Forýmnyń halyqaralyq deńgeide ótýi QR MOM direktory Rashida Erimqyzy Haripovanyń bastamasymen júzege asty.
Túrkitildes halyqtar arasyndaǵy dostyq qarym-qatynasty damytý jáne nyǵaitý, qazirgi qoǵamda ulttyq salt-dástúrdi saqtaý ári dáripteýdiń ózekti máselelerine arnalǵan bul forýmǵa otandyq jáne sheteldik ǵalymdar, mýzei, kitaphana men arhiv qyzmetkerleri qatysty. Jiynnyń saltanatty ashylýyna Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport vitse-ministri Nurǵisa Muratuly Dáýeshov, IýNESKO Klasterlik biýrosy direktorynyń mindetin atqarýshy Magnýs Magnýsson, Túrkiia Respýblikasynyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýly Ali Ryza Akynjy, Ózbekstan Respýblikasynyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýly Abror Djahangiruly Fathýllaev qatysyp, Naýryz meiramynyń máni men tarihyna, onyń ulttar arasyndaǵy tatýlyqty dánekerleýdegi mańyzdy róline toqtalyp, qatysýshylardy quttyqtady.
Mańyzy zor jiyndy M.O.Áýezov at. Ádebiet jáne óner instiýtynyń direktory, f.ǵ.d., QR UǴA korrespondent-múshesi Kenjehan Islámjanuly Matyjanov júrgizdi. Al forým jumysynyń paneldik otyrysynyń moderatory QR MOM-nyń mýzeilik derektaný jáne qoljazba bóliminiń jetekshi ǵylymi qyzmetkeri, «Muzeum.kz» ǵylymi-praktikalyq jýrnalynyń redaktory, t.ǵ.k. Atyǵaev Nurlan Ádilbekuly boldy.
Forým barysynda Nurlan Atyǵaev QR MOM-nan shyǵatyn «Muzeum.kz» ǵylymi-tájiribelik jýrnalyn kópshilikke tanystyryp, onyń mańyzyna toqtaldy. Jýrnaldyń tusaýkeserin Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport vitse-ministri Nurǵisa Muratuly Dáýeshov pen Áýezov at. Ádebiet jáne óner institýtynyń direktory, f.ǵ.d. Kenjehan Islámuly Matyjanov ótkizdi.
Forýmnyń birinshi bólimi aiaqtalǵan keiin qatysýshylar QR MOM saiabaǵyna aǵash kóshetterin otyrǵyzdy.
Forýmnyń paneldik otyrysynda QR MOM-nyń antropologiia jáne etnologiia bóliminiń bas ǵylymi qyzmetkeri, f.ǵ.d., professor Ýáli Maqajanuly Nurgeldi «Etnosemantikalyq maǵynadaǵy – Naýryz meiramy», Ankara ýniversitetiniń til jáne tarih-geografiia fakýltetiniń professory, Jalpy túrik tarihy bóliminiń meńgerýshisi, t.ǵ.d. Abdýlla Gýndogdý «Túrki mifologiiasyndaǵy – Naýryz», Qazaqstan Respýblikasy Materialdyq emes mádeni mura ulttyq komitetiniń múshesi, Ortalyq Aziiadaǵy óner bilimi boiynsha IýNESKO sarapshysy, p.ǵ.k. Evfrat Imambek Baǵdatuly «Srednesrochnaia strategiia IýNESKO v oblasti ohrany i pooshreniia nematerialnogo kýltýrnogo naslediia: novaia rol mýzeev», Ózbekstandaǵy Mirzo Ulyqbek at. Ulttyq ýniversitetiniń professory, t.ǵ.d. Ishanhodjaeva Zamira Raiimovna «Mejkýltýrnyi prazdnik Navrýz i ego vklad v razvitii mira i blagopolýchiia», Reseidiń Elabýga memlekettik qazirgi zamanǵy etnoóner qoryq-mýzeiiniń direktory Nigamaeva Zilia Salihovna «Osobennosti prazdnovaniia Naýryz ý kazanskih tatar», Qazaq Ulttyq Akademiialyq kitaphananyń direktory Nurǵalieva Ǵaziza Qudaibergenqyzy «Túrkitildes memleketter kitaphanalarynyń yntymaqtastyq pen intergatsiiasy», Ál-Farabi at. Qazaq Ulttyq ýniversitetiniń Arheologiia, etnologiia jáne mýzeologiia kafedrasynyń professory, t.