Almatynyń Naýryzbai aýdanyndaǵy saq dáýirine jatatyn Qaraǵaily qorymynan altyn aiý músinshesi men birneshe adamnyń súiegi tabyldy. Aldyn ala zertteý boiynsha, qorǵan b.z.d. IV–III ǵasyrlarǵa jatady. Bul týraly Almaty qalasy mýzeiler birlestigi málimdedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
2026 jyly qala ákimdiginiń qoldaýymen Qaraǵaily qorymyndaǵy erte temir dáýirine jatatyn qorǵanǵa arheologiialyq qazba jumystary júrgizilgen. Qorǵannyń diametri 25–26 metr, biiktigi shamamen 2,5 metr. Mamandardyń málimetinshe, eskertkish ejelgi zamanda tonalǵan. Qazba kezinde tereńdigi úsh metr bolatyn tonaýshylar shuńqyry anyqtalǵan.
Arheologtar adam súiekteriniń edáýir bóligin tapqan. Aldyn ala boljam boiynsha, qorǵanda tórt eresek adam men úsh bala jerlenýi múmkin. Alaida jerlengenderdiń naqty sany ázirge anyqtalǵan joq.
Sondai-aq qazba barysynda saq dáýirine tán qysh ydystardyń synyqtary tabylǵan. Mamandardyń aitýynsha, artefaktilerdiń kópshiligi kóne zamandaǵy tonaýdan keiin retsiz shashylyp qalǵan.
Tabylǵan zattardyń ishindegi eń qundysy – aiý beinesindegi shaǵyn quima altyn músinshe. Mamandardyń boljamynsha, ol bas kiimdi bezendirýge arnalǵan. Buiymdaǵy tesikter onyń kiimge tigip bekitilgenin kórsetedi.
Almaty qalasy mýzeiler birlestiginiń direktory Lázzat Saǵyndyqovanyń aitýynsha, mundai altyn aiý músinshesi Qazaqstanda buryn kezdespegen. Onyń pikirinshe, bul olja Qara teńiz mańynan Altaiǵa deiingi Eýraziia keńistigindegi mádeni bailanystardy zertteýge múmkindik beredi.
Mýzeiler birlestiginiń aǵa ǵylymi qyzmetkeri Marat Nurpeiisovtiń aitýynsha, bir qorǵannan tabylǵan adam súiekteriniń kóptigi erekshe qyzyǵýshylyq týdyryp otyr. Óitkeni Qazaqstanda kólemi osyndai qorǵandarǵa, ádette, bir nemese eki adam jerlengen. Sondyqtan jerlengenderdiń naqty sanyn anyqtaý úshin antropolog mamandardy tarta otyryp, qosymsha zertteýler júrgizý josparlanǵan.
Arheologiialyq zertteýler tolyq aiaqtalyp, tabylǵan materialdar ǵylymi óńdeýden ótken soń, eń qundy jádigerlerdi Almaty mýzeiiniń ekspozitsiiasyna engizý kózdelip otyr.
Aita keteiik, Almaty qalasy mýzeiler birlestigi 2022 jyly arheologiialyq qazba jumystaryn júrgizýge arnaiy litsenziia alǵan. Sol jyly Alataý aýdanyndaǵy erte temir dáýirine jatatyn qorǵannan b.z.d. V–II ǵasyrlarǵa tiesili saq jaýyngeriniń buzylmaǵan jerleý orny tabylǵan. Qazba kezinde altynmen áshekeilengen qylysh synyqtary, ań stilindegi altyn buiymdar, kúmis zattar men adam súiekteri anyqtalǵan.
2024 jyly Alataý aýdanyndaǵy taǵy bir qorǵandy zertteý kezinde adam súiekteriniń fragmentteri, qoladan jasalǵan bekitkishter men shegeler tabyldy. Al 2025 jyly erte temir dáýirine jatatyn qorǵandardyń birinen ejelgi tonaýshylar qazǵan jerasty joly anyqtalǵan.
Budan bólek, «Boraldai saq qorǵandary» arheologiialyq parkinde Italiia men Frantsiia mamandarynyń qatysýymen geofizikalyq zertteýler júrgizilgen. Zamanaýi ádister arqyly tarihi eskertkishterdiń jer astyndaǵy qurylymy zerttelgen.
