2024 jyldyń birinshi toqsanyndaǵy statistikaǵa súiensek, Bashqurtstannan Qazaqstanǵa tasymaldanatyn qymyz ónimi eki ese artqan, dep habarlaidy Dalanews.kz.
RBC basylymynyń málimdeýinshe, Bashqurtstan qymyzynyń basty tutynýshysy – Qazaqstan. Qańtar-naýryz ailarynda bashqurt óndirýshileri Qazaqstanǵa 2,5 myń tonnaǵa jýyq qymyz ónimi men qurǵaq sút jóneltken. Bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 1,8 ese kóp, iaǵni 1,3 myń tonnany quraidy.
"Sút ónimderiniń barlyq 464 partiiasy Qazaqstanǵa jiberilmes buryn ony Rosselhoznadzor departamenti mamandary tekseredi jáne óńdeidi. Bashqurtstannyń sút ónimderi Eýraziialyq ekonomikalyq keńes standarttaryna sáikes keledi", – delingen habarlamada.
RBK Ýfa habarlaýynsha, 2024 jyldan bastap eksporttaýshylarǵa sút ónimderin tasymaldaý shyǵyny 100% ótele bastaǵan. Bul kelisim federaldy deńgeide qabyldanǵan. Sebebi buǵan deiin sút ónimderin eksporttaýǵa ketken shyǵynnyń 25 paiyzyn memleket ótep kelgen bolatyn.
Sút ónimderin eksporttaýshylarǵa ótemaqy tóleý tetigi 2017 jyly qurylǵan. Sýbsidiia alýshylar Resei Federatsiiasynyń Aýyl sharýashylyǵy ministrligimen konkýrstyq negizde tańdalady-mys. Olar jóneltý núktesinen sońǵy alýshyǵa deiingi barlyq kólik quraldarymen logistikalyq shyǵyndardy óteitinin aitady. 2023 jyly ótemaqynyń jalpy somasy 11 milliard rýbldi quraǵan.
Aita keteiik, 2023 jyldyń qańtar-qarasha ailarynda Bashqurtstannyń Qazaqstanmen syrtqy saýda ainalymy 440 mln dollardy qurady. Bul 2022 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 3,1%-ǵa artyq. Osy kezeńde eksporttyq quramdas eki ese artyp, 6,1%-dy qurady. Bashqurtstannan Qazaqstanǵa jetkizilgen taýar kólemi 365 million dollardan asty.
Óz kezeginde bul aqparat qazaqstandyqtardy tańdanysyn týǵyzdy. Biri bashqurt qymyzyn maqtap jatsa, ekinshisi qazaqtyń ulttyq sýsynynyń ózge elden keletinin synap tastady. Máselen, "Qazaqstanda odan da kóp saýylady, satylady. Tek ol saýda kóleńkeli naryqta júredi", "Biz osynshalyqty kóp tutynamyz ba?", "Bashqurtstan qymyzǵa, al nemister shubatqa patent alǵan. Qazaqstannyń bul ónimderdi satýǵa quqyǵy joq" degen pikirler tolastap jazylǵan.
Eske salaiyq, jaqynda Ulttyq statistika biýrosy Naýryz merekesi qarsańynda ulttyq sýsyndar óndirisiniń kórsetkishin jariialaǵan bolatyn.
Biýronyń aqparatyna súiensek, Qazaqstanda qymyz 2023 jyl ishinde qymyz óndirisi 236 tonnaǵa artyp, shubat óndirisi 61 tonnaǵa kemigen.
Alaida elde shubat óndirisi 2% tómendep, 3003 tonnany qurady. Bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 61 tonnaǵa az.
Óńirler arasynda sút ónimdiligi boiynsha Túrkistan oblysy alǵashqy orynda tur. Bie sútiniń jalpy kóleminiń tórtten bir bóligine jýyǵy (24,4%) osy ońtústik óńirdiń sharýa qojalyqtary men jeke qosalqy sharýashylyqtarynda alynady. Qaraǵandy oblysynda da kórsetkish joǵary: 21,7%.
