Қазақстан Ұлттық банкі қазан айында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) зейнетақы активтеріндегі шетел валютасының үлесін сақтау мақсатында биржадан 568 млн долларға валюта сатып алды, деп хабарлайды dalanews.kz.
Бұл шамамен 258 млрд теңге. Сатып алу көлемі Қазақстан қор биржасындағы жалпы сауда-саттықтың 7%-ын құрады.
Ұлттық банктің 2 қарашада жариялаған мәліметіне сәйкес, қыркүйек айында осы мақсатта 986 млн долларға валюта сатып алынған. Осылайша, қазандағы сатып алу көлемі бір айда 418 млн долларға немесе 42,4%-ға азайған. Қыркүйекте бұл операциялардың биржадағы жалпы сауда көлеміндегі үлесі 9,4% болған.
Реттеуші валюта сатып алу туралы шешімдер нарықтағы жағдайға қарай, зейнетақы активтерін инвестициялық басқару аясында қабылданатынын мәлімдеді.
БЖЗҚ активтерінің қанша бөлігі доллармен сақталады?
БЖЗҚ-ның 2026 жылғы 1 қазандағы есебіне сәйкес, Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруындағы міндетті, міндетті кәсіптік және ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан активтердің 58,86%-ы теңгемен, ал 41,13%-ы АҚШ долларымен номинацияланған қаржы құралдарына орналастырылған.
Бұл ретте зейнетақы жинақтары түгелдей долларға ауыстырылған жоқ. Валюталық сатып алудың мақсаты – инвестициялық портфельдегі шетел валютасының үлесін сақтау және активтерді әртараптандыру.
1 қазандағы жағдай бойынша Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруындағы аталған санаттағы зейнетақы активтерінің көлемі 26,63 трлн теңге болған. Ал жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан активтер 1,43 трлн теңгені құраған. Инвестициялық портфельді басқарушылардың қарамағындағы активтер көлемі 206,11 млрд теңгеге жеткен.
Ұлттық банк валюта нарығында тағы қандай операциялар жүргізді?
Қазан айының қорытындысы бойынша теңге АҚШ долларына шаққанда 3%-ға әлсіреп, 453,77 теңгеге дейін төмендеген. Қазақстан қор биржасындағы орташа күндік сауда көлемі қыркүйектегі 474 млн доллардан қазанда 397 млн долларға дейін азайған. Ай ішіндегі жалпы сауда көлемі 8,4 млрд доллар болған.
Ұлттық банк қазан айында валюталық интервенция жүргізбеген. Сонымен қатар Үкіметтің қаржыландыру жөніндегі өтінімдерін қамтамасыз ету үшін Ұлттық қордан 910 млн доллар сатып алған. Бұл қаражат ішкі валюта нарығында Ұлттық қор операцияларын айнадай қайталау тетігі аясында сатылатын болады.
Бұдан бөлек, алтын сатып алу операцияларын айнадай қайталау аясында қазанда шамамен 302 млрд теңге көлеміндегі өтімділік айналымнан алынған. Ұлттық банк қарашада осы мақсатта 302 млрд теңгеге балама шетел валютасын сатуды жоспарлап отыр.
Реттеуші қысқа мерзімде теңге бағамына нарық қатысушыларының күтулері, тоқсандық салық төлемдері, әлемдік нарықтағы жағдай және геосаяси ахуал әсер ететінін атап өтті.