ǵ.k. Táttigúl Kartaeva «Alashorda qairatkerleriniń Naýryz týraly jazbalaryndaǵy derekterdi taldaý», Sh.Sh. Ýálihanov at. tarih jáne etnologiia institýtynyń jetekshi ǵylymi qyzmetkeri, t.ǵ.d. Toqtabai Ahmet Ýálhanuly «Naýryz meiramy» atty taqyryptarda baiandama jasady. Forýmnyń 1-shi sektsiiasynyń moderatory QR MOM direktorynyń ǵylymi jumystar jónindegi orynbasary, f.d. (PhD) Ǵaliia Temirton, assistenti Timýr Bolsynbek boldy. 1-shi sektsiiada: «Qazaqstannyń materialdyq emes mádeni murasy: jańa tásilderi men qaǵidalary» taqyrybynda Qazaqstan Respýblikasy materialdyq emes mádeni murany qorǵaý jónindegi Ulttyq komiteti tóraǵasynyń orynbasary Rýstam Mýzafarov «2003 jylǵy IýNESKO-nyń materialdyq emes mádeni murany qorǵaý týraly Konventsiiasynyń qaǵidalaryn ilgeriletýdegi jergilikti mýzeilerdiń róli men mańyzy» taqyrybynda, sonymen birge, jas mólsheri 18-35 jas aralyǵyndaǵy jas mamandar men ǵalymdar arasynda «Startup-nauryz» jobasy tanystyryldy.
Onda QR MOM-nyń antropologiia jáne etnologiia bóliminiń mamandary Oralbek Kárim «Kórisý kúni», Dinmuhammed Serik «Tasattyq – kóneden kele jatqan rásim», ál-Farabi at. QazUÝ-dyń stýdentteri Saiit Saparǵaliev pen Mylaiym Akmyradova «Túrikmenstandaǵy Naýryz» taqyryptarynda baiandama jasady.
Forýmnyń 2-shi sektsiiasynyń moderatory QR MOM-nyń mýzeilik derektaný jáne qoljazba bóliminiń jetekshisi Jasulan Beltenov boldy. Onda «Kazakh Tourism UK» AQ-nyń kreativti indýstriialar jobasynyń jetekshisi Ásel Jeńisbekqyzy Serikpaeva «Kreativti indýstriialardy damytý arqyly ulttyq bolmysty saqtaý», «Torus Kz. JShS» negizin qalaýshy Dáýren Ǵaripuly Ǵabdýllaev «Mádeniet jáne óner salasyndaǵy interaktivti sheshimder», «NAT Qazaqstan» aktsionerlik qoǵamynyń biznesti damytý jónindegi menedjeri Erlan Nurmahanbetýllauly Kózjanov «Mýzei qorlaryndaǵy qundylyqtardy tsifrlandyrý joldary jáne AS baǵdarlamasynyń múmkindikteri» taqyryptary boiynsha baiandamalar jasady. Sonymen birge forým aiasynda QR MOM-nyń «Coworking» balalar ortalyǵynda zaǵip balalardyń tanymyn arttyrý maqsatynda «Jeti qazyna» áleýmettik jobasynyń tanystyrylymy jáne Almaty qalasyndaǵy mektep oqýshylary arasynda ulttyq oiyn «Toǵyzqumalaq» boiynsha respýblikalyq olimpiadanyń qalalyq irikteý jarysy ótkizildi.
Sondai-aq, forým barysynda Qazaqstan Respýblikasynyń Eńbek sińirgen óner qairatkeri, kollektsioner Azat Ákimbekovtiń jeke kollektsiiasy negizinde «Ortalyq Aziia halyqtarynyń XVIII-XIX ǵǵ. zergerlik buiymdary» atty kórmesi ashyldy. Sońynda forým jumysy qorytyndylanyp, Rezoliýtsiia qabyldandy, qatysýshylar sertitfikattarmen marapattaldy. Forým sońy «Mýzei túni» sharasymen aiaqtaldy.
Timýr BOLSYNBEK,
QR MOM, Almaty q.
