Memlekettik aiyptaýshy burynǵy vitse-ministr Erlan Qojaǵapanovty 7 jylǵa bas bostandyǵynan aiyrýdy surady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Sondai-aq ol ómir boiyna memlekettik qyzmette jumys isteý quqyǵynan aiyrylyp, "Aibyn" II dárejeli ordeninen jáne keden qyzmetiniń polkovnigi degen arnaýly ataǵynan aiyrylýy múmkin.
Is boiynsha ekinshi aiyptalýshy – SUCCESS agenttiginiń bas direktory Liazzat Kókkózovaǵa qatysty 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyrý jáne múlkin tárkileý jazasy suraldy.
Is neden bastaldy?
Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl agenttigi Erlan Qojaǵapanovty 2024 jyldyń naýryzynda ustady. Ol Almatyda ustalyp, ýaqytsha ustaý izoliatoryna qamaldy. Tergeý málimetteri boiynsha, 2018 jyly Petropavl qalasynda ótken forýmnyń kórmesin uiymdastyrý kezinde jasalǵan smetada baǵa eki ese ósirilip kórsetilgen, bul biýdjet qarajatynyń negizsiz jumsalýyna ákelgen.
Sot protsesiniń barysy
Qazir bul is boiynsha Astana qalasyndaǵy mamandandyrylǵan aýdanaralyq qylmystyq ister jónindegi sotta protsess júrip jatyr. 2018 jyly Petropavlda ótken forým aiasynda arnaiy kórme uiymdastyrylǵan bolatyn. Bul shara – eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitý maqsatynda ótkizilgen iri halyqaralyq platforma. Alaida tergeý málimetteri boiynsha, sol kezdegi vitse-ministr Qojaǵapanov pen jeke kompaniia ókilderi forým uiymdastyrýyna bólingen biýdjet qarjysyn negizsiz joǵarylatyp, aqshany talan-tarajǵa salǵan.
Sybailas jemqorlyqqa qarsy agenttik bul iste «SUCCESS K» kompaniiasynyń direktory Lázzat Kókkózovany da aiyptap otyr. Onyń agenttigi forým kórmesin uiymdastyrýda merdiger retinde áreket etken.
Sottaǵy negizgi aiyptar
Erlan Qojaǵapanovqa QR Qylmystyq kodeksiniń:
361-babynyń 4-bóligi, 3-tarmaǵy (laýazymdyq ókilettikterin asyra paidalaný, aýyr zardaptarǵa alyp kelý) boiynsha aiyp taǵyldy. Bul bap 7 jyldan 12 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn kózdeidi.
Al Lázzat Kókkózovaǵa:
189-baptyń 4-bóligi, 2-tarmaǵy (asa iri kólemdegi senip tapsyrylǵan múlikti iemdený nemese talan-tarajǵa salý) boiynsha aiyp taǵylyp otyr.
Sot protsesiniń barysy
Sot otyrysy 2024 jyldyń 25 jeltoqsanynda bastaldy. Protseske sýdia, memlekettik aiyptaýshy, advokattar men BAQ ókilderi qatysyp jatyr. Sot otyrysy ashyq formatta ótýde, bul qoǵamnyń qadaǵalaýyn qamtamasyz etedi.
Qojaǵapanovtyń ustanymy:
Eks-vitse-ministr óziniń kinásiz ekenin aityp, barlyq áreketin zań aiasynda jáne qyzmettik mindetin oryndaý maqsatynda jasadym deidi. Ol sondai-aq Sybailas jemqorlyqqa qarsy agenttik tóraǵasynyń orynbasary Darhan Quraqbaevtyń "Qojaǵapanov 12 jylǵa sottalýy múmkin" degen sózine narazylyq tanytyp, bul sotqa qysym jasaý dep sanaitynyn málimdedi.
7 sáýirdegi sot otyrysynda ótken sot otyrysynyń alǵashqy bóliginde Qojaǵapanovtyń qorǵaýshylary sóz alyp, aiyptalýshyny qamaýda ustaý qajet emestigin málimdedi. Olar bultartpaý sharasyn ózgertý jóninde kezekti ret ótinish bildirdi. Advokattyń aitýynsha, Qojaǵapanov zańsyz qamaýda otyr.
– Buǵan deiingi sot tyńdalymynda da aitqanmyn – bul jerde aiyp taǵýǵa jetkilikti qylmystyq nemese qylmystyq-protsestik negiz joq. Tergeý sotynyń qaýlysy ýaqytsha sipatqa ie. Is endi sotqa ótken soń, ony qamaýda ustaýdyń máni qalmady, – dedi qorǵaýshy.
