىسكە قوسىلدى، وندا 200-دەن استام ستۋدەنت وقيدى. ال 2026 جىلدى FIDE ءبىلىم بەرۋدەگى شاحماتتار جىلى دەپ جاريالادى — قازاقستان وسى جاھاندىق قوزعالىستا جەتەكشى پوزيسيالاردىڭ ءبىرىن نىق ۇستاپ تۇر.
العاشقى 25 سەرتيفيكاتتالعان پەداگوگ — بۇل جاي عانا تۇلەكتەر ەمەس. ەندى قازاقستاندا باستاۋىش سىنىپتاردا شاحمات ساباقتارىن كاسىبي جۇرگىزە الاتىن ماماندار پايدا بولدى. ويتكەنى بۇل ويىن تەك ەسەپتەۋ مەن ەسەپ شىعارۋدى عانا ەمەس، ستراتەگيالىق ويلاۋدى، زەيىندى شوعىرلاندىرۋدى، شەشىمدەردىڭ سالدارىن الدىن الا ەسەپتەۋدى جانە شاعىن جەڭىستەرگە قۋانۋدى دامىتادى. وسى داعدىلار ادام ءومىر بويى قالادى. ال ەندى قازاقستاندا ولاردى جۇيەلى جانە كاسىبي تۇردە بەرە الاتىن ماماندار بار.
