1,5 mln adam qazaqstandyq telearnalardy qaramaidy

1,5 mln adam qazaqstandyq telearnalardy qaramaidy
Qazaqstanda 600 myńǵa tarta otbasy «sur» spýtniktik tarelkalardy paidalanyp júr. Jalpy elimizde mólshermen 1,5 million adam qazaqstandyq telearnalardy qaramaidy. Bul týraly QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda QR Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministri Dáýren Abaev málimdedi.

Jalpy otyrysta ministr «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine aqparat jáne kommýnikatsiialar máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» atty zań jobasyn tanystyrdy.

Keiin halyq qalaýlysy Áliia Saparova elimizdegi azamattardyń biraz bóligi «sur» tarelkalardy paidalanyp, otandyq BAQ taratqan aqparattardan tys qalyp otyrǵanyn atap ótti. Osy oraida ol Dáýren Abaevtan atalǵan salaǵa qalai baqylaý júrgizetinin surady.

«Teleradio habarlaryn taratý týraly» zań jobasy boiynsha atalǵan salada litsenziia men óziniń spýtniktik júiesi joq, operatorlarǵa tyiym salý normasy usynylyp otyr. Atalǵan normany qoldai otyryp, bir nárseni anyqtaǵym keledi. Iaǵni,  atalǵan norma «sur» spýtniktik tarelkasy bar azamattarǵa qalai áser etedi? Atalǵan salany qalai baqylaýǵa almaqsyzdar?»  – dedi depýtat.

Osy oraida QR Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministri atalǵan sala aqparattyq qaýipsizdik úshin óte mańyzdy ekenin atap ótti.

«Bul másele elimizdiń aqparattyq qaýipsizdigine qatysty. Qazirgi kezde 600 myńǵa tarta otbasy «sur» tarelkalardy paidalanýda. Bul jerde jady kartasy paidalanylady. Al onda qazaqstandyq telearnalar ornatylmaǵan. Osy oraida shamamen 1,5 million adam Qazaqstannyń aqparattyq keńistiginen tys qalyp otyr, iaǵni olar qazaqstandyq telearnalardy qaramaidy jáne elimizde ne bolyp jatqanyn bilmeidi», – dedi ministr.

Abaevtyń aitýynsha, el turǵyndary «sur» tarelkalardy paidalanýdy jalǵastyrýda. Sebebi, bul sala elimizde zań júzinde rettelmegen.

«Sondyqtan bul máseleni ózekti dep bilemiz. Osy qurylǵylardy paidalanýdy adamdar jalǵastyra beredi. Bul turǵyda tutynýshylarǵa yqpal etýdiń eshqandai sharalary bizde qarastyrylmaǵan. Alaida biz osy kartalardy taratyp júrgen adamdyrdy quqyqtyq keńistikke shyǵarýdamyz. Olar shynymen de Qazaqstannyń quqyqtyq keńistiginen tys qalyp otyr. Elektrondy tólemder arqyly tólengen aqsha basqa elderge ketip – jatyr», – dep túiindedi sózin ministr.

Sondai-aq, aqparat jáne kommýnikatsiialar ministri Dáýren Abaevtyń aitýynsha, buqaralyq aqparat quraldarynyń suraýyna jaýap bermeitin sheneýnikterdiń jalaqysy tómendetiletin bolady.

«Olardyń qyzmetiniń tiimdiligin baǵalaý bonýstyq-baldyq júiege keltirilýde. Sol sebepti, eger ol jaýap bermese, tiisinshe, reitingi quldyraidy, nátijesinde, eńbekaqysy da kemidi. Memorgandardyń qyzmeti tiimdiliginiń ólshem-kriteriileriniń biri – BAQ-pen jumys bolady. Memlekettik qyzmetshilerge arnaiy KPI, tiimdilik kórsetkishteri belgilenedi, ol óz jumysynda soǵan sáikes kelýge mindettenedi. Basshylar onyń KPI kórsetkishterine jaýap beretin-bermeitinin qarap otyrady. Jaýap bermese, jumystan bosata alady», – dedi Dáýren Abaev.

Zań jobasynyń negizgi baǵyttary

 Atalǵan zań jobasy buqaralyq aqparat quraldary, teleradio habarlaryn taratý, aqparattandyrý jáne bailanys, aqparattyq qaýipsizdik salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy quqyqtyq retteýdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Buqaralyq aqparat quraldary men kommýnikatsiialar salasyndaǵy ózgerister birneshe baǵyttarǵa arnalǵan.

 Birinshiden, aqparat salasynda azamattardyń quqyqtary:
- sýbtitrleýdi nemese sýrdoaýdarmany keńinen qoldaný arqyly múmkindigi shekteýli adamdardyń aqparatqa qoljetimdiligine quqyqtardy paidalaný múmkindigin keńeitý;
- «balanyń jasyna sáikes keletin aqparat» degen uǵymdy zańnamalyq turǵydan bekitý;

- balanyń beinesin jáne derbes derekterin balanyń óziniń nemese onyń zańdy ókilderiniń kelisiminsiz paidalanýdy shekteý jónindegi normalardy engizý jolymen qamtamasyz etý.

2) BAQ qyzmeti úshin:
- bolmashy buzýshylyqtar boiynsha BAQ qyzmetin   toqtata turý jáne taralymdy tárkileý túrinde ákimshilik jazalaý sharalaryn alyp tastaý;
- olardyń aýyzsha jáne jazbasha suraý salýlary boiynsha BAQ  aqparat usyný protsesin retke keltirý;
- BAQ-pen jumys isteýdi júzege asyratyn ýákiletti tulǵalardyń nemese bólimshelerdiń mártebesi men fýnktsiialaryn aiqyndaý;
- baspasóz basylymdarynyń ýákiletti organǵa mindetti danany elektrondyq túrde ǵana usynýy jolymen jaǵdai jasaý.
3)  Otandyq televiziia jáne jarnama naryqtary:
-  spýtniktik teleradio habarlaryn taratý operatorlarynyń qabyldaǵysh qondyrǵylaryn taratýmen ainalysatyn tulǵalardy teleradio habarlaryn taratý sýbektileri retinde zańnamalyq turǵydan aiqyndaý;
- memlekettik organdar men uiymdarda jariia túrde kórsetý úshin tek qana otandyq tele-radioarnalaryn taratý jónindegi talaptardy engizý;
- memlekettik tildegi jarnamany teń mólsherde bólý jónindegi normalardy naqtylaý jolymen damytý.

4) Kommýnikatsiia:
-  memlekettik-jekeshelik áriptestik rásimin jetildirý arqyly aqparattandyrýdyń servistik modeli boiynsha kórsetiletin qyzmetterdi alý;
- memlekettik organdardyń aqparattyq júielerine qoiylatyn talaptardy qaita qaraý, aqparattyq qaýipsizdik talaptaryna sáikestikke mindetti synaq rásimine jatatyn obektilerdi anyqtaý jolymen damytý.
Májilis depýtattary osy otyrysta Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine ishki ister organdarynyń  qyzmetin jetildirý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly Qazaqstan Respýblikasy zańynyń jobasy, «Advokattyq qyzmet jáne zań kómegi týraly» zańnyń jobasyn ilespe túzetýrlerimen jumysqa alyp, beiindi komitetterge qorytyndy ázirleý merzimderin belgiledi.