Sot zalynda Erlan Qojaǵapanovtyń ózi de pikir bildirip, memlekettik aiyptaýdy kásibi emes dep synady. Sondai-aq, istiń qoǵamda keńinen talqylanyp, BAQ-ta shekten tys jariia bolýyna alańdaýshylyǵyn jetkizdi.
– Sybailas jemqorlyqqa qarsy agenttik tóraǵasynyń orynbasary bul istiń ashyq ótetinin Senat minberinen jariia etti. Sodan keiin jýrnalister aǵylyp keldi – gazet te, telearna da, internet te jarysa jazdy. Is boiynsha barlyq derekkóz kópshilikke jariia boldy. Men munyń báriniń osylai jaiylyp ketýin qalamadym. Biraq aqyry ne boldy? Quqyq qorǵaý organdarynyń biriniń – tergeý tobynyń kásibi biliksizdigi ashyq kórindi. Olar óz basshylaryn da, baqylaýshy organdy da shatastyryp otyr. Endi sol shiki isti sotqa ákelip otyr, – dedi aiyptalýshy.
«SUCCESS K» kompaniiasynyń tabysy zańdy jolmen kelgen be, álde bul qylmystyq jolmen alynǵan paida ma?» degen suraq sot protsesinde basty máselelerdiń birine ainaldy. Qorǵaýshy taraptyń aitýynsha, atalǵan kompaniia – jeke kommertsiialyq qurylym, sondyqtan onyń tabys tabýy zańǵa tolyq sáikes keledi.
Osy sebepti advokattar forým shyǵyndaryn baǵalaý úshin arnaiy sarapshy tartý sheshimine qarsylyq tanytty.
– Eger kompaniia kelisimsharttaǵy mindettemelerin oryndamaǵany jaily sóz bolsa, onda áńgime basqa. Al tabys tapqany úshin aiyptaý – esh negizsiz. Bul – kez kelgen kásipkerdiń zańmen qorǵalǵan quqyǵy, – dedi qorǵaýshylardyń biri.
Shyǵyn men naryq baǵasy arasyndaǵy alshaqtyq
Sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmet forým barysynda paidalanylǵan mýltimediialyq qural-jabdyqtardy jalǵa alý qunyn anyqtaý úshin birneshe mekemeden usynys suratqan. Bul suraýlardyń nátijesinde ortasha naryqtyq baǵa 100 million teńge shamasynda bolǵan.
Alaida Lázzat Kókkózovanyń qorǵaýshysy, advokat Makish Esqaraev óz betimen zertteý júrgizip, usynylǵan baǵalardyń shynaiylyǵyna kúmán keltirdi. Onyń aitýynsha, antikor suratqan usynystardyń kóbi jeńildikpen eseptelgen, iaǵni shynaiy naryq baǵasynan tómendetilgen.
– Máselen, «Melnikov» jeke kásipkerligi men «Big Skrin Shoý» JShS-nyń usynystary arnaiy jeńildikpen berilgen. Bul obektivti baǵa retinde qaralýy tiis emes, – dedi Esqaraev.
Qorǵaý tarapynyń ýáji:
Advokat Bolat Chelikenov tergeý barysynda qylmystyq-protsestik kodekstiń normalary buzyldy dep sanaidy. Onyń aitýynsha, keibir mańyzdy qujattar – mysaly, aýditorlyq esep pen banktik operatsiialar týraly málimetter – zańsyz alynǵan, sondyqtan olar dálel retinde qabyldanbaýy tiis.
Kúdik týdyrǵan jaittar
Is materialdarynda kórmeni uiymdastyrýǵa bólingen qarajattyń bastapqy smetada 500 mln teńge bolǵany, alaida keiin eki esege ulǵaiǵany kórsetilgen. Tergeý organdary men aýditorlyq qorytyndylar osy soma ulǵaiýynyń negizsiz ekenin alǵa tartady.
«SUCCESS K» kompaniiasy bul is-sharany ótkizý úshin birneshe ret qosymsha kelisimderge qol qoiǵan, al olardyń mazmuny sotta tekserilip jatyr.
Aita keteiik, qazirgi tańda basty aiyptalýshy, kýágerlerden áli jaýap tolyq alynbaǵan, memlekettik aiyptaýshynyń da sózi tyńdalmaǵan — iaǵni, sottyń qazir aiaqtalýy ekitalai.
