مەملەكەتتٸك جاستار ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ – جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەسٸ. 2024 جىلى 400 مىڭنان استام جاس جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
«قازاقستاننىڭ بولاشاعى – وتانشىل, بٸلٸمدٸ, ەڭبەكقور ازاماتتاردىڭ, ياعني جاستاردىڭ قولىندا. مەن جاس ۇرپاقتىڭ جاسامپازدىق قۋاتىنا سەنەمٸن!», – دەدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
2024 جىلى قازاقستاندىق جاستارمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ باستى باعىتى «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسى بولدى. بۇل باعىتتى مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ٷشٸنشٸ وتىرىسىندا ايقىنداپ بەردٸ. تۇجىرىمداما ادالدىق, ەدٸلدٸك جەنە ەڭبەكقورلىق سەكٸلدٸ قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋعا نەگٸزدەلگەن.
ەلٸمٸزدٸڭ بٸرنەشە ٶڭٸرٸندە وقىتۋ جەنە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ باعدارلامالارى جٷزەگە استى. اتاپ ايتساق, استانادا – «Jol Tap» (3,9 مىڭ ادام وقۋدان ٶتتٸ), الماتى, اقتٶبە جەنە قاراعاندى وبلىستارىندا – «Jumys Tap» (10 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلدى) باعدارلامالارى. سونداي-اق الماتىدا «Jobfair365» پلاتفورماسى جۇمىس ٸستەيدٸ, ونىڭ كٶمەگٸمەن 2,5 مىڭ جاس مامان جۇمىسقا ورنالاستى.
استانادا «Jol Tap» جوباسى اياسىندا 19,5 مىڭ ازامات مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىنىڭ 52 تٷرٸ بويىنشا كەڭەس الدى. ولاردىڭ ٸشٸندە 3,9 مىڭ ادام 10 تٷرلٸ ماماندىق بويىنشا وقىتىلدى (تٸگٸنشٸ, باريستا, ساتۋشى-كاسسير, ەلەكترگازبەن دەنەكەرلەۋشٸ, بۋحگالتەرلٸك ەسەپتٸڭ نەگٸزدەرٸ, اياق كيٸم جٶندەۋ جەنە كٸلت جاساۋ, كورپۋستىق جيھاز جاساۋ نەگٸزدەرٸ, ماي جەنە دٶڭگەلەك اۋىستىرۋ جٶنٸندەگٸ اۆتو-مامان, Kaspi دٷكەنٸندەگٸ ساۋدا نەگٸزدەرٸ جەنە ت.ب.)
جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارى 2024 جىلى كەسٸپتٸك باعدار بەرۋ ماقساتىندا 500-دەن استام بوس جۇمىس ورىن جەرمەڭكەسٸن ۇيىمداستىرىپ, 1 ميلليوننان استام كەڭەس بەرٸپ ٷلگەردٸ (زاڭگەرلٸك, پسيحولوگييالىق, كەسٸپتٸك باعدار, مەملەكەتتٸك باعدارلامالار, ۆولونتەرلٸك, جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ت.ب.).
NEET ساناتىنداعى جاستارعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل ساناتقا جاتاتىن 160 مىڭنان استام جاس بار. ولار – بٸلٸمٸ مەن جۇمىسى جوق قازاقستاندىق جاستار. NEET جاستارىنىڭ باستامالارىن قولداۋ ماقساتىندا قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ «Zhas project» اياسىندا 280 گرانت بٶلدٸ (ەر گرانتتىڭ مٶلشەرٸ – 1 ميلليون تەڭگە).
سونىمەن قاتار 20 جىلدان استام ۋاقىت بويى ەلدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە جاستاردى ماۋسىمدىق جۇمىسپەن قامتۋعا باعىتتالعان «جاسىل ەل» جوباسى جٷزەگە اسىپ كەلەدٸ. سوڭعى 3 جىلدا 100 مىڭنان استام جاس قامتىلسا, ونىڭ 30 مىڭنان استامى – اۋىل جاستارى.
مەملەكەت جاستارعا تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸن شەشۋ بويىنشا جٷيەلٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. 2017 جىلدان باستاپ, مەملەكەتتٸك باعدارلامالار اياسىندا 7 200-دەن استام جاس قازاقستاندىق باسپاناعا يە بولدى.
بٷگٸندە «وتباسى بانك» جەنە وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ, ەلدٸڭ 16 ٶڭٸرٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن جاستارعا ارنالعان ارنايى يپوتەكالىق باعدارلامالار دا ٸسكە قوسىلدى. شارتتارىن اتاپ ايتاتىن بولساق, 10% باستاپقى جارنا تٶلەنٸپ, پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸ 5%-دان باستالادى, 19 جىلعا دەيٸن نەسيە بەرٸلەدٸ.
