سوعان قاراماي ٷكٸمەت 17 ملن. حالىقتى اسىراي الماي وتىر. انىعىندا 17-اق ملن. Əلەمنٸڭ ەڭ ٸرٸ استانالارىندا وسىنشا حالىق تۇرادى.
سوندا بٸز نەگە بايي المادىق? دامىعان, بايىعان ەلدەردٸڭ قاتارىنا قوسىلاتىن مٷمكٸندٸگٸمٸز دە, əلۋەتٸمٸز دە بار ەدٸ عوي? Əلدە باردى ۇقساتا المادىق پا? جوق, باردى ۇقساتقاندار بولدى. بٸراق, بۇل بايلىق, əستە, حالىققا بۇيىرعان جوق.
تəۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارىنداعى قازاقستان قالاي تونالسا, قازٸر دە سولاي تالان-تاراجعا تٷسۋدە... سوڭعى 10 جىلدا قازاقستاننان ەكٸ ۇلتتىق قوردىڭ اقشاسىنا پارا-پار قاراجات سىرتقا اعىلىپتى. ناقتىلاساق, 2003-2014 جىلدىڭ ارالىعىندا 167,4 ملرد دوللاردى قۇرايتىن زاڭسىز اقشا شەتەلگە كەتكەن. ەرينە, ٶز اياعىمەن ەمەس, قوجايىنى تاسىعان. حالىقتىڭ كٶزٸنەن تاسالاپ...ال ۇلتتىق قورداعى اقشا ەڭ تولدى دەگەندە 76 ملرد-تان ەزەر اسقان ەكەن. كٶردٸڭٸز بە? بٸز توقتاۋسىز تونالۋ ٷستٸندەمٸز.
[caption id="attachment_15854" align="alignleft" width="217"]
ٷكٸمەت اقىلدى بولسا 17 ملن. حالىقتى اسىراۋ قيىن ەمەس ەدٸ.
بٸر ويشىلدىڭ بىلاي دەگەنٸ بار: اقىلدى ٷكٸمەتتٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتۋ.
الايدا, اقىماق ٷكٸمەت بەرٸن كەرٸسٸنشە ٸستەيدٸ, ٶزٸ قايىرشىنىڭ جاعدايىنا تٷسٸرگەن قوعامنىڭ ٸشٸندە قاتال تەرتٸپ ورناتقىسى كەلەدٸ.
راس پا? راس. حالىقتىڭ تۇرمىسى تٷزۋ بولسا مۇنداي ماقالالار جازىلماس تا, وقىلماس تا ەدٸ عوي, سولاي ەمەس پە?
دəل قازٸرگٸ قازاقستاندا ٶمٸردٸڭ قىزىعىن كٶرۋ دەگەن تٷسٸنٸك جوق, ٶكٸنٸشكە وراي. كەرٸسٸنشە, كٷنكٶرٸس ٷشٸن كٷرەس قانا بار.
ٸزدەنۋ, ٶز-ٶزٸڭدٸ دامىتۋ, دامىعان ەلدەردٸڭ تۇرعىندارى قۇساقتى
əلەمدٸ ارالاۋ دەگەن ۇعىمدار بٸزگە əلٸ دە تاڭسىق جəنە əلٸ دە جات. ٶيتكەنٸ, بۇعان دا جاعداي كەرەك. ال بٸزدٸكٸ شە? تاماق تابۋ, جانتالاسۋ, جاعا جىرتىسۋ...
17 ملن. حالىقتى اسىراي الماي وتىرعان ٷكٸمەتٸمٸز سونداي دارحان. وعان قۇنى بٸرنەشە ميلليارد تەڭگەگە شىعاتىن داۋرىقپا دودالاردى ٶتكٸزۋ تٷك تە ەمەس. دەمەك, بٸز جاي عانا كەدەي ەمەسپٸز, داراقى كەدەيمٸز. داراقى كەدەيدٸڭ مىرزالىعىنا بٸر جاعىنان كٷلكٸڭ, ەندٸ بٸر جاعىنان جىلاعىڭ كەلەدٸ.
قازاقستاننىڭ قازٸرگٸ جاعدايى ٷكٸمەتتٸڭ وسى ۋاقىتقا دەيٸن تٷك بٸتٸرمەگەنٸن اڭعارتاتىن سيياقتى ما, قالاي?
بٸرەۋدەن وزعان دəنەڭەمٸز جوق ەكەن. كەرٸسٸنشە, قالىپ قويىپپىز. "Əلەمدٸك ٶلشەممەن سالىستارعاندا ورتا ازييا əلٸ دە بولسا "ورتا عاسىرلاردا ٶمٸر" سٷرەدٸ", (بجەزينسكيي).
مۇنايدان تٷسكەن تابىسقا داندايسىعانىمىز سونشالىق, ٶندٸرٸس, ٶنٸم ٶندٸرۋ دەگەن مəسەلەلەر مٷلدە اتاۋسىز قالىپتى. ۇمىتىلىپتى. ال اشىلىپ جاتقانى əنشەيٸن كٶز الداۋ ەكەن. ٶندٸرٸس اياعىنان تۇرماق تٷگٸل, ورنىنان قوزعالماپتى دا.
"قازاقستاندا جٸپ ساباقتايتىن ينە تۇعىلى, تٷيمە ٶندٸرٸلمەيدٸ" دەگەن سٶز سودان قالعان, بəلكٸم.
كٶپ اسقانعا – بٸر توسقان دەيدٸ.
قۇنىنان ايىرىلعان قارا التىننىڭ "ارقاسىندا" اسپاننان جەرگە تٷستٸك. مۇنى مويىنداعىمىز كەلمەيدٸ, بٸراق. كٸم ەكەنٸمٸز, مٸنە, وسى كەزدە بٸلٸندٸ.
ٷكٸمەت ايتاتىن دامۋدىڭ داڭعىل جولىنداعى قازاقستان انىعىندا مۇنايعا تəۋەلدٸ كٶپ مەملەكەتتەردٸڭ بٸرٸ عانا ەكەن.
مۇنايدان باسقا سەنەرٸ جوق. مۇنايدان باسقا كٷنكٶرٸسٸ جوق. وسى ۋاقىتقا مۇنايدىڭ ارقاسىندا بيتٸمٸز سەمٸرٸپ كەلٸپتٸ. انىعىندا, سىرتىمىز بٷتٸن, ٸشٸمٸز تٷتٸن ەل ەكەن.
بۇدان كەلٸپ ٷكٸمەت 17 ملن. حالىقتى قالاي اسىرايدى?
شىنداپ كەلگەندە, ەلدٸ بٷگٸنگٸ جاعدايعا جەتكٸزگەن ٷكٸمەتتٸڭ ٶزٸ ەمەس پە?
مۇنداي جاعدايدا قازاقستاننىڭ بارلىق سəتسٸزدٸكتەرٸن əلەمدٸك داعدارىستىڭ موينىنا ارتۋ قانشالىقتى قيسىندى? كٸنəلٸنٸ شەتتەن ٸزدەگەنشە, ٷكٸمەتكە الدىمەن ٶزٸنٸڭ əرەكەتٸنە ەسەپ بەرگەن جٶن شىعار...
ال فرەدو
