Qarjy ministrligi áldebir sarapshylarǵa jaýap retinde Ulttyq Qordyń statistikasyn jiberip, 2023 jyly onyń tolyqqanyn aitýda. Úkimetke bulai aqtalý ne úshin kerek boldy?
Ótken jyly «Samuryq-Qazyna» qory ózine tiisti «Qazmunaigaz» aktsiialarynyń 8 paiyzyn 1,3 trillon teńgege Ulttyq qorǵa satqan bolatyn. Atalmysh operatsiia Qarjy ministrligi men Ulttyq Bank basqaratyn Ulttyq Qordyń investitsiiasy degen dáiekpen júrgizildi. Alaida, sol 1,3 trillion teńge «Samuryq-Qazyna» qorynyń kapitalyna jetken joq. Úkimet ony ózine aldy da, biýdjet shyǵyndaryna baǵyttap jiberdi.
Sonda, qarjy qorǵa jetpei, biýdjet shyǵyndaryn jabý úshin biýdjetke barmaq. Onda «Samuryq-Qazyna» qory óz balansynan bir mezette 1,3 trillion teńge joǵaltty dep esepteýge bolady.
Qarjy ministrligi óz kezeginde Ulttyq Qor 2023 jylǵy tabysy shyǵynynan artyq boldy, iaǵni qor molaidy degen statistika berip otyr. Biraq «Qazmunaigaz shemasy» arqyly biýdjet defitsitin japqan 1,3 trillion teńgeni esepke alǵysy joq.
«2023 jyldyń qorytyndysy boiynsha Ulttyq qordyń túsimderi 6,4 trln teńgeni qurady, onyń ishinde munai sektorynyń túsimderi - 4,6 trln teńge jáne investitsiialyq kiris - 1,8 trln teńge. 2023 jyly Ulttyq qordan respýblikalyq biýdjetke transfertter túrinde 4,1 trln teńge baǵyttaldy. Osylaisha, 2023 jyldyń qorytyndysy boiynsha Ulttyq qordyń taza túsimderi 2,3 trln teńgeni qurady. Nátijesinde 2023 jyly Ulttyq qordyń aktivteri 26,8 trln teńgeden 29,1 trln teńgege deiin ósti», - dep málimdedi, Qarjy ministrligi.
Sarapshylar, Qarjy ministrligi taza túsim dep otyrǵan 2,3 trillion teńgeden «Qazmunaigaz» aktsiialary arqyly sýǵa aǵyp ketken 1,3 trillion teńgeni alyp tastaý qajet dep sanaidy. Sebebi, «Samuryq-Qazyna» qory aktsiia satýdan túsken osy qarjyny óz kapitalynda saqtap qalǵan joq. Ol respýblikalyq biýdjettiń kiris bóligine transfertter túrinde emes, «Memlekettik menshikti satýdan túsken kiris» baby arqyly enip otyr. Iaǵni bul qarjy jumsalyp ketedi.
Biraq, Qarjy ministrliginiń de óz ýáji bar.
«Bul qate tujyrym, sebebi Ulttyq qordyń 1,3 trln. teńge mólsherindegi qarajaty jumsalǵan joq, QMG aktsiialaryna investitsiialandy. Iaǵni, muny Ulttyq qordan qarajat alý dep qarastyrýǵa bolmaidy. Ulttyq qor qarajatyn QMG aktsiialaryna, basqa da qarjy quraldaryna ornalastyrý 2030 jylǵa deiingi QR Memleket qarjysyn basqarý tujyrymdamasyna jáne Ulttyq qor aktivterin ornalastyrýǵa ruqsat etilgen qarjy quraldarynyń tizbesine sáikes júrgiziledi» - dep málimdedi, ministrliktiń baspasóz-qyzmeti.
23 jyldyń ishinde Ulttyq Qor 2002, 2008, 2014, 2015, 2018, 2022 jyldary minýsta bolǵan. Al byltyr, iaǵni 2023 jyly pliýske shyqty.
