2029 جىلعى پرەزيدەنت سايلاۋى: ارەناعا تاسماعامبەتوۆ شىعۋى مٷمكٸن بە?

2029 جىلعى پرەزيدەنت سايلاۋى: ارەناعا تاسماعامبەتوۆ شىعۋى مٷمكٸن بە?
كوللاج: Dalanews.kz

قازٸرگٸ پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ جەتٸ جىلدىق مەرزٸمٸ ورتا تۇسىنا جاقىنداعان سايىن, يستيبليشمەنت پەن ساياساتتانۋشىلار «يمانعالي تاسماعامبەتوۆتە پرەزيدەنتتٸك امبيتسييا قالدى ما?» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ٸزدەۋدە, — دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Dala Inside-قا سٸلتەپ.

دەرەككە سٷيەنسەك, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامعا ايقىن بەلگٸ بەردٸ. «ەۋرازييالىق كەڭٸستٸكتەگٸ تۇراقتى دامۋ جەنە قاۋٸپسٸزدٸك» كونفەرەنتسيياسىندا ول تاعى دا پرەزيدەنت ٶكٸلەتتٸگٸ بٸر عانا 7 جىلدىق مەرزٸممەن شەكتەلەتٸنٸن ەسكە سالدى. ياعني, قاسىم-جومارت كەمەلۇلى قايتا سايلانبايدى جەنە ٶكٸلەتتٸلٸگٸن ۇزارتۋ ٷشٸن قيتۇرقىلارعا بارمايدى. بۇل پوستكەڭەستٸك ەلدەردە ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن قۇبىلىس. قازاقستان بۇل جاعىنان شىنىمەن دە العا شىعىپ وتىر.

«وسىنى پايدالانىپ ٶز كانديداتىن دايىنداپ جاتقان توپتار بار ەكەنٸ جاسىرىن ەمەس. ٷلكەن قىزعا قاراستى توپ سانجار بوقاەۆتى, تاعى بٸر «كٸشٸتٷركٸ» كونگلامەراتى مۇحتار جەكٸشەۆتٸ دايىنداۋدا. رەسەي ٶزٸنە ىڭعايلى پرەزيدەنت قويۋ ٷشٸن يمانعالي تاسماعامبەتوۆپەن بۇل مەسەلە بويىنشا ەلٸ تالاي اقىلداساتىنى انىق», — دەيدٸ, DALA INSIDE دەرەككٶزٸ.

ارنا مەلٸمەتٸنشە, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ 2017 جىلى رەسەيگە ەلشٸ بولىپ بارعالى بەرٸ, سول ەلدٸڭ وليگارحتارى مەن شەنەۋٸكتەرٸمەن ٶزارا تٸل تابىسىپ, ٶز بيزنەسٸن جاقسى جولعا قويعان بولاتىن. قازٸر ونىڭ نەگٸزگٸ تابىس كٶزٸ رەسەيمەن تىعىز بايلانىستى. وسى سەبەپتٸ, ورىس ەلەمٸن جاقتايتىن ساياساتكەر رەتٸندە رەسەيدٸڭ ىڭعايىنا كەلەتٸن تەتتٸ مەلٸمدەمەلەر جاساپ, كرەملگە ەدەمٸ جاعىنا بٸلدٸ. ال ودكب قۇلاعىن ۇستاعالى بەرٸ تاسماعامبەتوۆ تۋرا پۋتين مەن لۋكاشەنكو سيياقتى «ۇجىمدىق باتىس قاۋٸپ تٶندٸرٸپ تۇر. اقش, ەۋروپامەن كٷرەسۋ كەرەكپٸز» دەگەن سارىندا قايتا-قايتا سٶز سٶيلەپ, ونىڭ اقىرى توقاەۆتان سىپايى ەسكەرتۋ الۋىمەن اياقتالدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ مينسكتە ٶتكەن ودكب سامميتٸندە «ۇقشۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتەر تٶنٸپ كەلە جاتقانىن, ەگەر ونداي قاۋٸپ بولسا دا, ونى ٷنەمٸ ايتا بەرۋدٸڭ قاجەتٸ جوق دەپ ويلايمىن. تٷپتەپ كەلگەندە, قاۋٸپ-قاتەر ەردايىم بولعان. حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بولمىسى وسىنداي. بۇل تاقىرىپتى قايتا-قايتا كٶتەرۋ, بٸزدٸ ەلدەكٸمنەن قورقاتىنداي كٶرٸنٸس قالىپتاستىرادى. مۇنداي مەلٸمدەمەلەر مٷلدە قاتە تٷسٸنٸككە الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن, تٸپتٸ قازٸردٸڭ ٶزٸندە سولاي بولىپ كٶرٸنەدٸ. قاتىسۋشى مەملەكەتتەردٸڭ ابىروي-بەدەلٸن جەنە ولاردىڭ ەسكەري-ساياسي ەلەۋەتٸ مەن قۋاتىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇيىمنىڭ ريتوريكاسى قاتال, ەيتسە دە بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە قيسىندى بولۋعا تيٸس, – دەپ, بۇل سٶزدٸ ناقتى تاسماعامبەتوۆكە ارناپ جەتكٸزگەن.

«قازاقستانداعى ەڭ ٸرٸ ەلەكتورات – قازاقشا سٶيلەيتٸن, قازاقشا ويلايتىن قازاقتار. ولاردىڭ بارلىعى 2010 جىلدارى تاسماعامبەتوۆكە 100 پايىز داۋىس بەرۋگە دايىن بولدى. ەندٸ ونىڭ قازاقستان مٷددەسٸنەن الىستاپ, رەسەيگە تىم بەرٸلٸپ كەتكەنٸن كٶرگەندٸكتەن, قازٸر ەشكٸم قولداي قويمايدى», — دەيدٸ, دەرەككٶز.

ارنا كرەمل ٶزٸنٸڭ ەكٸمشٸلٸك رەسۋرسىمەن تاستى پرەزيدەنت قىلىپ قويا الا ما? كٶپ نەرسە كرەملدٸڭ تاس ٷشٸن قانشالىقتى جانكەشتٸلٸككە باراتىنىنا بايلانىستى دەپ بولجادى. سەبەبٸ ول تاسپەن شەكتەلٸپ قالماي, باسقا دا كانيداتتارمەن سٶز بايلاساتىنى زاڭدى. جەنە قاي ٷمٸتكەردٸڭ شانسى جوعارى, سونى تاڭداپ كەتۋٸ دە عاجاپ ەمەس.

«مەسكەۋدٸڭ نەگٸزگٸ ارمانى, قازاقستانعا رەسەيشٸل باسشى ەكەلٸپ, رەسەي-بەلارۋس-قازاقستان وداقتاس مەملەكەتٸن قۇرۋ. بٸراق رەسەيشٸل كانديداتتى قازاق حالقى قولداماي قويسا, ول جوسپاردى ٸسكە اسىرۋ مٷمكٸن بولمايدى. يمانعالي نۇرعاليۇلى بيىل قىستا 68 جاسقا تولادى. اناۋ ايتقانداي جاس تا ەمەس. 2025 جىلدىڭ اياعىندا ونىڭ ودكب باس حاتشىسى رەتٸندەگٸ ٶكٸلەتتٸلٸگٸ اياقتالادى», — دەيدٸ دەرەككٶز.