Freedom Inside '26

Ázimbai Ǵali. Másimov Úkimeti, Qytai qorqynyshy jáne jer daýy týraly

Ázimbai Ǵali. Másimov Úkimeti, Qytai qorqynyshy jáne jer daýy týraly
Másimovtiń 2007-2012 jáne 2014-2016 jyldarda reforma júrgizbeýi  Úkimettiń kemshiligi der edim.

Olar:

1)ońshyl liberaldyq reformalar júrgizý kerek edi;

2) ekonomikany diversifikatsiialaý kesheýildedi - jańa tehnologiialar oidaǵydai damymady;

3) ekonomikany diversifikatsiialaý tek shikizattyq (munai, ýran, aq bidai) tarapta ǵana boldy;

4)kapitaldyń respýblikadan qashýy, biznestiń jaǵdaiy oidaǵydai bolmaǵany;

5)azamattyq kodeks jasalsa da demokratiialyq institýttyq reformalar (bilik taraptary atqarýshy bilik, zań shyǵarýshy bilik, sot biligi jáne jergilikti jerlerde ózin ózi basqarý júiesin qýattandyrý) jasalmady.

2007-2012 jyldardaǵy qarjylar pármendi diversifikatsiiaǵa jumsaldy. Qabyldanǵan proekter tek ainalymsyz proekt boldy, biýdjetke búgingi kúnge deiin masyl boldy. Osy jyldary iri jer latifýndizmi paida boldy.

Jer iri agrokorporatsiialardyń qolyna úlken kólemde jinaldy. Sol agrokorporatsiia jartylai memlekettik ne jeke menshiktegi ne sheteldik agrokorporatsiialar bolyp shyqty (Qytai, Qytai dep, Reseidi Qazaqstannyń agrobiznesine kirgizip aldyq.)

Latifýndizm aýyl sharýashylyǵyna jáne ekonomikaǵa tusaý bolady. Jerdi fermerlerge berýdiń ornyna agrokorporatsiialarǵa berý (80% qazaq ekenin bilip otyryp, qazaqqa qazaqtyń jerin jeke menshikke berýdi qimadyq: «jerdi satqan - anasyn satqan» dep jerdi joǵarydaǵy aitqan agrokorporatsiialarǵa berip qoiyp, moratorii járiialadyq). Prezident jerdi latifýndisterden tartyp almaidy, biraq qala mańyndaǵy jerge jersizderdi otyrǵyzam dep otyr. Ol durys shara.

Coltústik Afrika Frantsiiadan azattyq alǵanda, máselenki, Aljirdegi frantsýz kolonisteri Frantsiiaǵa kóship ketýge májbúr bolǵan . Sonda Prezidenttik inaýgratsiiaǵa kelgen arab ofitserleriniń basshylary arabsha ázer sóilegen. Búgingi kúni aljirlikterdiń tórtten biri frantsýzdarsha taza frantsýzsha sóileidi eken. Iaǵni, otarlaýshylardyń tili Aljir sekildi bizde de biraz ústemdik ete turýy múmkin. Sonymen birge aýyzeki frantsýz tili men qatar arab stýdentteri men isteblishment aǵylshyn tilin paidalanýdy kóbeitip keledi. Men biletin arabtar frantsýz tilimen qatar, aǵylshynsha táp-táýir sóileidi. Al qarapaiym arabtar arabsha ázer jazady, nemese múldem jaza almaidy. Saýatsyzdar15%, al shala saýattylar taǵy 15% deidi. Soltústik Afrika arabtary qyzdaryn oqytýdy beker dep esepteidi. Áielderdiń jumys isteý dástúri men quqyǵy joq, al kúieýleriniń tabysy az. Egerde jumys isteitin áiel kórseń - olar hristiandar, armiandar nemese evreiler bolýy múmkin.

Ázimbai Ǵali, saiasattanýshy