Muǵalim: «Aqsha jinaýǵa qarsy shyqqanym úshin qýdalandym»

Redaktsiiamyzǵa osylai dep aryz aityp kelgen Almaty oblysy Ile aýdany №17 orta mektebiniń ustazy Ainur KÚLENBAEVA (sýrette)  «mektepterdegi sybailas jemqorlyq buryn-sońdy bolmaǵan deńgeige jetti» deidi.

Biz ustazdyń janaiqaiyn óz aýzynan qaz-qalpynda bergendi jón kórdik.  Ras bolsa, Ainur Kúlenbaeva mekteptegi biraz bylyqtyń ári aityla bermeitin «qupiialardyń» basyn ashypty.

Men – ustazbyn. Qazaq tili men ádebieti pániniń muǵalimimin. 16 jyldyq ótilim bar. Ári kópbalaly anamyn. Almaty oblysy Ile aýdanyndaǵy №17 orta mektepte sabaq beremin.

Aitaiyn degenim, mekteptegi jemqorlyq. Aqsha jinaý. Osy ýaqytqa deiin shydap baqtym. Túsingenim, úndemegen úidei báleden qutylmaidy. Kerisinshe, úndemegen saiyn moinyńa minip alady.

«Mektepterde ata-analar men ustazdardan aqsha jinalmasyn!» degen zań bar eken. Biraq, onyń oryndalýyn kim baqylap jatyr? Aqsha áli de jinalýda...

Men sonyń qurbany boldym.

Aqsha qospadyń eken, qýdalaidy. Aitylǵan kúni keshke deiin taýyp berý kereksiń. Keshiktiń eken, direktordyń «qara tizimine» iligesiń. Iliktiń eken, odan qaitip shyǵý qiyn. 

Qýdalaý qalai júredi, aitaiyn ba? Aldymen ustazdardyń atynan aryz túsiredi, artynan ata-analardy saǵan qarsy qoiady. Ne úshin? Seni jumystan shyǵarý úshin. Aitqan aqshasyn der kezinde ákep tapsyrmaǵanyń úshin alatyn jazań osyndai.

 Byltyrǵy jyly qyrkúiek aiynyń 15-nen bastap mektebimizdiń direktory Máriia Shakarova jan alqymymnan aldy.

«Qazan aiynda attestatsiialyq komissiia keledi. Soǵan bir-eki kún mursat berem,  ár muǵalim 27 myń teńgeden jinaisyńdar. 20 myńdy qaltalaryna salamyz. 5 myńdy tamaǵyna jumsaimyz. 2 myń joldaryna ketedi» dedi.

Men bere almadym. Óitkeni aqsham joq. Tapqan tabysym tamaqtan artylmaidy. 27 myń teńge – men úshin úlken aqsha. Osyny aityp direktorǵa kirdim. «Zarplatadan bereiin. Kúte turyńyzdar» dep.

Mektepterde ádisteme birlestiginiń jetekshileri bolady. Qazaq tili ádisteme birlestiginde 20 ustaz bolsa, osy 20 muǵalimge bir jetekshi taǵaiyndalady.

Aitaiyn degenim, direktorlar aqshany tikelei jinamaidy. Osy jetekshiler arqyly jinaidy. Direktor jinalysta osy kisilerge «tapsyrma» beredi. Olar bizden talap etedi. Tapsyrmaǵandardyń tizimin beredi. Osylaisha qýdalaý bastalady. 

Direktordyń jalaqyǵa deiin kútpeitini belgili edi. Aqsha tapsyrýdy keshiktirgen men «qara tizimge» endim.

Direktordyń «senimdi adamdary» bolady. Qolshoqparlary. Aidaýymen júrip, aitqanyna kónetinder.

Solar «búldiredi» bárin. Qajetti aqshasyn der kezinde taýyp bere almaǵasyn, meni qýdalai bastady. «Senimdi adamdar» ata-analardyń atynan maǵan shaǵym túsirdi. Bir-eki ret sebepsizden sabaǵymnyń ústine kirip keldi.

Amalym qalmaǵasyn qaryz suradym. Tapqanym – 10 myń.

– Qolymda bary osy. Qalǵanyn jalaqydan bereiin, sál shydańyz, – dedim men.

