Eger biz jaratylystaný ǵylymdaryn tek qana aǵylshyn tilinde ótkizemiz desek, onda biz tilden aiyryldyq dep esepteńiz...
[caption id="attachment_13651" align="alignright" width="265"]
Fizika, himiia, informatika, matematika sabaqtarynyń tek qana aǵylshyn tilinde oqytylýy maǵan unamaidy, bul maǵan úlken qaýip kórinedi. Men aǵylshyn tiline qarsy emespin, ony bilý kerek. Biraq, meniń qarsy bolatynym, «tek qana» deitin sóz. Sovettik kezeńde Qazaqstanda matematika, fizika ǵylymdary damady. Jaqsy oqý júiesi qalyptasty.Jaman ba, jaqsy ma, oqýlyqtarymyz bar. Onyń sapasy nashar bolýy múmkin, biraq, enshalla bar. Dúniede eldiń neshe túrlisi bar. Mysaly, Malaiziiada matematikany aǵylshyn tilinde oqytady. Biraq Malaiziianyń matematikteri bizdiń qazaqtyń matematikterindei emes. Bizdiń matematikter olardan anaǵurlym alda. Bar bolǵany bir-aq million Estoniia degen halyq bar. Biraq, barlyq sabaqtaryn eston tilinde oqytady. Al til degen – bailanys quraly. Tek ádebiet, ónermen jurttyń bárin tańǵaldyramyz deý bos sóz. Sondyqtan, biz basqadan ozatyn bolsaq, tek qana jańa tehnologiiamen ozýymyz kerek. Jańa dúnie jasaýymyz kerek, onsyz bolmaidy. Áitpese kóshtiń sońynda qalyp qoiamyz. Al qazaqtyń tili til bolý úshin – ǵylymnyń tili, biznestiń tili, tehnologiianyń tili bolý kerek. Olai bolý úshin jańaǵy ǵylymdardyń barlyǵy qazaq tilinde de oqytylýy kerek. Eger óitpeitin bolsaq, onsyzda kóleńkede turǵan tilimiz birden quridy. Eger biz jaratylystaný ǵylymdaryn tek qana aǵylshyn tilinde ótkizemiz desek, onda biz tilden aiyryldyq dep esepteńiz. Óitkeni, siz dombyra tartasyz, ol – maǵan kerek, saǵan kerek, basqa eshkimge keregi joq. Tarihyńyzdy aitasyz, Abylai handy aitasyz, ol qazaqqa ǵana kerek, baqa eshkimge keregi joq. Sondyqtan, qazaq báigeden ozamyn dese tehnokrattyq elge ainalý kerek. Tehnokrattyq júieni rýhani bailyqpen ushtastyrýdyń joly bar, ol qiyn emes. Onyń jarqyn mysaly – Japoniia. Óziniń oilaý júiesin qaldyryp, ony ǵylymnyń jańa tehnologiiasymen ushtastyrǵan. Bizdiń qazaqtarǵa da keletini osy. Bizdiń óleńimizdi, ánimizdi, oilaý júiemizdi, psihologiiamyzdy, mentailtetimizdi tehnologiiamen ushtastyrý kerek. Sonda ǵana órkendeimiz, áitpese qurimyz.
Bul pikir akademiktiń Almatydaǵy «Qýyrdaqtyń kókesi» dámhanasyndaǵy kópshilikpen kezdesýinde aityldy.
Jarqyn Sálenulynyń "Feisbýktegi" jazbasynan
