Qazir qarapaiym adamadar jat aǵymdar el ishinde úrei jáne dúrbeleń týdyrý maqsatynda qoǵam tártibin, memleket tynyshtyǵy men qaýipsizdigin buzýdy kókseitinin jaqsy túsinip keledi. Terrorizmniń maqsaty – memleketterdiń, halyqtardyń ratsionaldy túrde oilaýlaryna, beibitshilik pen tynyshtyqta ómir súrýlerine kedergi jasaý. Sonymen qatar qoǵamda turaqsyzdyq týdyryp, kóshede, jumys jáne demalatyn jerlerde, halyqtyń kóp shoǵyrlanǵan ortalarynda, saýda sattyq ortalyqtarynda oqý jáne mádeniet oshaqtarynda kez-kelgen ýaqytta búlik shyǵaryp, úrei týdyrýdy kózdeidi. Sondyqtan mundai jymysqy destrýktivti aǵamdyradyń qaqpanyna túsip qalmaýy úshin kez-kelgen azamattyń belgili kólemde dini saýatynyń bolýy mańyzdy.
Sońǵy jyldary qoi terisin jamylǵan qasqyrlar ózderiniń jumysqy áreketterimen Islam dinine de birshama kóleńke túsirgeni jasryn emes.
Bul rette qasietti Qurandy orys tiline aýdarǵan Valeriia Porohova halyqaralyq basylymdar men telearnalar aityp jatatyn «islam terrorizmi» sóz tirkesin múlde alyp tastaý kerektigin alǵa tartqan bolatyn. Belgili islamtanýshy ǵalymnyń bul oiyn kókrek kózi oiaý kez-kelgen musylman qoldaityny anyq.
Terrorlyq uiymnyń múshesi qandai bir musylman eldiń azamaty bolsa bolǵany, dereý «islam terroristteri» dep aita salý ádetke ainalǵany bárimizdi qynjyltady. Al, basqa dindegi terrorist toptar týraly bolǵanda, olardyń dini aitylmaidy da basshysynyń ǵana aty nemese shyqqan jeriniń aty, eń bolmaǵanda saiasi kózqarasy ǵana aitylady.
Máselen, Ispaniiadaǵy «ETA-BASK» toby týraly eshqashanda «Hristian terrorist Bask toby» dep aitpaidy. Al, Soltústik Irlandiiadaǵy «IRA» uiymy týraly «hristian-katolik terroristik uiymy IRA» dep eshkim aitqan emes!
Jalpy el bolyp, osyndai qaýipti sektalardan saq bolyp, balalarymyzǵa laiyqty dárejede kóńil bólip, kesirli aǵymdardyń qiianatynan saqtaýymyz kerek. Sondyqtan dál qazir terrorizmge qarsy turýdyń nasihat júiesin qurý – zamannyń basty talaby desek artyq aitqandyq bolmas edi. Ol úshin memleket pen azamattyq qoǵam institýttarynyń úilese jumys isteýi aýadai qajet. Sol sebepti lańkestik pen qaraqshylyqtyń aldyn alý sharalarynyń tiimdi júiesin qalyptastyryp, jastardy toleranttyq pen ózara syilastyq rýhta tárbieleýdiń mańyzy zor.
Sońǵy jyldary terrorizmniń jahandanýy beleń alyp, lańkestik qaterdiń qaýiptilik deńgeii úrei týǵyzatyn deńgeige jetkeni jasyryn emes. Terrorizmniń ideologiiasy dini saýaty tómen halyq arasyna, qoǵamda áleýmettik qaǵajý kórgen ortaǵa qarai ońai aýysatynyn esten shyǵarmaǵan abzal. Keibir aqparattyq basylymdar radikaldyq aǵymdarǵa tikelei qoldaý kórsetýde. Bul, ásirese, jastar arasyndaǵy dúnietanymǵa keri áserin tigizeri aqiqat. Sondyqtan lańkestik áreketke barýshylarǵa tek qana memleketten bólek, uiymdasqan saýatty azamattyq qoǵamnyń toitarys berýi mańyzdy. Bul rette áleýmettik qaterdi tek birlesip, qoǵamdyq koalitsiia qalyptastyrý arqyly ǵana joiýýǵa bolady. Ol úshin búgingi óskeleń urpaqty izgilik pen izettikke tárbieleýdiń jańa ómirsheńdik ideologiiasyn kalyptastyrý qajet.
Sońǵy jyldary Qazaqstan aýmaǵynda da ekstremistik jáne terroristik is-áreketpen bailanysty qylmys jasaǵany úshin qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan qazaqstandyqtardyń sany birshama ósti. Soynmen qatar elimizde terroristik oqiǵalardyń joly kesilgenin de bilemiz.
Osyǵan orai, Qazaqstan TMD terrorizmge qarsy kúres ortalyǵy, Shanhai yntymaq tastyq uiymy terrorizmge qarsy aimaqtyq qurylymy siiaqty uiymdardyń múshesi bolyp, lańkestik pen ekstremizmge qarsy kúres jelisinde halyqaralyq yntymaqtastyqty belsendi túrde damytýdyń mańyzy zor.
Ashyǵyn aitsaq, Qazaqstan azamattarynyń irgeles elderdin de, alys shetelderdiń de aýmaqtaryndaǵy terroristik is-áreketke tartylý oqiǵalary kezdesti. Eń shýly oqiǵa – Ózbekstandaǵy 2004 jyly terroristik aktsiialardy uiymdastyrǵan «Ortalyq Aziia modjahedter jamaǵaty» terroristik tobynyń áshkerelenýi. Budan keiin biraz azamattardyń Siriia asyp, jat aǵymdardyń quramynda qolyna qarý alyp qarýly qaqtyǵystarǵa qatysqanyn bilemiz. Budan keiin memlekettik deńgeide «Jýsan» operatsiiasy iske asyp, jat aǵymdardyń arbaýyna túsken el azamattaryna elge aldyryp olardyń is-áreketterine quqyqtyq turǵydan baǵa berilip, ońaltý jumystary júrgizildi. Osylaisha Qazaqstan óz azamattary úshin qoldan kelgen barlyq sharalardy júzege asyratyn el retinde tanyldy. Osyndai oqiǵalardyń oryn almaýy úshin bizder bilim berip, adamdardyń sanasyn ózgertýge basymdyq berýimiz kerek.
