2026 jylǵy 12 aqpanda respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetinde Qazaqstan Respýblıkasy jańa Konstıtýsıasynyń jobasy resmı túrde jarıalandy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Qujatty ázirleý jumystary 2025 jyldyń qazan aıynda bastalǵan bolatyn.
Konstıtýsıalyq reforma boıynsha respýblıkalyq referendým 2026 jylǵy 15 naýryzǵa josparlanǵan. El azamattary memlekettiń saıası júıesiniń aldaǵy damý baǵytyn aıqyndaıtyn mańyzdy sheshim qabyldamaq.
Parlamentarızm ınstıtýty Parlamenttik reformaǵa qatysty usynystardy ázirleý jumysyna belsendi túrde qatysty. Ótken jyldyń kúzinen bastap eGov jáne e-Ótinish platformalary arqyly Instıtýtqa azamattardan 600-ge jýyq bastama kelip tústi. Sarapshylar olardyń árqaısysyna jan-jaqty taldaý júrgizip, mazmuny jaǵynan ózekti usynystardy Parlamenttik reforma máseleleri jónindegi otyrystardyń qaraýyna shyǵardy. Instıtýt dırektory Natalá Pan reforma boıynsha qurylǵan jumys tobynyń quramyna enip, negizgi erejelerdi talqylaýǵa qatysty.
Búgin Parlamentarızm ınstıtýtynda jańa Konstıtýsıa jobasyn saraptamalyq talqylaý ótti. İs-sharaǵa Parlament depýtattary, memlekettik organdardyń ókilderi, qoǵam qaıratkerleri, sarapshylar men ǵalymdar qatysty.
İs-sharany Parlamentarızm ınstıtýtynyń dırektory Natalá Vıssarıonovna Pan júrgizdi.
Májilis depýtaty, «Aýyl» partıasy fraksıasynyń jetekshisi Serik Egizbaev Konstıtýsıa jobasy qoǵamnyń negizgi úmit-tilekterin eskerip, zamanaýı syn-qaterlerge jaýap beretinin atap ótti. Onyń aıtýynsha, qujat saıası júıeni jańǵyrtýǵa jáne halyqtyń memlekettik basqarýǵa qatysý tetikterin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
«Konstıtýsıa – ýaqyt pen qoǵam suranysyna jaýap beretin ómirsheń qujat bolýy tıis», – dedi depýtat.
Sondaı-aq ol Ata Zańdy qabyldaý búkil halyqtyń ortaq sheshimi bolýy qajet ekenin aıtyp, azamattardy aldaǵy referendýmda jobany qoldaýǵa shaqyrdy.
Májilis depýtaty, zań ǵylymdarynyń doktory Únzıla Shapaq halyqaralyq sharttardy qoldanýǵa qatysty normalarǵa keńinen toqtaldy. Onyń aıtýynsha, halyqaralyq jáne ulttyq quqyqtyń araqatynasy baǵyný qaǵıdatyna emes, ózara is-qımyl men úılestirý tetikterine negizdeledi, bul eki quqyqtyq júıeniń derbestigin aıqyndaıdy. Usynylyp otyrǵan jańashyldyqtar Qazaqstannyń halyqaralyq mindettemelerge adaldyǵyn saqtaı otyryp, quqyqtyq aıqyndyqty qamtamasyz etedi.
Sondaı-aq jıynda Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýty» dırektory, Konstıtýsıalyq reforma jónindegi komısıanyń múshesi Indıra Ýralovna Aýbakırova, «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Gúlishan Saıfýllınovna Nahbaeva, sondaı-aq Qoldanbaly etnosaıası zertteýler ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Ǵalı Dinmuhammed Ázimbaıuly baıandama jasady.
Ǵalı Dinmuhammed Ázimbaıuly óz sózinde áleýmettik zertteýler derekterin keltirip, sońǵy bir jyl ishinde azamattardyń 70–75 paıyzy ózin eń aldymen qazaqstandyq retinde aıqyndaıtynyn atap ótti. Bul qoǵamdyq sanada azamattyq biregeıliktiń berik ornyqqanyn kórsetedi. Al ózin etnıkalyq belgisi boıynsha anyqtaıtyndardyń úlesi shamamen 24–29 paıyzdy quraıdy jáne bul araqatynas turaqty sıpatqa ıe.
«Bul qoǵamda azamattyq sana basymdyqqa ıe tepe-teńdik saqtalǵanyn bildiredi. Munda bóliný emes, ortaq azamattyq negiz týraly sóz bolyp otyr», – dedi spıker.
Onyń aıtýynsha, «Biz – Qazaqstannyń birtutas halqymyz» degen tujyrym jalpyulttyq birlik ıdeıasyn bildiredi, al ár azamattyń óziniń etnıkalyq tıesiligin erkin aıqyndaý quqyǵy mádenı erekshelikterdiń saqtalýyna múmkindik beredi.
«Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Gúlishan Nahbaeva ortalyqtyń Qazaqstan jastarynyń qundylyqtaryn, ustanymdaryn jáne qoǵamdyq ómirge qatysý nysandaryn 13 jylǵa jýyq ýaqyt boıy júıeli túrde zerttep kele jatqanyn atap ótti.
«Qazaqstan jastary – 2025» zertteýiniń nátıjelerine sáıkes, jastardyń saıası kún tártibine qyzyǵýshylyǵy ártúrli deńgeıde qalyptasady: 34,6 paıyzy saıasatqa mezgil-mezgil nazar aýdarsa, 26,8 paıyzy mańyzdy oqıǵalar kezeńinde belsendilik tanytady, al 14,3 paıyzy saıası úderisterdi turaqty túrde qadaǵalap otyrady. Bul jastardyń qoǵamdyq mańyzy bar prosesterge beıjaı qaramaıtynyn jáne qatysýǵa daıyn ekenin kórsetedi.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha qatysýshylar jańa Konstıtýsıa jobasyn qoldaıtyndaryn bildirip, onyń memleketti odan ári damytý, demokratıalyq ınstıtýttardy nyǵaıtý jáne azamattardyń sheshim qabyldaý úderisindegi rólin arttyrý turǵysynan strategıalyq mańyzǵa ıe ekenin atap ótti.
