Qazaq halqynyń rýhani bolmysy ǵasyrlar boiy qalyptasqan tereń dástúrler men qundylyqtarǵa negizdelgen. Bul qundylyqtar eldiń birligin, tatýlyǵyn, mádeni tutastyǵyn jáne dinge degen kózqarasyn aiqyndaidy. Búgingi Qazaqstan – tek indýstrialdy jáne innovatsiialyq damý jolyn tańdaǵan memleket emes, sonymen qatar rýhani jańǵyrýdy basty baǵyt etip alǵan el.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendei, ulttyń bolashaǵy tek ekonomikalyq kórsetkishtermen emes, rýhani tutastyǵymen ólshenedi. Ulttyń negizin quraityn qundylyqtar – ulttyq birlik, beibitshilik, mádeniet pen tarihtyń ortaqtyǵy, til jáne din – búginde Qazaqstandy álemge tanymal, turaqty qoǵam retinde tanytyp otyr.
Islam dini – qazaq halqy úshin jai ǵana senim júiesi emes, ómir salty, kózqaras, oilaý júiesi. On eki ǵasyr buryn qazaq dalasyna kelgen islam, ǵasyrlar boiy halyqtyń turmysymen bite qainasyp, onyń dúnietanymyn qalyptastyrdy. Tuńǵysh Prezident Nursultan Nazarbaev «Kriticheskoe desiatiletie» atty eńbeginde: «Islam – bul bizdiń dúnietanymymyzdy aiqyndaityn biik murat, babalarymyzdyń rýhyna taǵzym etý men musylman mádenietin ulyqtaýdyń simvoly», – dep jazdy.
Búgingi tańda Qazaqstanda islam dini rýhani tirek retinde damyp keledi. Elde jańa meshitter salynýda, olar tek qulshylyq orny emes, sonymen qatar qoǵamdy biriktiretin mádeni-rýhani ortalyqqa ainalyp otyr. 2005 jyly Astanada ashylǵan «Nur-Astana» meshiti men 2012 jyly salynǵan «Haziret Sultan» meshiti, jaqynda ǵana paidalanýǵa berilgen Bas meshit – osynyń aiqyn dáleli. Bul ǵibadat oryndary elordanyń sáýlettik kelbetin baiytyp qana qoimai, rýhani bolmystyń simvolyna ainaldy.
Qurban ait meiramynyń resmi mereke retinde jariialanýy jáne Qazaqstannyń Islam yntymaqtastyǵy uiymyndaǵy belsendi músheligi – memlekettiń dini qundylyqtarǵa degen qurmetiniń kórinisi.
Qazaq halqynyń rýhani dástúrleri – Máńgilik El ideiasyn júzege asyrý jolyndaǵy basty tirekterdiń biri. Rýhani tutastyq bolmasa, shynaiy damý da múmkin emes.
