1,5 ملن ادام قازاقستاندىق تەلەارنالاردى قارامايدى

1,5 ملن ادام قازاقستاندىق تەلەارنالاردى قارامايدى
قازاقستاندا 600 مىڭعا تارتا وتباسى «سۇر» سپۋتنيكتٸك تارەلكالاردى پايدالانىپ جٷر. جالپى ەلٸمٸزدە مٶلشەرمەن 1,5 ميلليون ادام قازاقستاندىق تەلەارنالاردى قارامايدى. بۇل تۋرالى قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ جالپى وتىرىسىندا قر اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترٸ دەۋرەن اباەۆ مەلٸمدەدٸ.

جالپى وتىرىستا مينيستر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» اتتى زاڭ جوباسىن تانىستىردى.

كەيٸن حالىق قالاۋلىسى ەلييا ساپاروۆا ەلٸمٸزدەگٸ ازاماتتاردىڭ بٸراز بٶلٸگٸ «سۇر» تارەلكالاردى پايدالانىپ, وتاندىق باق تاراتقان اقپاراتتاردان تىس قالىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. وسى ورايدا ول دەۋرەن اباەۆتان اتالعان سالاعا قالاي باقىلاۋ جٷرگٸزەتٸنٸن سۇرادى.

«تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا اتالعان سالادا ليتسەنزييا مەن ٶزٸنٸڭ سپۋتنيكتٸك جٷيەسٸ جوق, وپەراتورلارعا تىيىم سالۋ نورماسى ۇسىنىلىپ وتىر. اتالعان نورمانى قولداي وتىرىپ, بٸر نەرسەنٸ انىقتاعىم كەلەدٸ. ياعني,  اتالعان نورما «سۇر» سپۋتنيكتٸك تارەلكاسى بار ازاماتتارعا قالاي ەسەر ەتەدٸ? اتالعان سالانى قالاي باقىلاۋعا الماقسىزدار?»  – دەدٸ دەپۋتات.

وسى ورايدا قر اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترٸ اتالعان سالا اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«بۇل مەسەلە ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتىستى. قازٸرگٸ كەزدە 600 مىڭعا تارتا وتباسى «سۇر» تارەلكالاردى پايدالانۋدا. بۇل جەردە جادى كارتاسى پايدالانىلادى. ال وندا قازاقستاندىق تەلەارنالار ورناتىلماعان. وسى ورايدا شامامەن 1,5 ميلليون ادام قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸنەن تىس قالىپ وتىر, ياعني ولار قازاقستاندىق تەلەارنالاردى قارامايدى جەنە ەلٸمٸزدە نە بولىپ جاتقانىن بٸلمەيدٸ», – دەدٸ مينيستر.

اباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەل تۇرعىندارى «سۇر» تارەلكالاردى پايدالانۋدى جالعاستىرۋدا. سەبەبٸ, بۇل سالا ەلٸمٸزدە زاڭ جٷزٸندە رەتتەلمەگەن.

«سوندىقتان بۇل مەسەلەنٸ ٶزەكتٸ دەپ بٸلەمٸز. وسى قۇرىلعىلاردى پايدالانۋدى ادامدار جالعاستىرا بەرەدٸ. بۇل تۇرعىدا تۇتىنۋشىلارعا ىقپال ەتۋدٸڭ ەشقانداي شارالارى بٸزدە قاراستىرىلماعان. الايدا بٸز وسى كارتالاردى تاراتىپ جٷرگەن ادامدىردى قۇقىقتىق كەڭٸستٸككە شىعارۋدامىز. ولار شىنىمەن دە قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق كەڭٸستٸگٸنەن تىس قالىپ وتىر. ەلەكتروندى تٶلەمدەر ارقىلى تٶلەنگەن اقشا باسقا ەلدەرگە كەتٸپ – جاتىر», – دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن مينيستر.

سونداي-اق, اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترٸ دەۋرەن اباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ سۇراۋىنا جاۋاپ بەرمەيتٸن شەنەۋنٸكتەردٸڭ جالاقىسى تٶمەندەتٸلەتٸن بولادى.

«ولاردىڭ قىزمەتٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعالاۋ بونۋستىق-بالدىق جٷيەگە كەلتٸرٸلۋدە. سول سەبەپتٸ, ەگەر ول جاۋاپ بەرمەسە, تيٸسٸنشە, رەيتينگٸ قۇلدىرايدى, نەتيجەسٸندە, ەڭبەكاقىسى دا كەميدٸ. مەمورگانداردىڭ قىزمەتٸ تيٸمدٸلٸگٸنٸڭ ٶلشەم-كريتەرييلەرٸنٸڭ بٸرٸ – باق-پەن جۇمىس بولادى. مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرگە ارنايى KPI, تيٸمدٸلٸك كٶرسەتكٸشتەرٸ بەلگٸلەنەدٸ, ول ٶز جۇمىسىندا سوعان سەيكەس كەلۋگە مٸندەتتەنەدٸ. باسشىلار ونىڭ KPI كٶرسەتكٸشتەرٸنە جاۋاپ بەرەتٸن-بەرمەيتٸنٸن قاراپ وتىرادى. جاۋاپ بەرمەسە, جۇمىستان بوساتا الادى», – دەدٸ دەۋرەن اباەۆ.

زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى

 اتالعان زاڭ جوباسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ, اقپاراتتاندىرۋ جەنە بايلانىس, اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى قۇقىقتىق رەتتەۋدٸ قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن كوممۋنيكاتسييالار سالاسىنداعى ٶزگەرٸستەر بٸرنەشە باعىتتارعا ارنالعان.

 بٸرٸنشٸدەن, اقپارات سالاسىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى:
- سۋبتيترلەۋدٸ نەمەسە سۋردواۋدارمانى كەڭٸنەن قولدانۋ ارقىلى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامداردىڭ اقپاراتقا قولجەتٸمدٸلٸگٸنە قۇقىقتاردى پايدالانۋ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتۋ;
- «بالانىڭ جاسىنا سەيكەس كەلەتٸن اقپارات» دەگەن ۇعىمدى زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكٸتۋ;

- بالانىڭ بەينەسٸن جەنە دەربەس دەرەكتەرٸن بالانىڭ ٶزٸنٸڭ نەمەسە ونىڭ زاڭدى ٶكٸلدەرٸنٸڭ كەلٸسٸمٸنسٸز پايدالانۋدى شەكتەۋ جٶنٸندەگٸ نورمالاردى ەنگٸزۋ جولىمەن قامتاماسىز ەتۋ.

2) باق قىزمەتٸ ٷشٸن:
- بولماشى بۇزۋشىلىقتار بويىنشا باق قىزمەتٸن   توقتاتا تۇرۋ جەنە تارالىمدى تەركٸلەۋ تٷرٸندە ەكٸمشٸلٸك جازالاۋ شارالارىن الىپ تاستاۋ;
- ولاردىڭ اۋىزشا جەنە جازباشا سۇراۋ سالۋلارى بويىنشا باق  اقپارات ۇسىنۋ پروتسەسٸن رەتكە كەلتٸرۋ;
- باق-پەن جۇمىس ٸستەۋدٸ جٷزەگە اسىراتىن ۋەكٸلەتتٸ تۇلعالاردىڭ نەمەسە بٶلٸمشەلەردٸڭ مەرتەبەسٸ مەن فۋنكتسييالارىن ايقىنداۋ;
- باسپاسٶز باسىلىمدارىنىڭ ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا مٸندەتتٸ دانانى ەلەكتروندىق تٷردە عانا ۇسىنۋى جولىمەن جاعداي جاساۋ.
3)  وتاندىق تەلەۆيزييا جەنە جارناما نارىقتارى:
-  سپۋتنيكتٸك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ وپەراتورلارىنىڭ قابىلداعىش قوندىرعىلارىن تاراتۋمەن اينالىساتىن تۇلعالاردى تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ سۋبەكتٸلەرٸ رەتٸندە زاڭنامالىق تۇرعىدان ايقىنداۋ;
- مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ۇيىمداردا جارييا تٷردە كٶرسەتۋ ٷشٸن تەك قانا وتاندىق تەلە-راديوارنالارىن تاراتۋ جٶنٸندەگٸ تالاپتاردى ەنگٸزۋ;
- مەملەكەتتٸك تٸلدەگٸ جارنامانى تەڭ مٶلشەردە بٶلۋ جٶنٸندەگٸ نورمالاردى ناقتىلاۋ جولىمەن دامىتۋ.

4) كوممۋنيكاتسييا:
-  مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك رەسٸمٸن جەتٸلدٸرۋ ارقىلى اقپاراتتاندىرۋدىڭ سەرۆيستٸك مودەلٸ بويىنشا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸ الۋ;
- مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸنە قويىلاتىن تالاپتاردى قايتا قاراۋ, اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنا سەيكەستٸككە مٸندەتتٸ سىناق رەسٸمٸنە جاتاتىن وبەكتٸلەردٸ انىقتاۋ جولىمەن دامىتۋ.
مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى وسى وتىرىستا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىنىڭ  قىزمەتٸن جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسى, «ادۆوكاتتىق قىزمەت جەنە زاڭ كٶمەگٸ تۋرالى» زاڭنىڭ جوباسىن ٸلەسپە تٷزەتۋرلەرٸمەن جۇمىسقا الىپ, بەيٸندٸ كوميتەتتەرگە قورىتىندى ەزٸرلەۋ مەرزٸمدەرٸن بەلگٸلەدٸ.