Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev 2026 jyldy Tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt jyly dep jariialap, bul baǵytty el damýynyń mańyzdy basymdyǵy retinde aiqyndady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Memleket basshysy tsifrlyq tehnologiialar men jasandy intellekttiń ekonomika, qoǵamdyq qaýipsizdik jáne memlekettik basqarý tiimdiligin arttyrýdaǵy rólin erekshe atap ótti.
Bul mindetter óńirlerde de júieli túrde júzege asyrylýda. Abai oblysynda telekommýnikatsiialyq infraqurylym damytylyp, aýyldar joǵary jyldamdyqty internetpen qamtylyp, qoǵamdyq qaýipsizdikke jasandy intellekt engizilip, tsifrlyq bilim berý ortasy qalyptastyrylýda.
Búgin oblys ákimi Berik Ýálidiń tóraǵalyǵymen tsifrlandyrý máselelerine arnalǵan jiyn ótti. Onda eldi mekenderdi sapaly internetpen qamtý, avtomobil joldary boiyndaǵy bailanys infraqurylymyn damytý, Alakól jaǵalaýyndaǵy mobildi bailanysty jaqsartý, jasandy intellekt tehnologiialaryn engizý jáne qoǵamdyq qaýipsizdikti tsifrlandyrý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar qaraldy. Kún tártibindegi másele boiynsha tsifrlyq tehnologiialar basqarmasynyń basshysy Abzal Serikuly baiandady.
Abai oblysynda 326 eldi meken bar. Onyń 322-si aýyldyq eldi meken bolsa, búginde 260 aýyl symdy jáne mobildi internetke qol jetkizgen. «Qazaqtelekom» AQ-men jasalǵan investitsiialyq kelisim aiasynda oblystaǵy 178 aýyldy talshyqty-optikalyq jáne spýtniktik bailanyspen qamtamasyz etý jumysy bastaldy. Jalpy uzyndyǵy 2 352,1 shaqyrym talshyqty-optikalyq jeli tartý josparlanǵan. Jyl sońyna deiin 86 aýyldy jańa bailanys jelisine qosý kózdelip otyr.
«Qoljetimdi internet» ulttyq jobasy aiasynda respýblikalyq mańyzy bar avtomobil joldarynyń boiynda 40 antenna-dińgek qurylymyn salý josparlanǵan. Qazirgi ýaqytta 36 jobalyq-smetalyq qujattama boiynsha saraptamanyń oń qorytyndysy alyndy.
Jiynda Alakól týristik aimaǵyndaǵy mobildi bailanys pen internet sapasyn arttyrý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Jaǵalaýǵa alǵash ret talshyqty-optikalyq bailanys jelisi tartylyp, 150-den astam demalys orny internetke qosyldy. Qosymsha eki antenna-dińgek qurylymy salynyp, bailanys operatorlarynyń bazalyq stantsiialary ornatyldy. Qabanbai aýylynda da jańa bailanys nysandarynyń qurylysy júrgizilýde.
Memleket basshysynyń «Zań men tártip» qaǵidatyn iske asyrý aiasynda qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin aýdan jáne qala ortalyqtarynda «Qaýipsiz qala» jedel basqarý ortalyqtaryn qurý jumysy bastaldy. Erekshe atap óterligi, biyl Alakól jaǵalaýynda 224 intellektýaldy beinekamera ornatyldy. Sonyń nátijesinde jaǵalaýdy Semeide otyryp qadaǵalaýǵa múmkindik týdy.
Jergilikti mamandar ázirlegen, JI tehnologiialarymen jabdyqtalǵan kameralar qoǵamdyq tártipti, adamdar kóp jinalatyn oryndardy jáne qaýipsiz júzý aimaqtaryn táýlik boiy baqylaýǵa múmkindik beredi. Demalys aimaǵynda ornatylǵan intellektýaldy beinebaqylaý júiesi quqyqbuzýshylyqtardy anyqtap, joǵalǵan adamdar men zattardy sanaýly minýtta tabýǵa septigin tigizedi. Sýyq qarý ustaý jáne basqa da kúmándi áreketterdi avtomatty túrde anyqtaidy. Biylǵy demalys maýsymy bastalǵaly jańa júieniń kómegimen 100-den astam bala ata-anasyna tabystalyp, joǵalǵan uialy telefondar men sómkeler ielerine qaitarylǵan. Jasandy intellekt engizilgeli urlyq-qarlyq, quqyq buzýshylyq birneshe esege azaiǵan. Sonymen birge jaǵalaýda JI negizindegi aqyldy daýys zoraitqyshtar júiesi iske qosyldy.
Tsifrlyq bilim berý baǵytynda Semeidegi Oqýshylar saraiynda «Tomorrow School» jobasy iske asyrylýda. Sondai-aq 12–18 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimderge arnalǵan «TUMO» halyqaralyq bilim berý ortalyǵyn ashý máselesi pysyqtalyp jatyr. Joba aiasynda oqýshylar jasandy intellekt, baǵdarlamalaý, animatsiia, grafikalyq dizain, 3D-modeldeý, robototehnika jáne tsifrlyq shyǵarmashylyq baǵyttaryn meńgeredi.
Aimaq basshysy tsifrlyq infraqurylymdy damytý óńirdiń ekonomikalyq jáne áleýmettik damýyna tikelei áser etetinin atap ótti.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev 2026 jyldy Tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt jyly dep jariialaǵan bolatyn. Bul sheshim elimizdiń uzaq merzimdi damý strategiiasyn jańa tehnologiialar negizinde júzege asyrý, tsifrlyq transformatsiiany jedeldetý jáne jasandy intellektti keń kólemde engizý maqsatynda qabyldandy. Bizdiń oblysta bul baǵytta birqatar iri jobalar júzege asyrylyp jatyr. Abai oblysynyń bailanys jáne internet infraqurylymyn damytýǵa baǵyttalǵan jobalar aldaǵy ýaqytta óz nátijesin beredi dep oilaimyz», – dedi Berik Ýáli.
