Kólik ministrligi ushaqta abaisyz aitylǵan sózder reistiń keshigýine jáne jaýapkershilikke ákep soǵýy múmkin ekenin eskertti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Kúndelikti ómirde keibir sózder jai ǵana áńgime barysynda nemese ázil retinde aitylýy múmkin. Alaida ushaq bortynda olardyń maǵynasy múldem basqasha qabyldanady.
Aviatsiiada «bomba», «jarylys», «terrorist», «qarý», «basyp alý» siiaqty sózder jáne basqa da osyǵan uqsas málimdemeler qaýipsizdikke tóngen qaterdi bildirýi múmkin. Yqtimal qaýip týraly kez kelgen aqparatqa barynsha baiyppen qaralady, al ekipaj ben aviatsiialyq qaýipsizdik qyzmetteri belgilengen rásimderge sáikes áreket etýge mindetti.
Mysaly, Almaty – Aqtaý baǵytyndaǵy reisinde jolaýshylardyń biri «bomba» degen sóz aitqan. Oqiǵaǵa dereý aviatsiialyq qaýipsizdik qyzmetkerleri men kóliktik politsiia qyzmetkerleri tartylyp, er adam reisten túsirildi. Nátijesinde reistiń ushýy eki saǵatqa jýyq ýaqytqa keshiktirildi.
Bul shamadan tys reaktsiia siiaqty kórinýi múmkin. Biraq aviatsiia salasynda olai emes. Ekipaj mundai sózdiń ázil, abaisyzda aitylǵan sóz nemese naqty qaýip týraly aqparat ekenin birden anyqtai almaidy. Sondyqtan osyndai kez kelgen málimdeme jasalǵan jaǵdaida aviatsiialyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý rásimderi dereý iske qosylady: áýe kemesi men bagaj tekseriledi, arnaiy qyzmetter tartylady, qajet bolǵan jaǵdaida jolaýshylar evakýatsiialanýy nemese áýejaidyń jekelegen aimaqtaryna kirý shektelýi múmkin.
Nátijesinde áýe kemesin nemese ekipajdy aýystyrý, reisti keiinge qaldyrý jáne jolaýshylarǵa qaita qyzmet kórsetý qajettiligi týyndaýy múmkin. Munyń barlyǵy áýe kompaniia men áýejai úshin qosymsha shyǵyndarǵa ákeledi.
Qazaqstanda QR Qylmystyq kodeksiniń 273-babyna sáikes terrorizm aktisin jasaýǵa daiyndalyp jatqany týraly jalǵan habarlama jasaǵany úshin aiyppul, túzeý jumystary nemese bas bostandyǵyn shekteý jazasy kózdelgen. Ushaqta jáne áýejaida sebepsiz bomba, jarylǵysh zat, qarý, tapansha, terrorister, terrorizm aktisi, áýe kemesin basyp alý týraly, sondai-aq jolaýshylarǵa nemese ekipajǵa ziian keltirý nieti, bagajda nemese qol júginde qaýipti zattardyń bar ekeni týraly sózder aitýǵa jáne mundai taqyrypta ázildeýge bolmaidy.
Munyń «ázil retinde» nemese shyn nietpen aitylǵany mańyzdy emes. Eger aitylǵan sóz yqtimal qaýiptiń bar ekenin kórsetse, aviatsiialyq qaýipsizdik qyzmetkerleri oǵan tiisti deńgeide den qoiýǵa mindetti.
Jolaýshylar mynany este ustaýy kerek: bir ǵana abaisyzda aitylǵan sóz óz reisiniń keshigýine ǵana emes, júzdegen jolaýshy men ekipajǵa qolaisyzdyq týǵyzyp, áýejai jumysyna da áser etýi múmkin.