– Men sizge shara qoldanýym kerek, – dedi direktor.

– Nege? Ne úshin?..

Men jylap jiberdim.

Bul kisi bizge byltyrǵy jyldyń sáýir aiynda kelgen. Kele sala eki muǵalimdi jumystan shyǵardy. Sebep tabyldy.

Aqshany der kezinde tapsyrmaǵan meni jumystan shyǵarý «jospary» jasaldy.

Al maǵan jumys kerek. Artymda bes balam bar. Qazir altynshysyna júktimin.

Maǵan jala japty. «Balalardan shokolad suraidy. Sabaq ústinde áńgime aityp otyrady», – dedi.  Men: «Dáleldeńizder!» – dedim jáne osy sózimde turdym. Biraq, meni kim tyńdasyn? Aiyptaý úshin olarǵa dálel de kerek emes.

Meni jumystan shyǵarmai tynbasyna kózim jetkennen keiin quzyrly organdarǵa shaǵymdandym. Bári de amaldyń joqtyǵynan.

Direktordy (Máriia Shakarovany aitamyn) ustady. Ustaǵan kezde ol óz-ózine qol jumsapty. Direktordyń aqsha jinaǵanyna naqty dálel tapqan quzyrly organdar ony «7 jylǵa sottalady» dedi.

Onyń óz-ózine qol jumsaǵanyn estip shoshym kettim. Aiaǵym aýyr ári bireýdiń obalyna qaldym ba degen oi mazalady. Keiin quzyrly organnyń basshysyna kirip, shaǵymymdy ózgerttim. «Sheshimdi jumsartsyn» dedim. Eshkim kúshtegen joq. Aiadym. Maǵan ittik jasady, keshirdim.

Eń qyzyǵy ol qaita oraldy. Burynǵy mektebine muǵalim retinde qaita ornalasty.  Jáne maǵan qarsy kúres júrgizýge qaita kiristi. Onyń burynǵy kómekshileri maǵan qarsy qaita jumyldy.

Shynymdy aitaiyn, sharshadym. Sabaq beremin be, álde sottasamyn ba? Qaisysymen júremin?

Ketken direktordyń ornyna jańasy keldi (aty-jóni: Janat Imasheva). Biraq ol da burynǵy direktordyń, qazirgi muǵalimniń aitqanynan shyqpaidy. Bul direktordy da maǵan qarsy qoidy. Ótken aida ǵana maǵan aryz túsirdi.

Meni qýdalaý da osydan bastaldy. Direktordyń aidaýyna kónip, aitqanymen júrmegendikten osyndai kúige tústim. Kónip júrgender qanshama... 

Aitpaqshy, aqsha demekshi, qazirdiń ózinde mekteptiń ishin jóndeimiz dep ata-analardan myń-eki myń teńgeden jinatyp jatyr.

Bizdiń mektepte 2 myńǵa tarta bala oqidy. Esepteńiz, ár baladan 2 myń teńgeden jinaǵanda 2 mln teńgege shyǵady.

Joǵaryda aitqan komissiiaǵa mektebimizdegi 150-ge tarta muǵalim 27 myń teńgeden jinap berdi. Eseptei berińiz...

Meni qýdalaǵaly beri buryndary aralasyp-quralasyp júretin ustazdar qasyma jolaýdan, sóilesýden qorqady. Tipti, birge otyryp tamaq ishýge de qaimyǵady. Úrkitip tastaǵan.  Ishtei jaqtasady, kómekteri sol.

Meniń jaǵdaiymdy osy gazetten oqyǵan bolsa, Almaty oblysy Bilim basqarmasynyń basshysy muny nazarǵa alady jáne tiisti sheshim shyǵarady degen senimdemin.

 Jazyp alǵan, Dýman BYQAI

Redaktsiiadan: Almaty oblysy Ile aýdany №17 orta mektebiniń ustazy Ainur Kúlenbaevanyń kózqarasymen jáne aitqan sózderimen kelispeitin tustary bolsa, Qarsy taraptyń pikirin de jariialaýǵa ázirmiz. Redaktsiianyń kózqarasy men avtordyń pikiri sáikese bermeitinin eskertemiz.