[caption id="attachment_10344" align="alignleft" width="350"]
Túrik basshylyry Turǵyt Ozaldan bastap, keshegi Súleimen Demiral, Abdolla Gúl tusynda da qazaq halqyna degen adal kóńilderin áigilep kelgen bolatyn. Sodan beri Qazaqstan men Túrkiia arasynda ekonomikalyq, mádeni, aqparattyq bailanystar údei túspese, kemigen emes. Ásirese, qazaq jerine irge tepken ǵylym-bilim ordalarynyń orny bólek edi biz úshin. Jaqynda ǵana Rejep Taiyp Erdoǵannyń qazaq jerine aiaq basýy da bárimiz úshin úlken jańalyq boldy. Túriktiń jańa basshysy da burynǵylarynyń izin jalǵap, qazaq halqyna dostyq peiil tanytatynyna kúmánimiz bolǵan joq. Bul kezdesýde baýyrlas eki eldiń arasyndaǵy saýda-ekonomikalyq qarym-qatynastardy nyǵaitý kerektigi basa aityldy. Tipten Túrkistanda úlken meshittiń ashylýyna eki el basshysy birge qatysty.
Átteń... Syrttan baqylaǵanǵa bári tamasha siiaqty. Biraq, Erdoǵannyń kózdegeni basqa bolyp shyqty. El Prezidentinen «Qazaq-Túrik litseilerin» jabýdy qolqalai kelipti. Nazarbaevqa: «Bular mektepterdi memleketke ótkizdi dep aldap júr Sizdi. Túrikterdiń orynyna qyzmet jasap jatqan qazaqtar da «parallel qurylymnyń» tárbiesin kórgender. Bul máselege qatysty arnaiy ázirlegen derekterimizdi de Qazaqstan tarapyna berdik», –dedim depti bir suhbatynda. «Parallel qurylym» degeni Gúlennniń jaqtaýshylary negizin qalaǵan mektepter ǵoi baiaǵy. Árine, Túrkiia úshin emes, Erdoǵan úshin. Nazarbaev «baýyrlasynyń» kóńilin jyqpai maqul dedi me, álde keiin kórermiz dep shyǵaryp saldy ma nemese úzildi-kesildi qarsy boldy ma, ol jaǵy qazirshe beimálim.
Basqany qaidam, Erdoǵannyń bul «dostyǵy» kóńilge kúmán uialatty.
Nege deisiz ǵoi?
[caption id="attachment_10345" align="alignright" width="367"]
Óitkeni, Qazaq-Túrik litseileriniń qazaqqa bergeni de, bereri de óte kóp edi. Qazirgi qazaq jas intelligentsiiasyn qurap otyrǵandardyń birazy osy oqý ornynyń túlekteri. Tipten jyl saiyn túrlri pándik olimpiiadalarda altynnan alqa taǵynyp, qazaq atyn shartarapqa áigilegen de osy oqý ornynyń oqýshylary bolatyn. Bul mektepterdiń bilim sapasynyń qandai ekenin endi túisine berińiz. Bul aqiqatty biz ǵana emes, álem moiyndaǵan. Sonaý atynan at úrketin AQSh, Germaniia, Frantsiiadan bastap, júzden astam elde osy litseiler jelisi bar. Sol elderdiń eshqaisysyna aýyz ashpai, tek Qazaqstanǵa qolqa salýy qisynsyzdaý kórindi.
Eger shynymen Qazaq-Túrik litseileri teris baǵyt ustanǵan bolsa, áldeqashan aqparat quraldary synap, UQK shyndap iske kiriser edi. Ulttyq birligimizge orasan qaýip tóndirip turǵan túrli sektalarǵa da esik ashqanda, al ultymyzdyń mereii men bilimin asyrǵan Qazaq-Túrik litseilerin esikten syǵalatqanymyz jón bolmas.
Erdoǵan men Gúlenniń arazdyǵy – Túrkiianyń óz máselesi. Oǵan Qazaqstandy aralastyrý, sonymen qatar, ult múddesine sai emes iske barǵyzý ádilettiń joly emes, árine. Qazaq-Túrik litseilerine qandai pozitsiia ustaný –Qazaqsttanyń ishki isi. Múmkindiginshe, osy litseilerdiń metodikalyq ári jumys isteý tásilin, bilim men tárbie qainaryn ózimizge paidalanyp, basqa da daryndy balalar mektepterin kótersek, nur ústine nur bolar edi. Nazarbaev ziiatkerlik mektebiniń negizin osy litsei túlekteri men ustazdary qurap otyrǵanyn eske alsaq, bul qurylymnyń qazaq úshin dál qazir asa qajet ekeni aidan anyq.
Erdoǵan aitty eken dep, litseilerimizdi jaýyp tastaýǵa bolmas.
Nurserik TILEÝQABYL