باعدارلاماعا 35 جاسقا دەيٸنگٸ كەز كەلگەن قازاقستان ازاماتى قاتىسا الادى, بٸراق وتباسىلى بولعان جاعدايدا ەرلٸ-زايىپتىنىڭ بٸرەۋٸ عانا ٶتٸنٸش بەرە الادى.
سونداي-اق جاستار ٷشٸن ارنايى كۆوتالار قاراستىرىلعان رەسپۋبليكالىق تۇرعىن ٷي باعدارلامالارى دا بار. اتاپ ايتساق, «وتاۋ» جەنە «ناۋرىز» باعدارلامالارى. 2024 جىلى وسى باعدارلامالار اياسىندا 3 923 جاس ازاماتقا جالپى سوماسى 103,4 ملرد تەڭگە نەسيە بەرٸلدٸ. «وتاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا 1 450 جاس ازامات جالپى سوماسى 31,7 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە نەسيە الدى.
جاستار ساياساتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ – كادرلىق ەلەۋەتتٸ ارتتىرۋ.«پرەزيدەنتتٸك جاستار كادرلىق رەزەرۆٸ» – مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن 2019 جىلدان باستاپ ٸسكە اسىپ كەلە جاتقان جوبا. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 315 رەزەرۆتەگٸ جاس مەملەكەتتٸك جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردا باسشىلىق لاۋازىمدارعا تاعايىندالدى.
جوباعا قىزىعۋشىلىق جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ (2019 جىلى – 13 مىڭ ادام, 2021 جىلى – 22 مىڭ ادام, 2023 جىلى – 31 مىڭ ادام). ٷش ٸرٸكتەۋدٸڭ نەتيجەسٸ بويىنشا 400 ادام رەزەرۆكە قابىلداندى (2019 جىلى – 300 ادام, 2021 جەنە 2023 جىلدارى – 50 ادام).
ولار ساياسي مەملەكەتتٸك لاۋازىمدارعا, «ا» كورپۋسىنا, سونداي-اق «ب» كورپۋسىنداعى باسشىلىق قىزمەتتەرگە تاعايىندالۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى.
2024 جىلى العاش رەت بارلىق ٶڭٸردە ايماقتىق كادرلىق رەزەرۆكە ٸرٸكتەۋ ٶتتٸ. وعان رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن وبلىستاردىڭ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارى قاتىستى. 505 ادام ەكٸ جىل مەرزٸمگە رەزەرۆكە قابىلدانىپ, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ كەلٸسٸمٸمەن «ب» كورپۋسىنداعى ەكٸمشٸلٸك مەملەكەتتٸك لاۋازىمدارعا كونكۋرسسىز تاعايىندالۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى.
سونىمەن قاتار, مەجٸلٸس پەن مەسليحات سايلاۋىندا جاستارعا ارنالعان ارنايى كۆوتالار ەنگٸزٸلدٸ, بۇل باستاما ورگانداردىڭ جۇمىسىنا جاڭا سەرپٸن بەردٸ.
بۇدان بٶلەك مەملەكەت گرانتتار مەن سىياقىلار ارقىلى جاستارعا قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. 2024 جىلى 90 ملن. تەڭگەگە «تەۋەلسٸزدٸك ۇرپاقتارى» گرانتى 30 جاسقا تابىستالدى. جوبا التى باعىت بويىنشا گرانت بٶلدٸ. اتاپ ايتساق, عىلىم, مەدەنيەت, IT, مەديا, بيزنەس, ۆولونتەرلٸك سەكٸلدٸ تاقىرىپتار قامتىلدى. «دارىن» مەملەكەتتٸك جاستار سىيلىعىنىڭ مٶلشەرٸ 1 ملن تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتىلدى.
بيىل جاستارعا ارنالعان ارنايى گرانتتىق جوبالار 6 باعىت بويىنشا (لۋدومانييا مەن ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ, جاستاردىڭ قارجىلىق جەنە قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋ جەنە ت.ب.) بٶلٸنەدٸ. جوبانىڭ جالپى سوماسى شامامەن – 720 ملن تەڭگە (2025-2027 ج. ج. كەزەڭ ٷشٸن).
ستارتاپتار مەن يننوۆاتسييالىق باستامالاردى قولداۋ جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جەنە ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸنك ىقپال ەتەدٸ.
كەسٸپتٸك باعدار بەرۋ جەنە جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جەردەمدەسۋ جاستاردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋ دەڭگەيٸن ارتتىرادى.
جالپى, كٶپۆەكتورلى جاستار ساياساتى جاستاردىڭ قوعامدىق ٶمٸرگە بەلسەندٸ ارالاسۋىنا, ولاردىڭ ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸك دەڭگەيٸنٸڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدٸ.
